Maqola Статья Article
Arab va oʻzbek tillaridagi frazeologizmlarning struktur xususiyatlari: umumiy va farqli jihatlar
Структурная характеристика фразеологизмов в арабском и узбекском языках: общие и различные аспекты
Structural characteristics of phraseological units in Arabic and Uzbek: common and different aspects
Boborajabov Muhammadiqbol EmomaliyevichБобораджабов Мухаммадикбол ЭмомалиевичBoborajabov Muhammadiqbol Emomaliyevich
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Jahon tilshunosligining hozirgi taraqqiyoti davrida turli xalq tillarini qiyosiy paradigmada inson omili bilan bogʻliq holda oʻrganish, til sistemasi birliklarining amalda real qo‘llanilishi masalalari talqini tilshunoslikning dolzarb masalalaridan biriga aylandi. Hozirgi zamon o‘zbek tili frazemasi, ayniqsa, uning muqobil variantiga oid birmuncha tadqiqotlar qilingan bo‘lishiga qaramay, bu sohada hali o‘z yechimini kutayotgan muammolar kam emas. Jumladan, o‘zbek tilidagi frazeologizmlarning struktur xususiyatlari g‘arb tillaridagi frazeologizmlar bilan o‘zaro qiyoslangan bo‘lsa-da, sharq tillari ayniqsa arab tilidagi frazeologizmlar bilan qiyoslanmagan. Shu nuqtayi nazardan arab va o‘zbek tillaridagi frazeologizmlarning struktur tarkibini yoritish, umumiy va farqli jihatlarini tahlil qilish tilshunoslikda yechimi kutilayotgan masalalardan biridir. Ushbu maqolada arab va o‘zbek tillaridagi frazeologizmlarning struktur xususiyatlari yoritilgan. Muammoga yechim topish maqsadida arab va o‘zbek tillaridagi frazeologizmlarning struktur tarkibi o‘rganildi. Ularning farqli va o‘xshash jihatlari ochib berildi. Shuningdek, qiyoslanayotgan tillardagi frazeologizmlar struktur jihatdan sodda va murakkab frazeologik birliklar tuzilishida shakllandi. Tadqiqot natijalari umumiy tilshunoslik, turli tillardagi frazeologik birliklarning umumiy va farqli jihatlari kabi muammolarning o‘rganilishida nazariy manba vazifasini oʻtaydi. Tadqiqot ishi natijalaridan arab va oʻzbek chogʻishtirma tilshunosligida frazeologik birliklarning xususiyatlarini qiyosiy aspektda tadqiq etishda foydalanish mumkin
В ходе современного развития мирового языкознания изучение различных национальных языков в сравнительной парадигме в связи с человеческим фактором, интерпретация вопросов практического применения единиц языковой системы стала одной из актуальных проблем языкознания. Несмотря на то, что были проведены некоторые исследования современной узбекской фразеологии, особенно ее альтернативного варианта, в этой области еще много проблем, которые ждут своего решения. Например, хотя структурные особенности узбекской фразеологии сравниваются с фразеологией западных языков, восточные языки не сравниваются с фразеологией арабского языка. С этой точки зрения выяснение структурного состава фразеологии арабского и узбекского языков, анализ общих и различных аспектов является одной из проблем, ждущих своего решения в языкознании. В данной статье описываются структурные особенности фразеологии арабского и узбекского языков. Для решения проблемы был изучен структурный состав фразеологизмов арабского и узбекского языков. Выявлены их различия и сходства. Также фразеологизмы в сравниваемых языках были сформированы в составе структурно простых и сложных фразеологических единиц. Результаты исследования служат теоретическим ресурсом при изучении таких проблем, как общее языкознание, общие и различные аспекты фразеологических единиц в разных языках. Результаты научно-исследовательской работы могут быть использованы при изучении особенностей фразеологических единиц в арабском и узбекском гибридном языкознании в сопоставительном аспекте
During the current development of world linguistics, the study of different national languages in the comparative paradigm in connection with the human factor, the interpretation of the issues of the practical application of language system units has become one of the urgent issues of linguistics. Despite the fact that some researches have been done on modern Uzbek phraseology, especially its alternative version, there are still many problems that are waiting to be solved in this field. For example, although the structural features of Uzbek phraseology are compared with phraseology in Western languages, Eastern languages are not compared with phraseology in Arabic. From this point of view, clarification of the structural composition of phraseology in Arabic and Uzbek languages, analysis of common and different aspects is one of the issues waiting to be solved in linguistics. This article describes the structural features of phraseology in the Arabic and Uzbek languages. In order to find a solution to the problem, the structural composition of phraseologisms in Arabic and Uzbek languages was studied. Their differences and similarities were revealed. Also, phraseologisms in the compared languages were formed in the structure of structurally simple and complex phraseological units. The results of the research serve as a theoretical resource in studying problems such as general linguistics, common and different aspects of phraseological units in different languages. The results of the research work can be used to study the characteristics of phraseological units in Arabic and Uzbek hybrid linguistics in a comparative aspect
