ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

“Nahju-l-farodis” asari tadqiqi

Исследование произведения «Нахдж ал-фарадис»

A Study of the “Nahju-l-farodis”

Jahongir TurdiyevДжахонгир ТурдиевJahongir Turdiyev

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Mazkur maqola “Nahju-l-farodis” asari tadqiqiga bag‘ishlangan. Maqolada “Nahju-l-farodis” asari qo‘lyozmasi, tili, muallifi va uning yozilish tarixiga doir maʼlumotlar yoritilgan. “Nahju-l-farodis” XIV asrning mumtoz adabiy yodgorligi hisoblanib, asarni o‘rganish ham birmuncha tarixga ega. Ushbu mumtoz asar ustida ko‘plab turkolog olimlar ilmiy izlanishlar olib borganlar. “Nahju-l- farodis”ning Xorazm bilan bog‘liqligi o‘zbek matnshunoslari uchun asarning qimmatini yanada oshiradi. “Nahju-l-farodis” asarida payg‘ambarimiz hayotidagi muhim voqealardan biri - meʼroj masalasi birinchi bobning yettinchi va qisman sakkizinchi fasllarida alohida yoritilgan. Fasl davomida Muhammad sollallohu alayhi vasallamning farishta hamrohligida bir lahzada Quddusdagi Masjidul Aqsoga borishlari, u yerda boshqa barcha payg‘ambarlarga imomlik qilib namoz o‘qishlari, meʼrojga ko‘tarilishlari, hamda besh vaqt namozning farz bo‘lish voqealari aniq va real bildirilgan. Mumtoz asardagi jumlalar matnshunoslik nuqtayi nazaridan tahlil etilgan.

Данная статья посвящена изучению произведения “Нахджул-фарадис”. В статье описаны рукопись, язык, автор и история произведения. “Нахджул-фарадис” считается классическим литературным памятником XIV века, и изучение произведения имеет определенную историю. Многие учёные-тюркологи провели научные исследования над этим произведением. Связь “Нахджул-фарадис” с Хорезмом повышает ценность произведения для узбекских текстологов. В седьмой, и частично восьмой, разделах первой главы произведения отдельно освещается одно из важных событий в жизни нашего пророка – вопрос мираджа. В указанном разделе реалистично сообщается отправление Мухаммада, да пребудут с ним молитвы Аллаха и мир, в сопровождении ангела в один м иг в мечеть Аль-Акса в Иерусалиме, чтение там молитвы (намаз) вместе со всеми остальными пророками, вознесение на Мирадж, и становление обязательным пятикратных ежедневных молитв. Предложения в данном классическом произведении анализируются с точки зрения текстологии.

This article is devoted to the study of the work “Nahju -l-Faradis”. The article describes the manuscript, language, author and history of the work “Nahju-l-Faradis”. “Nahju -l-Faradis” is considered a classic literary monument of the 14th century, and the study of the work has a certain history. Many Turkic scholars have conducted scientific researches on this classic work. The connection between “Nahju -l-Faradis” and Khorezm increases the value of the work for Uzbek textual scholars. In the work “Nahju -l-Faradis” one of the important events in the life of our prophet - the issue of Miraj - is covered separately in the seventh and partially eighth chapters of the first section . During the section, Muhammad, may the prayers of Allah and peace be upon him, accompanied by an angel, at one point went to the Al -Aqsa Mosque in Jerusalem, led all the other prophets to pray there, ascended to the Miraj, and the events are clearly and realistically reported that five daily prayers become obligatory. Sentences in the classical work are analyzed from the point of view of textual criticism.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Nahju-l-farodis Meʼrojnoma qo‘lyozma tarjima xattot Нахджул-фарадис Мираджнаме рукопись перевод каллиграфия Nahju-l-Faradis Mirajname manuscript translation calligraphy

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2023.002.art03/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Courteille Pavet de. Mirâdj-nâmeh, Récit de l'Ascension de Mahomet au Ciel Composé A.H. 840/1436-1437. – Amsterdam: Philo Press, 1882
  2. Eckmann Janos. Harezm, kıpçak ve çağatay türkçesi üzerine araştırmalar. Turk dil kurumu yayinlari: 635. – Ankarа, 2003
  3. Doğan Cihan. Mirâc-nâme Harezm türkçesiyle mi yazilmiştir? // Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi 22, 1. – Ankarа, 2018
  4. Sertkaya, Osman Fikri. İslami Devrenin Uygur Harfli Eserlerine Toplu Bir Bakış. Boçum. Тurk dili ve edebiyati dergisi, 1977
  5. Малов С. Памятники древнетюркской письменности. Тексты и исследования. – Москва: Издательство Академии наук СССР, 1951
  6. Наджип Эмир. Регионы и этапы формирования тюркских письменных языков и литератур. – Туркестан: Туран, 2007
  7. Содиқов Қ. Туркий ёзма ёдгорликлар тили: адабий тилнинг юзага келиши ва тикланиши. – Тошкент: ТДШИ, 2006
  8. Nehcu'l-feradis. I metin, II tipkibasim. Turk dil kurumu yayinlari: 518. – Ankara, 1995
  9. Jo‘raboyev O. Matnning matnosti sirlari. – Toshkent: Tamaddun, 2017
  10. Ўзбекистон миллий энциклопедияси. 4-жилд. – Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси давлат илмий нашриёти, 2002
  11. Ан-Наим. Арабча-ўзбекча луғат. – Тошкент: Абдулла Қодирий номидаги халқ меъроси нашриёти, 2003
  12. Древнетюркский словарь. – Ленинград: Наука, 1969. ISSN 3030-3273 - 28

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 4-son, 2023 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 4, 2023 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 4, 2023

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2023.002.art03
YilГодYear
2023
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
4-son (4), 2023№ 4 (4), 2023No. 4 (4), 2023
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
21-28
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Nahju-l-farodis, Meʼrojnoma, qo‘lyozma, tarjima, xattotНахджул-фарадис, Мираджнаме, рукопись, перевод, каллиграфияNahju-l-Faradis, Mirajname, manuscript, translation, calligraphy
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2023-11-01
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-28
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Oliy ta’limda o‘quv jarayonini boshqarishning edukologik mexanizmini takomillashtirish Совершенствование эдукологического механизма управления учебным процессом в высшем образовании Improving the educological mechanism for managing the academic process in higher education Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · 43-51-b.Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · с. 43-51Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · pp. 43-51TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art05/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/