ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Toʻliq matnПолный текстFull text

Pedagogika fanini rivojlantirishda zamonaviy pedagogik texnologiyalarning o‘rni

Ziyavuddinova Dilafruz Ma’rufjon qizi

Matn PDF dan avtomatik ajratilgan: ekran oʻqiydigan dasturlar, telefon va qidiruv uchun. Rasmiy nusxa — PDF.Текст извлечён из PDF автоматически — для программ чтения с экрана, телефонов и поиска. Официальная версия — PDF.Text was extracted from the PDF automatically for screen readers, phones and search. The PDF remains the version of record.

PDF ni oʻqishЧитать PDFRead the PDF → Nashr kartasiКарточка изданияRecord

PEDAGOGIKA FANINI RIVOJLANTIRISHDA ZAMONAVIY PEDAGOGIK
TEXNOLOGIYALARNING OʻRNI

https://zenodo.org/records/17732916

Ziyavuddinova Dilafruz Maʼrufjon qizi,
Oriental universiteti Pedagogika fakulteti
Pedagogika psixologiya yoʻnalishi talabasi

Ilmiy rahbar: Egamberdiyeva Farida Oʻktamovna

Annotatsiya. Ushbu maqolada pedagogika fanini rivojlanishida zamonaviy
pedagogik texnologiyalarning oʻrni yoritilgan. Shuningdek, pedogogik texnologiya
asosida mashgʻulot oʻtish dars jadvalidan zamonaviy texnik vositalar, kompyuterlar,
video kompyuterli multimedia komplekslarini qoʻllash orqali oʻtish kerakligi
asoslangan. Pedagogik texnologiya tushunchasi ilmiy maqolalar, davriy nashrlar,
anjumanlardagi mavzu va hisobotlarda ham oʻz aksini topmoqda va bu fan bilan
shugʻullanadigan olimlarning ilmiy ishlari ham yoritilgan. Qolaversa, pedagogika
fanini rivojlanishida zamonaviy pedagogic texnologiyalarning oʻrnini oshirish
boʻyicha xulosa va takliflar ishlab chiqilgan.

Kalit soʻz va iboralar: interfaol metodlar, kontekst, globallashuv,
kompetensiyalar.

Abstract. This article highlights the role of modern pedagogical technologies in
the development of the science of pedagogy. It substantiates the need to conduct
lessons based on pedagogical technology using modern technical means, computers,
and video-computer multimedia complexes instead of traditional teaching schedules.
The concept of pedagogical technology is reflected in scientific articles, periodicals,
and conference reports, as well as in the research works of scholars engaged in this
field. Furthermore, the article presents conclusions and recommendations aimed at
enhancing the role of modern pedagogical technologies in the advancement of
pedagogical science.

Keywords: interactive methods, context, globalization, competencies.

Nega hozirgi davrda pedagogik texnologiyalar muhim?
Zamonaviy jamiyat — raqamli, global va tez oʻzgaruvchan. Bu sharoitda
taʼlimning asosiy vazifasi faqat bilim berish emas, balki oʻrganish qobiliyatini
shakllantirish, tanqidiy fikrlash, muammolarni hal etish va hayot davomida oʻzini
rivojlantirishga tayyorlashga aylangan. Shu bois pedagogika fanini rivojlantirishda
yangi pedagogik texnologiyalar — metodlar, usullar va raqamli vositalarning toʻplami
— markaziy oʻrin egallaydi (UNESCO, OECD hujjatlariga muvofiq taʼlim tizimlari bu
yoʻnalishga ustuvor ahamiyat bermoqda). Jamiyatning raqamli rivojlanishi - bugungi
globalizatsiya va raqamli iqtisodiyot davrida bilim va axborot asosiy boylikka
aylanmoqda. Shunga koʻra, taʼlim jarayonida yangi pedagogik texnologiyalar —

masofaviy taʼlim, elektron darsliklar, sunʼiy intellekt asosidagi platformalar
qoʻllanilmoqda. Bu oʻquvchilarning zamon bilan hamnafas boʻlishini taʼminlaydi.
Shaxsga yoʻnaltirilgan taʼlim zarurati - hozirgi davrda taʼlimdan asosiy maqsad — har
bir shaxsning qobiliyati, iqtidori va qiziqishini rivojlantirishdir. Zamonaviy pedagogik
texnologiyalar oʻquvchini “bilim oluvchi obyekt” emas, balki “faol ishtirokchi”
sifatida shakllantiradi. Bu esa ijodkor, tashabbuskor va mustaqil fikrlovchi shaxsni
tarbiyalashga xizmat qiladi.

Taʼlim sifati va samaradorligini oshirish - Anʼanaviy dars metodlari koʻpincha
passiv oʻquv jarayoniga olib keladi. Zamonaviy pedagogik texnologiyalar (interfaol
metodlar, loyihaviy oʻqitish, klaster, “aqliy hujum” va boshqalar) oʻquvchilarning
fikrlash, tahlil qilish va muammoni hal etish koʻnikmalarini rivojlantiradi. Natijada
taʼlim samaradorligi ortadi. Innovatsion yondashuv zarurati - XXI asrda yangilik
yaratish, kreativ fikrlash va muammoni noodatiy yoʻl bilan hal qilish muhim
koʻnikmaga aylandi. Pedagogik texnologiyalar taʼlim jarayonida innovatsion muhit
yaratadi, oʻquvchini yangilik izlashga undaydi. Xalqaro standartlarga moslashish -
bugungi kunda taʼlim tizimi xalqaro raqobatbardoshlik mezonlariga javob berishi
kerak. Zamonaviy texnologiyalarni qoʻllash orqali taʼlim jarayoni UNESCO, PISA
kabi xalqaro standartlarga yaqinlashadi, bu esa mamlakatning intellektual salohiyatini
oshiradi.

Oʻqituvchining rolini oʻzgartirishi - pedagogik texnologiyalar oʻqituvchini faqat
bilim beruvchi emas, balki oʻquv jarayonini tashkil qiluvchi, yoʻnaltiruvchi va
motivatsiya beruvchi shaxs sifatida yangidan talqin qiladi. Bu oʻqituvchi va oʻquvchi
oʻrtasidagi hamkorlikni mustahkamlaydi. Umrboqiy taʼlim tamoyilini taʼminlash -
bugungi davrda inson faqat maktab yoki oliygoh davrida emas, balki butun hayoti
davomida oʻqib-oʻrganishi kerak. Pedagogik texnologiyalar bu jarayonni qulay va
samarali qiladi: onlayn kurslar, vebinarlar, ochiq taʼlim platformalari bunga yorqin
misoldir.Shu sababli pedagogik texnologiyalar bugungi taʼlimning asosiy ustuni,
ertangi kun taraqqiyotining esa kafolatidir. Oʻzbekistonda pedagogika fanining
rivojlanishi: qisqacha tarixiy kontekst va soʻnggi islohotlar

Oʻzbekistonda pedagogika fani taraqqiyoti quyidagi omillar bilan chambarchas
bogʻliq: Milliy qadriyatlar va anʼanalar. Taʼlim jarayonida xalqning boy madaniy
merosi, pedagogik qarashlari va tarbiyaviy tajribasi asosiy yoʻnalishlardan biri boʻlib
xizmat qiladi. Globallashuv jarayonlari. Jahon taʼlim tizimida yuz berayotgan
oʻzgarishlar milliy taʼlim siyosatiga ham taʼsir koʻrsatmoqda. Innovatsion
texnologiyalar. Zamonaviy pedagogik texnologiyalar, AKT vositalari va raqamli
taʼlim resurslari pedagogika fanining metodologik asoslarini yangilamoqda.

Oʻzbekistonda taʼlim sohasida qator davlat dasturlari va islohotlar qabul qilindi.
Ulardan eng asosiylari: “2017–2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini
rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasi”. Ushbu
hujjatda taʼlim sifatini oshirish, yangi pedagogik texnologiyalarni joriy etish asosiy
vazifalardan biri sifatida belgilandi. “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonun (yangi tahriri, 2020-
yil). Unda taʼlimning uzluksizligi, raqamli taʼlim, inklyuziv taʼlim va innovatsion
yondashuvlar alohida eʼtirof etildi. 2020–2030-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida
taʼlim tizimini rivojlantirish konsepsiyasi. Bu hujjat taʼlimning barcha bosqichlarini
modernizatsiya qilish, xalqaro reytinglarda yuqori oʻrinlarni egallash va ilgʻor

pedagogik texnologiyalarni joriy etishni nazarda tutadi. Raqamli taʼlim tashabbuslari.
“Elektron maktab”, “Onlayn maktab”, “ZiyoNET” platformalari va masofaviy taʼlim
imkoniyatlari kengaytirildi. Oliy taʼlim islohotlari. Xalqaro universitetlar filiallari
ochildi, ikki diplomli taʼlim dasturlari yoʻlga qoʻyildi, zamonaviy pedagogik
metodlarni amaliyotga joriy etish kuchaytirildi.