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: frazeologizm semantik verbal substansiv fe’l ot sifat ravish hol ega kesim komponent фразеологизм смысловой глагольный существительный глагол существительное прилагательное наречие падеж притяжательный падеж причастие компонент phraseologism semantic verbal substantive verb noun adjective adverb case possessive participle component
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.004.art05/
Boborajabov Muhammadiqbol Emomaliyevich. Arab va oʻzbek tillaridagi frazeologizmlarning struktur xususiyatlari: umumiy va farqli jihatlar // Al-Buxoriy. — 2024. — 4-son (4). — B. 39-49. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.004.art05/
Бобораджабов Мухаммадикбол Эмомалиевич. Структурная характеристика фразеологизмов в арабском и узбекском языках: общие и различные аспекты // Ал-Бухорий. — 2024. — № 4 (4). — С. 39-49. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.004.art05/
Boborajabov Muhammadiqbol Emomaliyevich. Structural characteristics of phraseological units in Arabic and Uzbek: common and different aspects // Al-Bukhari. — 2024. — No. 4 (4). — pp. 39-49. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.004.art05/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Бекиров Р.А. (2016) Общие вопросы лексико-семантических преобразований в глагольных фразеологизмах арабского языка // Научный вестник Крыма. – № 2(2). – С. 142
- Бекиров Р.А. (2011) Классификация глагольных фразеологизмах арабского языка на мезосинтаксическом уровне // Ученые записки Таврического национального университета им. В. И. Вернадского. Серия «Филология. Социальные коммуникации. – №
- С. 130-135. 3. Бозорбоев К. (2000) Ўзбек сўзлашув нутқи фразеологизмлари. Филол. фан. бўйича фалс. докт. (PhD). – Самарқанд
- Gʻaniyeva Sh.A. (2017) Oʻzbek frazeologizmlari strukturasi. (Shakliy va mazmuniy modellashtirish). Filol. fan. boʻyicha fals. dokt. (PhD) … diss. avtoref. – Fargʻona
- Раҳматуллаев Ш. (1978) Ўзбек тилининг изоҳли фразеологик луғати. – Тошкент: Ўқитувчи. – 407 б
- Ҳожиев А. (1985) Тилшунослик терминларининг изоҳли луғати. – Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси давлат илмий нашриёти. – 520 б
- Жамолхонов Ҳ. (2005) Ҳозирги ўзбек адабий тили. – Тошкент: Талқин. – 321 б
- Юлдошев Б. (2007) Ўзбек фразеологияси ва фразеографиясининг шаклланиши ҳамда тараққиёти. – Самарқанд: СамДУ. – 106 б
- Бердиёров Х., Расулов Р., Йўлдошев Б. (1976) Ўзбек фразеологиясидан материаллар. I қисм. – Самарқанд. – 176 б
- :الدكتور محمد محمد داود. معجم التعبير الاصطلاحي في العربية المعاصرة. – القاهرة 394 . – ص.٢٠٠٣ ،.دار الغريب للطباعة و النشر و التوزيع FILOLOGIYA Al-BUXORIY 4-son, 2024-yil
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoStructural characteristics of phraseological units in Arabic and Uzbek: common and different aspectshttps://zenodo.org/records/23060293
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 4-son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 4, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 4, 2024
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2024.004.art05
- YilГодYear
- 2024
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 4-son (4), 2024№ 4 (4), 2024No. 4 (4), 2024
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 39-49
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- phraseologism, semantic, verbal, substantive, verb, noun, adjective, adverb, case, possessive, participle, component, preposition, addition, conjunction, agreement, phrase, sentenceфразеологизм, смысловой, глагольный, существительный, глагол, существительное, прилагательное, наречие, падеж, притяжательный падеж, причастие, компонент, предлог, дополнение, союз, согласие, словосочетание, предложениеphraseologism, semantic, verbal, substantive, verb, noun, adjective, adverb, case, possessive, participle, component, preposition, addition, conjunction, agreement, phrase, sentence
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2024-11-28
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-09-23
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23060293
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059376



