ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Turk va o‘zbek tillarida qarindoshlik atamalari tizimining lisoniy kategoriya sifatida o‘rganilishi

Изучение системы терминов родства в турецком и узбекском языках как языковой категории

Study of the system of kinship terms in Turkish and Uzbek as a linguistic category

Sabirova Zuxra ShakirovnaСабирова Зухра ШакировнаSabirova Zuxra Shakirovna

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu ilmiy maqola turk va o‘zbek tillarida qarindoshlik atamalari, mazkur terminlarning leksik-semantik xususiyatlari masalalariga bag‘ishlanadi. Termin yoki atamalar tilshunoslikning eng asosiy bo‘g‘inlaridan hisoblanadi. Shu boisdan ham atamashunoslik sohasida qilinishi kerak bo‘lgan tadqiqotlar talaygina deyish mumkin. Ushbu maqolada qarindoshlik va yaqinlik terminlari majmui orqali har bir tilning qarindoshlik mantiqiy-lisoniy kategoriyasi va xususiyatlarining ifoda plani tahlil qilingan. Turklarda tug‘ishganlik va qondoshlik masalasida ona tomonning ahamiyati va o‘ziga xosligi tilshunoslikda o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan. Uning lingvistik qiymatining sababi insonning yaqinlari, qavmqarindoshlari bilan o‘zini anglashning uzluksiz jarayonida yotadi. Bir tomondan, u so‘z boyligining barcha yangi qatlamlarini qamrab oladi, boshqa tomondan, turli darajadagi til darajalariga kirib boradi. Qarindoshlik atamalarining iboralarda qo‘llanilishi esa tilning lug‘at boyligi ko‘lamining kengligidan dalolatdir. Mazkur maqolada turk va o‘zbek tillarida qarindoshlik atamalari tizimining lisoniy kategoriya sifatida o‘rganilishini tahlil qilish vazifasi qo‘yilgan

Данная научная статья посвящена вопросам терминов родства в турецком и узбекском языках, лексико-семантическим особенностям этих терминов. Терминология является одной из важнейших частей языкознания. Таким образом, можно сказать, что в области терминологии предстоит провести много исследований. В данной статье через совокупность терминов родства и близости анализируется план выражения логико-лингвистической категории родства и особенности каждого языка. Значение и своеобразие материнской стороны в вопросе рождения и кровного родства у тюрков не утратило своего значения и в лингвистике. Причина его языковой ценности откроется в непрерывном процессе самореализации человека со своими родственниками и друзьями. С одной стороны, оно охватывает все новые пласты лексики, с другой – проникает на разные уровни языка. Употребление в выражениях терминов родства является признаком широты словарного запаса языка

This scientific article is devoted to issues of kinship terms in Turkish and Uzbek languages, lexical-semantic features of these terms. Terminology is one of the most important parts of linguistics. Therefore, it can be said that there is a lot of research to be done in the field of terminology. In this article, through the set of terms of kinship and proximity, the expression plan of the kinship logical-linguistic category and features of each language are analyzed. The significance and uniqueness of the maternal side in the matter of birth and consanguinity in Turks has not lost its importance in linguistics. The reason for its linguistic value lies in the continuous process of self-realization of a person with his relatives and friends. On the one hand, it covers all new layers of vocabulary, on the other hand, it penetrates to different levels of language. The use of kinship terms in expressions is a sign of the breadth of the vocabulary of the language

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: til inson qiyofasi leksik kategoriya ibora qavm-qarindosh aqrabolik nomlari obraz uy avlod ajdod xarakter язык человеческий облик лексическая категория словосочетание этнически-родственные родственные имена образ дом поколение предок характер language human view lexical category phrase ethnic-relative kinship names image house generation ancestor character

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.004.art04/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Ismoilov I. (1966) Turkiy tillarda qavm-qarindoshlik terminlari. – Toshkent: “Fan” nashriyoti
  2. Engels F. (1956) Oila, xususiy mulk va davlatning kelib chiqishi. – Toshkent
  3. Mahmud Koshg‘ariy. Devoni lug‘ati turk, I-III tom. – Toshkent, 1960-1963
  4. Shoabdurahmonov Sh. (1962) O‘zbek adabiy tili va o‘zbek xalq shevalari. – Toshkent
  5. Покровская Л. (1961) Термины родства в тюркских языках / Историческое развитие лексики тюркиских языков. – Москва
  6. Саидова М. (1995) Наманган шеваларидаги қариндошлик терминларининг лексик-семантик таҳлили. – Тошкент. FILOLOGIYA Al-BUXORIY 4-son, 2024-yil
  7. Ишаев А. (1971) Ўзбек шеваларидаги қариндошлик терминлари / Ўзбек халқ шевалари луғати. – Тошкент: Фан

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 4-son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 4, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 4, 2024

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2024.004.art04
YilГодYear
2024
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
4-son (4), 2024№ 4 (4), 2024No. 4 (4), 2024
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
31-38
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
language, human view, lexical category, phrase, ethnic-relative, kinship names, image, house, generation, ancestor, characterязык, человеческий облик, лексическая категория, словосочетание, этнически-родственные, родственные имена, образ, дом, поколение, предок, характерlanguage, human view, lexical category, phrase, ethnic-relative, kinship names, image, house, generation, ancestor, character
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2024-11-28
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-23
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Oliy ta’limda o‘quv jarayonini boshqarishning edukologik mexanizmini takomillashtirish Совершенствование эдукологического механизма управления учебным процессом в высшем образовании Improving the educological mechanism for managing the academic process in higher education Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · 43-51-b.Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · с. 43-51Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · pp. 43-51TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art05/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/