Pedagogika faniga taʼsiri - islohotlar natijasida pedagogika fani quyidagi
yoʻnalishlarda rivojlanmoqda: Shaxsga yoʻnaltirilgan taʼlim paradigmasi
mustahkamlandi. Interfaol metodlar (loyihaviy taʼlim, klaster, “aqliy hujum” va h.k.)
keng qoʻllanmoqda. Raqamli pedagogika (onlayn kurslar, multimedia darsliklari,
masofaviy platformalar) shakllandi. Inson kapitalini rivojlantirishga yoʻnaltirilgan
yondashuv kuchaydi. Ilmiy tadqiqotlar bazasi kengayib, xalqaro tajriba bilan
integratsiya jarayonlari jadallashmoqda. Xalqaro tajriba va milliy model uygʻunligi -
Oʻzbekiston taʼlim tizimida UNESCO, OECD, PISA kabi xalqaro tashkilotlarning
metodologik tavsiyalari milliy qadriyatlar va ijtimoiy-iqtisodiy sharoit bilan
uygʻunlashtirilmoqda. Bu esa pedagogika fanining ilmiy-amaliy asoslarini
mustahkamlash bilan birga, taʼlim sifatini global darajada baholash imkonini beradi.

Pedagogik texnologiya — taʼlim jarayonini rejalashtirish, tashkil etish va
baholash uchun intellektual, metodik va texnik vositalar tizimi. Unda quyidagilar
kiradi: pedagogik metodlar va oʻquv-tarbiya texnikalari (masalan, projektga
asoslangan oʻqitish, fenomenal yondashuv, flipped classroom), baholash va
diagnostika texnologiyalari (shakllantiruvchi baholash, onlayn sinov tizimlari),
raqamli taʼlim platformalari, multimediya darsliklar, adaptiv tizimlar va sunʼiy
intellekt vositalari, oʻqituvchilar uchun professional development texnologiyalari
(mentorlash, onlayn kurslar, amaliy seminarlar). Xalqaro tashkilotlar taʼkidlashicha,
texnologiya – maqsad emas, balki taʼlim maqsadlarini samarali amalga oshirish uchun
vosita. Jahon tajribasida texnologiya oʻqituvchini oʻrnini bosish emas, balki uning
faoliyatini boyitish, talaba agentligini oshirish va oʻqitishni personalizatsiyalash uchun
qoʻllanadi.

Pedagogik texnologiyaning tashkiliy taʼriflari asosan taʼlim jarayonini qanday
qurish va boshqarishni belgilaydi. Mashhur olimlarning taʼriflari: B. Bloom (AQSh):
Pedagogik texnologiya — bu taʼlim jarayonini aniq maqsad asosida tashkil qilish,
oʻquvchilarning bilim va koʻnikmalarini nazorat qilishning kafolatlangan tizimidir. P.
Yusupov (Oʻzbekiston): Pedagogik texnologiya — bu oldindan loyihalashtirilgan va
amaliyotda kafolatlangan natijaga erishishni taʼminlaydigan oʻqitish jarayonini tashkil
etish vositalari majmuasi. UNESCO taʼrifi: Pedagogik texnologiya — bu taʼlim
jarayonini optimallashtirish maqsadida inson salohiyati va texnik resurslardan
kompleks foydalanish tizimi.

Pedagogik texnologiyaning amaliy taʼriflari uni taʼlim jarayonida qanday
qoʻllashga eʼtibor qaratadi: Interfaol metodlar (munozara, klaster, “aqliy hujum”,
debat, rolik tahlili va boshqalar) taʼlimni samarali qiladi. Axborot-kommunikatsiya
texnologiyalari (multimedia, onlayn platformalar, masofaviy taʼlim) dars jarayonini
zamonaviylashtiradi. Modulli taʼlim texnologiyasi — darslarni boʻlimlarga ajratib,
bosqichma-bosqich oʻqitishni taʼminlaydi. Loyihaviy texnologiya — oʻquvchini
mustaqil izlanishga undab, tadqiqot faoliyatiga jalb qiladi. Kredit-modul tizimi — oliy
taʼlimda talabani mustaqil bilim olishga yoʻnaltiradi. Inklyuziv taʼlim texnologiyalari

— imkoniyati cheklangan bolalarning taʼlim jarayonida teng sharoitda qatnashishini
taʼminlaydi.

