Maqola Статья Article
Ekologik mas’uliyat: O‘zbekistonda polietilen chiqindilar, tamaki qoldiqlari va urbanizatsiya oqibatidagi chang muammolariga yechimlar
Экологическая ответственность: Решения проблем полиэтиленовых отходов, окурков и пылевого загрязнения вследствие урбанизации в Узбекистане
Ecological responsibility: Solutions to the problems of polyethylene waste, cigarette butts, and dust pollution due to urbanization in Uzbekistan
Maxmudov Dilshod KilichboyevichМахмудов Дилшод КиличбоевичMaxmudov Dilshod Kilichboyevich
Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money · ISSN 3060-5474
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Maqola O‘zbekistonda polietilen paketlar, tamaki qoldiqlari va urbanizatsiya natijasidagi chang muammolarining ekologik oqibatlarini tahlil qilishga qaratilgan. Polietilen chiqindilarning tabiatda chirimasligi, tamaki qoldiqlarining suv va tuproqqa zarari, shuningdek, urbanizatsiya oqibatidagi changning inson salomatligiga ta’siri mahalliy va xalqaro statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilinadi. Qog‘oz paketlar kabi muqobil materiallarning afzalliklari, tamaki qaramligiga qarshi choralar va changni kamaytirish usullari xalqaro tajriba asosida ko‘rib chiqiladi. Muqobil yechimlar sifatida qayta ishlash dasturlari va ekologik toza texnologiyalarni joriy etishning samaradorligi ko‘rib chiqiladi. Oilalarda ekologik savodxonlikni oshirish va qonunchilikni takomillashtirish bo‘yicha amaliy takliflar berilgan.
Статья посвящена анализу экологических последствий загрязнения полиэтиленовыми отходами, остатками табачной продукции и пылью, вызванной урбанизацией в Узбекистане. Неразлагаемость полиэтиленовых отходов в природе, вредное воздействие табачных остатков на воду и почву, а также влияние пыли, связанной с урбанизацией, на здоровье человека анализируются на основе местных и международных статистических данных. Рассматриваются преимущества альтернативных материалов, таких как бумажные пакеты, меры по борьбе с табачной зависимостью и методы сокращения пылевого загрязнения на основе международного опыта. Также оценивается эффективность внедрения программ переработки и экологически чистых технологий в качестве альтернативных решен ий. Предлагаются практические рекомендации по повышению экологической грамотности населения и совершенствованию законодательства.
The article is dedicated to analyzing the environmental consequences of polyethylene waste, tobacco residues, and dust pollution resulting from urbanization in Uzbekistan. The non-biodegradability of polyethylene waste, the harmful impact of tobacco residues on water and soil, and the effects of urbanization - related dust on human health are examined based on local and international statistical data. The advantages of alternative materials, such as paper bags, measures to combat tobacco addiction, and methods to reduce dust pollution are explored drawing on international experience. The effectiveness of implementing recycling programs and eco-friendly technologies as alternative solutions is also considered. Practical recommendations are provided for enhancing environmental awareness among households and improving relevant legislation.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: ekologik mas’uliyat polietilen paketlar qog‘oz paketlar tamaki qoldiqlari tamaki qaramligi urbanizatsiya chang zarari barqaror rivojlanish экологическая ответственность полиэтиленовые пакеты бумажные пакеты окурки табачная зависимость урбанизация вред пыли устойчивое развитие ecological responsibility polyethylene bags paper bags cigarette butts tobacco addiction urbanization dust harm sustainable development
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.003.art12/
Maxmudov Dilshod Kilichboyevich. Ekologik mas’uliyat: O‘zbekistonda polietilen chiqindilar, tamaki qoldiqlari va urbanizatsiya oqibatidagi chang muammolariga yechimlar // Iqtisod, menejment va pul. — 2025. — 2-son (2). — B. 118-127. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.003.art12/
Махмудов Дилшод Киличбоевич. Экологическая ответственность: Решения проблем полиэтиленовых отходов, окурков и пылевого загрязнения вследствие урбанизации в Узбекистане // Экономика, менеджмент и деньги. — 2025. — № 2 (2). — С. 118-127. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.003.art12/
Maxmudov Dilshod Kilichboyevich. Ecological responsibility: Solutions to the problems of polyethylene waste, cigarette butts, and dust pollution due to urbanization in Uzbekistan // Economics, Management and Money. — 2025. — No. 2 (2). — pp. 118-127. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.003.art12/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi. (2023). Yillik hisobot
- Abdullayev A. (2021). O‘zbekistonda chiqindilarni boshqarish muammolari // Ekologik xabarnoma, №
- B. 12–18. 3. Ahmed S. (2020). Environmental impacts of cigarette butts // Journal of environmental health, № 12. – P. 78–85
- GEF, 2018. Green families: Building sustainable homes through environmental education. // Global environmental facility
- H. Kim, J. Lee. (2020). Zero waste policies in South Korea // Journal of environmental studies, № 15. – P. 123–130
- J. Jambeck, R. Geyer, C. Wilcox, T. Siegler, M. Perryman, A. Andrady, K. Law. (2015). Plastic waste inputs from land into the ocean // Science, № 347(6223). – P. 768–771
- Karimova M. (2019). Oilada ekologik madaniyatni shakllantirishning pedagogik asoslari // Oliy ta’lim, № 1. – B. 61–66
- Nazarov K. (2021). Plastik chiqindilar va ularning iqtisodiy oqibatlari // Iqtisodiyot va jamiyat, № 3. – B. 55–60
- Qodirov B. (2020). O‘zbekistonda ekologik tarbiya masalalari // Yoshlar va ilm, № 2. – B. 45–49
- Sharipova D. (2023). Ekologik savodxonlikni oshirishda ta’limning o‘rni // Ta’lim va rivojlanish, № 5. – B. 44–50
- W. Li, H. Tse, L. Fok. (2016). Plastic waste in the marine environment: A review of sources, occurrence and effects // Science of the total environment, № 566. – P. 333–349
- O‘zbekov T. (2023). Tabiatni muhofaza qilishda oilaviy ta’limning o‘rni // Jamiyat va innovatsiyalar, № 5. – B. 30–35
- UNEP,2019. Family and environment: Policy and practice. United nations environment programme
- WHO, 2020. Tobacco and its environmental impact: An overview. World health organization
- Cultureoeuvre. (2023). How the first cigarette appeared. Retrieved from https://uz.cultureoeuvre.com/10826984-how-the-first-cigarette-appeared IQTISOD, MENEJMENT VA PUL 2-son, 2025-yil
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoEkologik mas’uliyat: O‘zbekistonda polietilen chiqindilar, tamaki qoldiqlari va urbanizatsiya oqibatidagi chang muammolariga yechimlarhttps://zenodo.org/records/23061930
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Iqtisod, menejment va pul. 2-son, 2025 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 2, 2025 Economics, Management and Money. Issue 2, 2025
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2025.003.art12
- YilГодYear
- 2025
- JurnalЖурналJournal
- Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3060-5474
- SonВыпускIssue
- 2-son (2), 2025№ 2 (2), 2025No. 2 (2), 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 118-127
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- ekologik mas’uliyat, polietilen paketlar, qog‘oz paketlar, tamaki qoldiqlari, tamaki qaramligi, urbanizatsiya, chang zarari, barqaror rivojlanishэкологическая ответственность, полиэтиленовые пакеты, бумажные пакеты, окурки, табачная зависимость, урбанизация, вред пыли, устойчивое развитиеecological responsibility, polyethylene bags, paper bags, cigarette butts, tobacco addiction, urbanization, dust harm, sustainable development
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-08-17
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-13
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23061930
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059481
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Internet Archive



