ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Alisher Navoiyning tasavvufiy qarashlari

Взгляды Алишера Навои на суфизм

Alisher Navoi’s views on Sufism

Shoaliyeva Nargiza Kakhramanovna iD, Hojjatulloh JavoniyШоалиева Наргиза Кахрамановна iD, Хожжатуллох ДжавонийShoaliyeva Nargiza Kakhramanovna iD, Hojjatulloh Javoniy

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Mir Alisher Navoiy musulmon olamida XV asrning atoqli, mashhur shoiri va mutafakkiri hisoblanadi. Navoiy asarlaridan s o‘fiylik ta’limotini ko‘plab topish mumkin. Navoiy o‘z asarlarida tasavvufiy ilmga ko‘plab murojaat qilgan. So‘fiylar hamda Islom ta’limoti Islom jamiyatida azaldan muhim o‘rin tutib kelgan. Bu ta’limotlar odamlarning idroki va botiniga ta’sir k o‘rsatib, insonparvarlik xatti- harakatlarining asosi bo‘ldi. So‘fiylar, shoir va mutafakkirlar tasavvufiy ta’limotlarni taqdim etish orqali odamlarning tafakkuri va faollik darajasini yuksaltirishga harakat qilganlar. Alisher Navoiy hijriy X asrning koʻzga koʻringan mu sulmon shoiri va mutafakkirlaridan biri sifatida, uning qarashlarida, asarlarida yaqqol k o‘rinib turadiki, u o‘z davri jamiyatida hukmronlik qilgan an’ana, islom ta’limoti va madaniyatidan to‘liq xabardor b o‘lgan. Ammo uning asarlarida tasavvufiy ta’ limotlar bormi? Uning asarlarida qaysi s o‘fiylik ta’limotiga k o‘proq ur g‘u berilgan? Tasavvufiy tushunchalarni qayta talqin qilishda uning ahamiyati va hissasi qanday? Shoir g‘azallarida maqom va holatlarni (Maqomot va Ahvol) hamda k o‘plab tasavvufiy unsurlarni ishlatgan. Navoiy tasavvufiy istilohotlar yordamida, riyokorlikni tanqid qilish, ilohiy ishq tushunchasini tushuntirish, xudbinlik moyilligidan xalos b o‘lish, qayg‘ulardan qutulish, Xudoga yaqinlik, fano va shuhudni izohlaydi. Ushbu maqolada Navoiy asarlarida keltirilgan tasavvufiy ta’limotlar, xususan, amaliy tasavvuf davri va uni to‘la namoyon etuvchi tavba tushunchasidan tortib, fano (y o‘qlik) tushunchasigacha ifodalashga harakat qilingan.

Мир Алишер Навои – известный поэт и мыслитель в мусульманском мире XV века. В творчестве Навои можно найти Суфизм, в его произведениях много элементов суфизма. Суфии и исламские учения всегда занимали важное место в исламском обществе. Эти учения повлияли на восприятие и сердце людей и стали основой гуманного поведения. Суфии, поэты и мыслители пытались поднять уровень мышления и активности людей, представляя мистические учения. Алишер Навои, как один из выдающихся мусульманских поэтов и мыслителей Х века хиджры, в его взглядах и произведениях ясно видно, что он в полной мере осознавал традиции, учение и культуру ислама, господствовавшего в обществе его времени. Но есть ли в его произведениях мистические учения? Какому суфийскому учению уделяется больше внимания в его произведениях? Каково его значение и вклад в переосмысление мистических концепций? В его стихах поэт использовал статусы и ситуации (Макамат и Ахвал), а также множество мистических элементов. С помощью мистических терминов Навои критикует лицемерие, объясняет понятие божественной любви, избавляется от эгоизма, избавляется от скорбей, близости к Богу, смерти и мученичества. В данной статье предпринята попытка выразить мистические учения, представленные в творчестве Навои, в частности, от периода практического мистицизма и концепции покаяния, полностью его проявляющей, до концепции фано (отсутствия).

Mir Alisher Navoi is a well-known poet and thinker of the 15th century in the Muslim world. Sufism can be found in the works of Navoi. In his works, Navoi made many references to mystical science. Sufis and Islamic teachings have always occupied an important place in Islamic society. These teachings influenced the perceptions and hearts of people and became the basis for human behavior. Sufis, poets and thinkers tried to raise the level of thinking and activity of people by presenting mystical teachings. As one of the outstanding Muslim poets and thinkers of the 10th century Hijri, Alisher Navoi’s views and works make it clear that he was fully aware of the traditions, teachings and culture of Islam that dominated the society of his time. But are there mystical teachings in his works? Which Sufi teaching is given more attention in his works? What is its significance and contribution to the rethinking of mystical concepts? In his poems, the poet used statuses and conditions (Maqamat and Ahval), as well as many mystical elements. Using mystical terms, Navoi criticizes hypocrisy, explains the concept of divine love, closeness to God, death and martyrdom, eliminates selfishness and sorrows. This article attempts to express the mystical teachings presented in Navoi’s work, particularly from the period of practical mysticism and the concept of repentance, fully manifesting it, to the concept of fano (absence).

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Mir Alisher Navoiy tasavvufiy ishq maqom holat sadoqatdagi ishtiyoq Мир Алишер Навои мистическая любовь статус состояние страсть в верности Mir Alisher Navoi mystical love status case eagerness in devotion

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.003.art02/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2024

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2024.003.art02
YilГодYear
2024
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
3-son (3), 2024№ 3 (3), 2024No. 3 (3), 2024
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
15-27
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Mir Alisher Navoiy, tasavvufiy ishq, maqom, holat, sadoqatdagi ishtiyoqМир Алишер Навои, мистическая любовь, статус, состояние, страсть в верностиMir Alisher Navoi, mystical love, status, case, eagerness in devotion
ORCID
Shoaliyeva Nargiza Kakhramanovna — 0000-0002-7314-0093
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2024-08-28
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-28
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Oliy ta’limda o‘quv jarayonini boshqarishning edukologik mexanizmini takomillashtirish Совершенствование эдукологического механизма управления учебным процессом в высшем образовании Improving the educological mechanism for managing the academic process in higher education Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · 43-51-b.Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · с. 43-51Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · pp. 43-51TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art05/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/