Zamonaviy pedagogik texnologiyalar: turlari va amaliy misollar
Interfaol taʼlim texnologiyalari - bu turdagi texnologiyalar oʻquvchilarni dars
jarayonida faol ishtirok etishga undaydi. Amaliy misollar: “Aqliy hujum”
(Brainstorming) — muammoni hal etishda turli gʻoyalarni ilgari surish. “Insert”
— matnni tahlil qilishda belgilar yordamida fikr yuritish. “Klaster” — tushunchalarni
mantiqiy bogʻlanishda grafik koʻrinishda ifodalash. “Debat” yoki “Munozara” —
oʻquvchilarni tahliliy va tanqidiy fikrlashga oʻrgatadi. Quyida keng tarqalgan va
samarali deb topilgan metod va texnologiyalar keltiriladi: Axborot-kommunikatsiya
texnologiyalari (AKT) - taʼlimda kompyuter, internet, multimedia va mobil dasturlarni
qoʻllash orqali jarayon samaradorligini oshiradi. “ZiyoNET” portali orqali elektron
resurslardan foydalanish. “Khan Academy”, “Coursera”, “EdX” kabi xalqaro onlayn
platformalardan taʼlim olish. Masofaviy taʼlim (Zoom, Google Classroom, Microsoft
Teams). Loyihaviy taʼlim texnologiyasi - oʻquvchilarni mustaqil izlanishga, amaliy
loyiha ishlab chiqishga va uni himoya qilishga yoʻnaltiradi.
Maktabda ekologiya boʻyicha kichik tadqiqot loyihasi yaratish. Oliy taʼlimda
startap loyihalarini ishlab chiqish va biznes-reja tuzish. Modulli taʼlim texnologiyasi -
taʼlim mazmuni mustaqil oʻzlashtirish uchun qulay boʻlgan kichik modullarga
boʻlinadi. Bir semestrlik kursni mavzular asosida modullarga ajratish. Har bir modul
yakunida test, amaliy topshiriq yoki kichik loyiha bajarish. Bu texnologiyalarni joriy
etish uchun taʼlim tizimi — infratuzilma, oʻqituvchi malakasi va dars materiallarini
yangilashni taʼminlashi kerak. UNESCO va OECD tadqiqotlari shuni koʻrsatadiki,
texnologiyani sof taʼminot darajasi emas, balki pedagogik maqsad bilan uygʻun joriy
etish samarali boʻladi.
Pedagogik jarayon va uning ahamiyati — maqsadni belgilash, oʻquv dasturini
ishlab chiqish, taʼlim-tarbiya texnologiyalarini tanlash, tashkil etish, monitoring va
baholashdan iborat tizimli jarayon. Uning ahamiyati quyidagilardan iborat: Maqsadga
yoʻnaltirilganlik: samarali texnologiya oʻrnatilgan maqsadlar (kompetensiyalar)ni
amalga oshirishi kerak. Taʼlim dizayni: dars rejasi, aktiv oʻqitish metodlari, baholash
vositalari pedagogik jarayonning asosiy elementlarini tashkil qiladi. Doimiy baholash
va teskari aloqa: shakllantiruvchi baholash oʻquv jarayonini doimiy optimallashtirish
imkonini beradi. Oʻqituvchi rollari: zamonaviy pedagogik jarayon oʻqituvchini
“maʼruzachi”dan “oʻqitish dizayneri va yoʻnaltiruvchisi”ga aylantiradi. Oʻzbekistonda
pedagogik jarayonni kuchaytirish uchun Milliy oʻquv dasturi, malaka oshirish tizimi
va elektron resurslar muvofiqligi talab etiladi — bu amaliy yangilanishlar hozirgi
vaqtda amalga oshirilmoqda. Zamonaviy pedagogika (yangi metodlar va pedagogik
xulosalar) bilan zamonaviy taʼlim (raqamli vositalar, yangi oʻquv dasturlari)ning
uygʻunligi quyidagi tamoyillar asosida amalga oshirilishi lozim:
Kurrikulum — pedagogika — baholash bogʻlanishi: oʻquv dasturi (nima
oʻqitiladi), pedagogika (qanday oʻqitiladi) va baholash (nima bilan oʻlchanadi) birbiriga mos boʻlishi kerak (OECD tavsiyasi). Oʻqituvchi malakasi va infratuzilma:
raqamli resurslar va yangi metodlarni joriy etish uchun oʻqituvchilarni doimiy
tayyorlash va maktablarda yetarli texnik infratuzilma zarur. Talaba markaziyligi va
personalizatsiya: texnologiyalar individual oʻquv yoʻnalishini qoʻllab-quvvatlashi, shu

