IQTISOD, MENEJMENT VA PUL 1-son, 2024
Ilmiy jurnal IQTISOD, MENEJMENT VA PUL
ECONOMICS, MANAGEMENT AND MONEY Ilmiy jurnal
Scientific journal ECONOMICS, MANAGEMENT AND MONEY
Scientific journal
IQTISOD, MENEJMENT VA PUL
Ilmiy jurnal
ECONOMICS, MANAGEMENT AND MONEY
Scientific journal
(Birinchi son)
Toshkent – 2024
IQTISOD, MENEJMENT VA PUL
Ilmiy jurnal
Bosh muharrir:
Olimjon Astanaqulov, iqtisodiyot fanlari doktori, professor
Bosh muharrir o‘rinbosari:
Murodjon Axmedov, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent
Mas’ul muharrir:
Hayotjon Aminov, texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)
“Iqtisod, menejment va pul” ilmiy jurnalining tahrir hay’ati:
1. Saidaxror G‘ulomov .i.f.d., akademik – tahrir hay’ati a’zosi;
2. Saidasror G‘ulomov i.f.d., akademik – tahrir hay’ati a’zosi;
3. Nurislom Tuxliev i.f.d., akademik- tahrir hay’ati a’zosi;
4. Muxammadi Alimardonov i.f.d., professor – tahrir hay’ati a’zosi;
5. Tulkin Rasulov i.f.d., professor – tahrir hay’ati a’zosi
6. Nargiza Mamanazarova .p.f.d., professor v.b. – tahrir hay’ati a’zosi
7. Bobir Tursunov .i.f.d., (DSc), dotsent – tahrir hay’ati a’zosi
8. Gulmira Azretbergenova i.f.n., professor (Qozog‘iston) – tahrir hay’ati a’zosi
9. Zurab Garakanidze i.f.n., professor (Gruziya) – tahrir hay’ati a’zosi
10. Muhammad Iyd Balbaa Ph.D., dotsent (Misr) – tahrir hay’ati a’zosi
11. Samshul Amry . Ph.D. (Malayziya) – tahrir hay’ati a’zosi
12. Aleksandr Gurnak .i.f.n., dotsent (Rossiya) – tahrir hay’ati a’zosi
MUNDARIJA
Tabrik so‘zi ………………………………………………………………………………... 4
IQTISODIYOT
G‘ulomov Saidaxror Saidaxmedovich
Инновационный вектор экономической науки Узбекистана: исследовательские
приоритеты в фокусе журнала «Экономика, менеджмент и деньги»….......................... 7
To‘xliyev Nurislom
O‘zbekiston iqtisodiyotida ziyorat turizmining o‘rni: islohotlar va o‘ziga xos jihatlar ..…. 20
Almardonov Muxamadi Ibragimovich, Xurramov Anvar Xudayshukurovich
Milliy iqtisodiyotni rivojlantirishda xalqaro moliyaviy hisobot standartlarining o‘rni ...… 34
Astanakulov Olim Tashtemirovich
Turizm - O‘zbekistonda iqtisodiy farovonlikning asosiy omili …………………..………. 44
Elmurodov Jamshid Asatillayevich
Ta’lim sifatini oshirishda ochiq axborot-ta’lim muhitining imkoniyatlari …………..…… 56
Maʼmurov Baxtiyor Holmatjanovich
Raqamli iqtisodiyotda ijtimoiy-iqtisodiy tizimlar: barqaror o‘sishni taʼminlash ……...….. 66
Ablazov Lazizbek Abdiqosimovich
Oliy ta’limda bulut texnologiyalarining imkoniyatlari ………………………………..….. 79
Nurullayev Hoshimjon Hamidovich
O‘zbekiston ekoturizmidagi muammolar va yechimlar ……………………………...…… 88
Aminov Xayotjon Xalimjonovich, Hamdamov Muzaffar Muxiddinovich
Mathematical models of turbulent gas flow with combustion reactions …...…………...… 97
SPORT
Murodov Kamoliddin Nuritdinovich
Kurash turlarida sportchilarning chidamliligini rivojlantirish va musobaqa faoliyati
samaradorligini oshirish usullari …………………………………...……………...…….. 120
Eshmanova Umidaxon Abdulla qizi
Basketbolchi qizlarda tiklanish jarayonlarini lazer nurlari ta’sirida yaxshilanish
samaradorligi oshirish ……………………………………………………………...……. 131
Tabrik so‘zi IQTISOD, MENEJMENT VA PUL 1-son, 2024-yil
Aziz o‘quvchilar!
