Maqola Статья Article
Muhammad Solihning “Shayboniynoma” asarida Movarounnahrga oid joy nomlari
Местные названия, связанные с Мавароуннахром, в произведении Мухаммада Салиха «Шайбани-нама»
Place names related to Transoxiana in Muhammad Salih’s work “Shaybani-nama”
Xidirova Go‘zal Rustam qiziХидирова Гузал Рустам кизиXidirova Go‘zal Rustam qizi
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Muhammad Solihning “Shayboniynoma” asari XVI asrning birinchi yarmidagi Markaziy Osiyo tarixini yorituvchi muhim manbalardan biridir. Muallif Shayboniyxonning harbiy yurishlarida tarixnavis sifatida ishtirok etib, tarixiy voqealarni yozib borgan va bu jarayonda geografik joy nomlarini ham qayd etgan. Ushbu maqola “Shayboniynoma” asaridagi Movarounnahr hududiga oid toponimlarni tahlil qilishga bag‘ishlanadi. Maqolada toponimlarning tasnifi, tarixiy xususiyatlari va o‘ziga xos jihatlari ko‘rib chiqiladi. Movarounnahr toponimlari viloyatlar bo‘yicha guruhlanib, ularga yondosh hududlar nomlari bilan taqqoslanadi. Shuningdek, toponimlarning asarda keltirilgan dastlabki shakllari va hozirgi zamonaviy shakllari qiyosiy tarzda beriladi. Gidronimlar (suv ob yektlari nomlari) va oronimlar (rel yef nomlari) kabi maxsus terminlar ham tahlilda qo‘llaniladi. Bu ish Muhammad Solih asarining geografik va tarixiy ahamiyatini yanada chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
“Шайбонийнома” Мухаммада Солиха является важным первоисточником, освещающим историю Центральной Азии первой половины XVI века. Автор участвовал в военных походах Шайбонийхана в качестве летописца, фиксируя исторические события и упоминая при этом географические названия. Данная статья посвящена анализу топонимов региона Мовароуннахр, представленных в “Шайбо нийнома”. В статье рассматриваются классификация топонимов, их исторические особенности и отличительные черты. Топонимы Мовароуннахра сгруппированы по регионам и сопоставлены с названиями соседних территорий. Кроме того, первоначальные формы топонимов, указанные в произведении, сравниваются с их современными вариантами. В анализе используются специальные термины, такие как гидронимы (названия водных объектов) и оронимы (названия рельефа). Это исследование способствует более глубокому пониманию географического и исторического значения труда Мухаммада Солиха.
Muhammad Solih’s “Shayboni-nama” is a significant primary source illuminating the history of Central Asia in the first half of the sixteenth century. The author, participating as a chronicler in Shayba ni Khan’s military campaigns, documented historical events while also recording geographical place names. This article is dedicated to analyzing the toponyms related to the Movarounnahr region as presented in the “Shayboni -nama.” It examines the classification, historical characteristics, and distinctive features of these toponyms. The toponyms of Movarounnahr are categorized by region and compared with the names of adjacent territories. Furthermore, the original forms of the toponyms as cited in the work are juxtaposed with their contemporary equivalents. Specialized terms such as hydronyms (names of water bodies) and oronyms (names of relief features) are also mention ed in the analysis. This study contributes to a deeper understanding of the geographical and historical significance of Muhammad Solih’s work.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Muhammad Solih Shayboniynoma XVI asr Markaziy Osiyo toponim gidronim oronim Мухаммад Солих Шайбонийнома XVI век Центральная Азия топоним гидроним ороним Muhammad Solih Shayboni-nama XVI century Central Asia toponym hydronym oronym
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.004.art13/
Xidirova Go‘zal Rustam qizi. Muhammad Solihning “Shayboniynoma” asarida Movarounnahrga oid joy nomlari // Al-Buxoriy. — 2025. — 1-son (1). — B. 128-138. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.004.art13/
Хидирова Гузал Рустам кизи. Местные названия, связанные с Мавароуннахром, в произведении Мухаммада Салиха «Шайбани-нама» // Ал-Бухорий. — 2025. — № 1 (1). — С. 128-138. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.004.art13/
Xidirova Go‘zal Rustam qizi. Place names related to Transoxiana in Muhammad Salih’s work “Shaybani-nama” // Al-Bukhari. — 2025. — No. 1 (1). — pp. 128-138. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.004.art13/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Ахмедов Б.А. (1985) Историко-географическая литература Средней Азии XVI – XVIII вв. – Ташкент: «Фан». – 264 c
- Бобур, Заҳириддин Муҳаммад. (2002) Бобурнома. / Порсо Шамсиев, Содиқ Мирзаев ва Ейжи Мано (Япония) нашрлари асосида қайта нашрга тайёрловчи: Саидбек Ҳасанов. – Тошкент: “Шарқ”. – 336 б
- Бўриев О. (2017) Темурийлар даври ёзма манбаларида Марказий Осиё тарихий географияси. – Тошкент: “Мумтоз сўз”. – 352 б
- Муҳаммад Солиҳ. (1961) Шайбонийнома / Нашрга тайёрловчи Насрулло Даврон. – Тошкент. – 359 б. TARIX Al-BUXORIY 1-son, 2025-yil
- Мухаммедъ Салихъ. Шейбани-намэ. Джагатайский текстъ. Посмертное издание проф. П.М.Мелиоранского. Подъ наблюдениемъ и съ предиеловиемъ прив.- доц. А. Н. Самойловича. С-Пб. 1908 г
- Муҳаммад Солиҳ. (1989) Шайбонийнома. Достон / Таҳрир ҳайъати А. Қаюмов ва б.; Нашрга тайёрловчи ва сўзбоши муаллифи Е. Шодиев. – Тошкент: Адабиёт ва санъат нашриёти. – 336 б
- Султанов Т.И. (1989) Известия «Шейбани-наме» Мухаммада Салиха о моголах (ХVI в.) // Страны и народы Востока, Вып. ХХVI. – Москва: Наука
- O‘zbekiston tarixining dolzarb muammolari yosh tadqiqotchilar talqinida / Respublika konferensiyasi materiallari. – Samarqand, 2013
- Ҳасанов Ҳ. (1961) Ўрта Осиё жой номлари тарихидан. – Тошкент. – 81 б
- Қораев С. (2006) Топонимика. – Тошкент: “Ўзбекистон файласуфлари миллий жамияти нашриёти”. – 320 б
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoMuhammad Solihning “Shayboniynoma” asarida Movarounnahrga oid joy nomlarihttps://zenodo.org/records/23062099
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 1-son, 2025 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 1, 2025 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 1, 2025
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2025.004.art13
- YilГодYear
- 2025
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 1-son (1), 2025№ 1 (1), 2025No. 1 (1), 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 128-138
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Muhammad Solih, Shayboniynoma, XVI asr, Markaziy Osiyo, toponim, gidronim, oronimМухаммад Солих, Шайбонийнома, XVI век, Центральная Азия, топоним, гидроним, оронимMuhammad Solih, Shayboni-nama, XVI century, Central Asia, toponym, hydronym, oronym
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-03-03
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-28
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23062099
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059489
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Internet Archive