bilan birga ijtimoiy koʻnikmalar va hamkorlikni ham ragʻbatlantirishi kerak.
Oʻzbekiston misolida yangi Milliy oʻquv dasturi, elektron darsliklar va onlayn
baholash tizimlari pedagogika va taʼlimning uygʻunlashuvi tarafdoridir — ammo

keng joriy etish hamon oʻqituvchi malakasi va hududlar boʻyicha teng taqsimlash
talab qiladi. Xorijiy tajribalar — oʻrganishga arzigulik amaliyotlar Quyida xalqaro
tizimlardan Oʻzbekiston uchun oʻrganishga arzigulik amaliyotlar keltiriladi:

Finlyandiya — fenomenal (phenomenon-based) oʻqitish Finlyandiya yangi milliy
kurrikulumi doirasida fenomenal oʻqitish (hodisa asosida koʻpfanali yondashuv)ni
joriy etgan. Bu yondashuv mavzuni kontekst orqali oʻrganishga imkon beradi va
talabalarning muammolarni hal qilish, integrativ fikrlash qobiliyatlarini rivojlantiradi.
Oʻzbekiston uchun bunday yondashuv loyihalar va modul asosidagi mashgʻulotlarda
samarali boʻlishi mumkin.

Singapur — kompetensiyalar va oʻqituvchini qoʻllab-quvvatlash Singapur “21st
Century Competencies” (XXI asr kompetensiyalari) ramkasini joriy qilib, oʻquv
jarayonida tanqidiy fikrlash, ijodkorlik va hamkorlikka katta eʼtibor beradi. Bundan
tashqari, tizimli oʻqituvchi tayyorlash va milliy strategiyalar orqali pedagogik
innovatsiyalarni kengaytiradi. Singapur modeli Oʻzbekiston uchun kompetensiyaviy
yondashuv va oʻqituvchilarni qoʻllab-quvvatlash tizimini kuchaytirishda namuna boʻla
oladi.

Estoniya — raqamli maktab boshqaruvi va e-platformalar Estoniya “Tiger Leap
(Tiigrihüpe)”dan boshlab elektron maktab boshqaruvi, eKool kabi platformalar orqali
sinf, baholash va ota-ona bilan aloqani raqamlashtirdi. Bugungi kunda Estoniya
raqamli taʼlim, hatto AI integratsiyasi boʻyicha ham ilgʻor tashabbuslarni amalga
oshirmoqda. Oʻzbekiston uchun maktab boshqaruvi va milliy elektron platformalarni
rivojlantirish boʻyicha Estoniya tajribasi foydali.

Janubiy Koreya — milliy e-resurslar va AI/Smart Education Janubiy Koreya uzoq
yildan beri davlat miqyosida raqamli darsliklar, Edunet va KERIS kabi tashkilotlar
orqali taʼlim informatizatsiyasini rivojlantirdi; yaqinda AI bilan bogʻliq innovatsiyalar
(personalizatsiyalashgan darsliklar, diagnostika) ustida ishlanmoqda. Shu bilan birga,
qator ijtimoiy muammolar va ota-onalar xavotirlari ham kuzatilgani sababli
texnologiyalarni joriy etishda ijtimoiy-iqtisodiy va axborot-etik jihatlar ham hisobga
olinishi kerak.