Men O‘zbekistonning yetakchi nodavlat xususiy universitetlaridan biri - Oriental
universiteti tomonidan asos solingan “Iqtisod, menejment va pul” ilmiy jurnalining
sahifalarida sizlarni qutlashdan mamnunman. Ushbu jurnal o‘z faoliyatini
mamlakatimiz iqtisodiyotida misli ko‘rilmagan o‘zgarishlar va innovatsiyalar davrida
boshlamoqda, bu esa O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Miromonovich
Mirziyoyevning oqilona rahbarligi va uzoqni ko‘ra biladigan tashabbuslari tufayli
amalga oshmoqda.
Prezidentimiz rahbarligida amalga oshirilayotgan islohotlar iqtisodiyot va
jamiyatning barcha sohalarini qamrab olib, Yangi O‘zbekistonning barqaror
rivojlanishi va farovonligi uchun mustahkam poydevor yaratmoqda. Millat intellektual
salohiyatini shakllantirish va iqtisodiyotning innovatsion rivojlanishini ta’minlashning
asosiy omili sifatida nodavlat xususiy oliy ta’limni rivojlantirishga alohida e’tibor
berilmoqda. Bugungi kunda mamlakatimizda 100 ga yaqin nodavlat xususiy
universitetlar, fakultetlar, qo‘shma fakultetlar va filiallar faoliyat yuritib, ularda yosh
olimlar va mutaxassislarning yangi avlodi shakllanmoqda, ular ilg‘or g‘oyalar va
maqsadli loyihalarni amalga oshirish qobiliyatiga ega.
Oriental universiteti o‘zining 4 yillik faoliyati davomida mamlakatimizda
nodavlat ta’limning yetakchi markazlaridan biri sifatida o‘zini namoyon etdi va
bakalavr, magistr, doktorant va ilmiy darajaga da’vogarlarning yuqori malakali
mutaxassislarini tayyorlashda yetakchi o‘rinni egalladi. Oriental universiteti mamlakat
rahbariyati tomonidan belgilangan strategik vazifalarni amalga oshirishda faol ishtirok
etib, iqtisodiy islohotlar va milliy iqtisodiyotni modernizatsiya qilishni ilmiy jihatdan
qo‘llab-quvvatlashga munosib hissa qo‘shmoqda. Universitet tomonidan ta’sis etilgan
“Iqtisod, menejment va pul” jurnali O‘zbekistonda iqtisodiy fan va amaliyotning
rivojlanishiga hissa qo‘shadigan ilmiy bilimlar va ilg‘or tajribalar almashinuvi uchun
muhim maydonga aylanishi ko‘zda tutilgan.
Bugun biz raqamlashtirish, globallashtirish, yashil iqtisodiyot hamda barqaror
rivojlanishga o‘tish ta’siri ostida iqtisodiy tizimlarning jadal o‘zgarishiga guvoh
bo‘lmoqdamiz. Yangi iqtisodiyot bozor talabiga mos raqamli, barqaror, ekologik,
energiya tejamkor va aylanma iqtisodiyotlar kabi turli soha va yo‘nalishlarning yuqori
darajadagi integratsiyalashuvi bilan tavsiflanadi. Bu muvozanatli va inklyuziv
iqtisodiy o‘sishni ta’minlash uchun, samarali yechimlarni topishga qaratilgan ilmiy
tadqiqotlar va innovatsiyalar uchun keng imkoniyatlar beradi.
Jurnal sahifalarida raqamli, yuqori texnologiyali iqtisodiy ta’limga, iqtisodiyot va
menejmentning turli sohalarida sun’iy intellekt, blokcheyn, buyumlar interneti, raqamli
egizaklar va boshqa ilg‘or texnologiyalarni qo‘llashni iqtisodiy o‘rganishning istiqbolli
Tabrik so‘zi IQTISOD, MENEJMENT VA PUL 1-son, 2024-yil
yo‘nalishlariga alohida e’tibor qaratiladi. Biz jurnalni O‘zbekiston iqtisodiyotining
raqobatbardoshligini oshirish, jahon sahnasida texnologik yutuqlarga hissa
qo‘shadigan innovatsion g‘oyalar va loyihalarni muhokama qilish va ilgari surishning
yetakchi maydoniga aylantirish uchun harakat qilamiz.
