Maqola Статья Article
Totemizm va fetishizmning bugungi kun turmush tarzida aks etishi
Проявление тотемизма и фетишизма в современном образе жизни
The reflection of totemism and fetishism in today’s lifestyle
Abdurasulov Akmal O‘ralovichАбдурасулов Акмал УраловичAbdurasulov Akmal O‘ralovich
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqola totemizm va fetishizm kabi ilk diniy e’tiqodlarning zamonaviy o‘zbek xalq madaniyatidagi davomiyligini o‘rganadi. Mavzu dolzarbligi insoniyatning qadimiy madaniy mer osini saqlash va transformatsiyasini tushunishda, xususan, globalizatsiya sharoitida mahalliy urf -odatlarning islom dini bilan simbiozini tahlil etishda namoyon b o‘ladi. Bu e’tiqodlarning bugungi kunda o‘zbekistonliklarning kundalik hayoti, urf -odat va marosimlaridagi rolini oshkor etish orqali madaniy identiklikni mustahkamlashga hissa q o‘shadi. Tadqiqot maqsadi – totemizm va fetishizmning o‘zbek xalqining urf -odatlarida, xususan , dafn marosimlari, t o‘y-ta’ziya va kundalik amaliyotlarda saqlanib qolgan ko‘rinishlarini tizimli ravishda k o‘rsatish va ularning zamonaviy hayotdagi t a’sirini baholashdir. Shuningdek, bu e’tiqodlar o‘zbek xalqining madaniy hayotining ajralmas qismi bo‘lib qolganligi va ularni saqlash madaniy merosni himoya qilish uchun muhim ekanligi ta’kidlanadi. Kelgusidagi tadqiqotlar uchun hududiy qiyosiy o‘rganishlar tavsiya etiladi.
В данной статье исследуется продолжение таких ранних религиозных верований, как тотемизм и фетишизм, в современной узбекской народной культуре. Актуальность темы проявляется в понимании сохранения и трансформации древнего культурного наследия человечества, в частности, в анализе симбиоза местных обычаев с исламской религией в условиях глобализации. Раскрывая роль этих верований в повседневной жизни, обычаях и обрядах узбекистанцев сегодня, статья вносит вклад в укрепление культурной идентичности. Цель исследования – систематически показать сохранившиеся проявления тотемизма и фетишизма в обрядах узбекского народа, в частности, в похоронных обрядах, торжествах и поминках, а также в повседневных практиках, и оценить их влияние на современную жизнь. Также подчеркивается, что эти верования остались неотъемлемой частью культурной жизни узбекского народа, и их сохранение важно для защиты культурного наследия. Для будущих исследований рекомендуются региональные сравнительные исследования.
This article explores the continuity of early religious beliefs such as totemism and fetishism in contemporary Uzbek folk culture. The relevance of the topic lies in understanding the preservation and transformation of humanity's ancient cultural heritage, particularly in analyzing the symbiosis of local customs with the Islamic religion in the context of globalization. By revealing the role of these beliefs in the daily life, customs, and rituals of Uzbek people today, the article contributes to the strengthening of cultural identity. The aim of the study is to systematically demonstrate the surviving manifestations of totemism and fetishism in the rituals of the Uzbek people, particularly in funeral rites, celebrations and commemorations, as well as in daily practices, and to assess their impact on modern life. It is also emphasized that these beliefs have remained an integral part of the cultural life of the Uzbek people, and their preservation is important for the protection of cultural heritage. Regional comparative studies are recommended for future research. Key word: Totemism fetishism cults burial rites daily chores tumors animals holy sites Surkhandarya region Fergana area
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Totemizm fetishizm kultlar dafn marosimlari kundalik yumushlar tumorlar hayvonlar muqaddas qadamjolar Surxondaryo viloyati Farg‘ona hududi Тотемизм фетишизм культы погребальные обряды повседневные практики туморы (культовые сооружения) животные священные места Сурхандарьинская область Ферганский регион Totemizm fetishizm kultlar dafn marosimlari kundalik yumushlar tumorlar hayvo nlar muqaddas qadamjolar Surx ondaryo viloyati Farg‘ona hududi
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.005.art14/
Abdurasulov Akmal O‘ralovich. Totemizm va fetishizmning bugungi kun turmush tarzida aks etishi // Al-Buxoriy. — 2025. — 3-son (3). — B. 137-147. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.005.art14/
Абдурасулов Акмал Уралович. Проявление тотемизма и фетишизма в современном образе жизни // Ал-Бухорий. — 2025. — № 3 (3). — С. 137-147. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.005.art14/
Abdurasulov Akmal O‘ralovich. The reflection of totemism and fetishism in today’s lifestyle // Al-Bukhari. — 2025. — No. 3 (3). — pp. 137-147. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.005.art14/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Ashirov A. (2007) O‘zbek xalqining qadimiy etiqod va marosimlari. – Toshkent
- Асқаров А. (2007) Ўзбек халқининг этногенези ва этник тарихи. – Тошкент: Университет
- Бичурин Н.Я. (1950) Собрание сведений о народах, обитавших в Средней Азии в древние времена. Т. II. – Москва: Лелинград
- Баратов С.Р. (2016) Древнейшие этапы развития городской культуры Хорезмского оазиса // Материалы международной конференции: “Ўзбекистон археологияси Мустақиллик йилларида: ютуқлар ва истиқболлар” 15-16 сентябр. – Самарканд
- Dala yozuvlari. Surxandaryo viloyati Sherabod tumani (2025)
- Мурот Ўроз (1991) Турк асотирлари // Сирли олам. - № 6
- Толстов С.П. (1964) Қадимги Хоразм маданиятини излаб. – Тошкент: Фан нашриёти
- https://fati.uz
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoTotemizm va fetishizmning bugungi kun turmush tarzida aks etishihttps://zenodo.org/records/23062270
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2025 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2025 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2025
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2025.005.art14
- YilГодYear
- 2025
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 3-son (3), 2025№ 3 (3), 2025No. 3 (3), 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 137-147
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Totemizm, fetishizm, kultlar, dafn marosimlari, kundalik yumushlar, tumorlar, hayvo nlar, muqaddas qadamjolar, Surx ondaryo viloyati, Farg‘ona hududiТотемизм, фетишизм, культы, погребальные обряды, повседневные практики, туморы (культовые сооружения), животные, священные места, Сурхандарьинская область, Ферганский регионTotemizm, fetishizm, kultlar, dafn marosimlari, kundalik yumushlar, tumorlar, hayvo nlar, muqaddas qadamjolar, Surx ondaryo viloyati, Farg‘ona hududi
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-08-29
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-18
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23062270
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059491
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Internet Archive