Oʻzbekiston uchun amaliy tavsiyalar (qisqacha) Kurrikulum va baholashni
muvofiqlashtirish — Milliy oʻquv dasturidagi kompetensiyalar pedagogik
texnologiyalar va baholash usullariga integratsiyalashsin. (OECD tavsiyalari asosida).
Oʻqituvchi malakasini strategik rivojlantirish — malaka oshirish markazlari va onlayn
TPD (teacher professional development) platformalar orqali amaliy, sinf ichiga
yoʻnaltirilgan treninglar. UNESCO va boshqa loyihalar bilan hamkorlik samarali.
Infratuzilmani teng taqsimlash — raqamli darsliklar va onlayn platformalarni qishloq
va shahar maktablari orasida teng taqsimlash. Pilot loyihalar va ilmiy baholash —
yangi pedagogik texnologiyalarni kengaytirishdan oldin hududiy pilotlar va mustaqil
baholash oʻtkazish. (TIMSS va xalqaro baholashlardan olingan xulosalarga tayangan
holda). Axborot-etik va himoya mexanizmlari — talaba maʼlumotlari himoyasi, AI va
kontentdagi xatoliklarni boshqarish tamoyillarini belgilash.

Xulosa. Zamonaviy pedagogik texnologiyalar bugungi taʼlim tizimining eng
muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Ular nafaqat bilim berish jarayonini tashkil etadi,
balki shaxsning har tomonlama rivojlanishi, mustaqil fikrlash, kreativ yondashuv va
muammolarni yechish koʻnikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi. Pedagogik
texnologiyalar taʼlim jarayonini ilmiy asosda rejalashtirish, tashkil etish va baholash
imkonini beradi. Anʼanaviy oʻqitish metodlaridan farqli oʻlaroq, ular oʻquvchini passiv
tinglovchidan faol ishtirokchiga aylantiradi. Bu esa taʼlimning samaradorligini oshirish
bilan birga, oʻquvchilarda mustaqillik, ijodkorlik va masʼuliyat hissini kuchaytiradi.
Bugungi kunda taʼlim sifatini oshirish, yoshlarni zamonaviy kasblarga tayyorlash,
raqobatbardosh kadrlar yetishtirish davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishiga aylangan.
Shu sababli Oʻzbekistonda taʼlim tizimida interfaol metodlar, AKT, masofaviy taʼlim,
kredit-modul tizimi, loyihaviy va modulli taʼlim, shaxsga yoʻnaltirilgan yondashuv
hamda raqamli pedagogika keng joriy etilmoqda.

Pedagogik texnologiyalarni qoʻllash natijasida: taʼlim jarayoni samarali va tizimli
tashkil etiladi; oʻqituvchi bilim beruvchidan koʻra jarayonni boshqaruvchi va
yoʻnaltiruvchiga aylanadi; oʻquvchilarning individual qobiliyati va qiziqishlari hisobga
olinadi; xalqaro tajriba va milliy model uygʻunlashadi; taʼlim sifati xalqaro
standartlarga yaqinlashadi. Shunday qilib, zamonaviy pedagogik texnologiyalar
pedagogika fanini rivojlantirishda, taʼlim tizimini modernizatsiya qilishda va yoshlarni
har tomonlama yetuk, zamon talablariga javob beradigan shaxs sifatida
shakllantirishda beqiyos ahamiyat kasb etadi. Ular taʼlimning nafaqat samaradorligi va
sifati, balki butun jamiyatning intellektual salohiyati va kelajak taraqqiyotini
belgilovchi asosiy omil hisoblanadi.Manbalar (tanlangan, maqolada keltirilgan asosiy
onlayn resurslar)

Foydalanilgan adabiyotlar
1. Azizxoʻjayev A. A. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat.
Toshkent: TDPU, 2020.
2. Yoʻldoshev J., Usmonov S. Pedagogik texnologiyalar. – Toshkent:
Oʻzbekiston faylasuflari jamiyati, 2019.
3. Ziyamuhammedov B. Taʼlim jarayonida innovatsion texnologiyalar. –
Toshkent: Ilm Ziyo, 2021.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. M. Mirziyoyevning Oliy Majlisga
Murojaatnomalari (2017–2024).
5. Oʻzbekiston Respublikasi “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonuni (2020-yil, yangi
tahrir). Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. 2020–2030-yillarda
Oʻzbekiston Respublikasida taʼlim tizimini rivojlantirish konsepsiyasi. – Toshkent,
2020.