Jurnalda aks ettiriladigan tadqiqotlarning yana bir muhim yo‘nalishi – barqaror
rivojlanishni boshqarish, yashil iqtisodiyot, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va
atrof-muhitni muhofaza qilish masalalari bo‘ladi. Global ekologik muammolarning
keskinlashuvi va resurslarga erishish uchun xalqaro raqobatning kuchayishi sharoitida
iqtisodiy o‘sishning barqaror modeli tomon o‘tish dunyoning barcha mamlakatlari, shu
jumladan O‘zbekiston uchun ham zaruriy shartga aylanmoqda. Jurnalimiz milliy
o‘ziga xoslik va kelgusi avlodlarning manfaatlarini hisobga olgan holda barqaror
rivojlanishni boshqarish konsepsiyasini amalga oshirishning optimal yo‘llarini
izlashga hissa qo‘shadi.
Bundan tashqari, “Iqtisod, menejment va pul” jurnali xalqaro standartlar va eng
yaxshi amaliyotlarga muvofiq iqtisodiy tadqiqotlar metodologiyasini rivojlantirishga
alohida e’tibor qaratadi. Biz ekonometrik modellashtirish, katta hajmdagi
ma’lumotlarni tahlil qilish, eksperimental va axloqiy iqtisod kabi zamonaviy tadqiqot
yondashuvlari va vositalaridan foydalanishni qo‘llab-quvvatlaymiz va
rag‘batlantiramiz, bu esa iqtisodiy fanlar bo‘yicha jahon darajasiga teng keladigan
ishonchli va haqiqiy natijalarni olish imkonini beradi.
Biz “Iqtisod, menejment va pul” jurnali O‘zbekiston iqtisodiy fanining jahon
ilmiy hamjamiyatiga integratsiyalashuvi yo‘lida muhim qadam bo‘lishiga ishonamiz.
Maqsadimiz – mamlakatimizda va mintaqada yetakchi ilmiy nashrlardan biriga
aylanish va kelajakda Scopus va Web of Science kabi xalqaro reyting bazalaridan
munosib o‘rin egallash. Ushbu ulkan maqsadga erishish uchun biz chop etiladigan
materiallar sifatini oshirish, yetakchi mahalliy va xorijiy olimlarni hamkorlikka jalb
qilish, xalqaro hamkorlik aloqalarini rivojlantirish va jurnalni ilmiy hamjamiyatda
targ‘ib qilish ustida tinimsiz ishlaymiz.
Hurmatli hamkasblar, biz sizlarni ushbu muhim boshlanishning faol
ishtirokchilariga aylanishga taklif qilamiz. O‘z maqola va takliflaringizni yuboring,
g‘oya va tajribalaringiz bilan o‘rtoqlashing, zamonaviy iqtisodiyotning butun xilmaxilligi va o‘zaro bog‘liqligida dolzarb muammolar va rivojlantirish istiqbollariga
bag‘ishlangan ilmiy munozaralar va qo‘shma loyihalarda ishtirok eting. Birgalikda biz
O‘zbekistonda iqtisodiy fan va amaliyotni rivojlantirishga, mamlakatimizning gullabyashnashi va barqaror kelajagini qurishga munosib hissa qo‘sha olamiz.
Yakunda, men mamlakat rahbariyati va shaxsan Prezident Shavkat
Miromonovich Mirziyoyevga fan va ta’limni rivojlantirish yo‘lida ko‘rsatayotgan har
tomonlama qo‘llab-quvvatlash, yoshlarimizning intellektual va ijodiy salohiyatini
Tabrik so‘zi IQTISOD, MENEJMENT VA PUL 1-son, 2024-yil
ro‘yobga chiqarish niyatida qulay sharoitlar yaratgani uchun chuqur minnatdorchilik
bildirmoqchiman. Ishonchim komilki, Prezidentimiz rahbarligida O‘zbekiston
o‘zining jadal rivojlanishini davom ettiradi va kuchli hamda raqobatbardosh
iqtisodiyotga ega zamonaviy demokratik davlat qurish yo‘lida yangi marralarni zabt
etadi.
Men “Iqtisod, menejment va pul” jurnaliga O‘zbekistonda iqtisodiy fan va
amaliyotni rivojlantirish yo‘lida muvaffaqiyatli odimlab, samarali faoliyat yuritishini
tilayman. Ushbu jurnal mamlakatimiz ravnaqi va xalqimiz farovonligiga hissa
qo‘shadigan, yangi ilmiy yutuqlar va inqilobiy g‘oyalarga yo‘l ochadigan ishonchli
mayoqqa aylansin.
Eng ezgu tilaklar bilan,
Akademik Saidahror G‘ulomov,
O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademigi