Maqola Статья Article
Turk tilida fitomorf birliklarning lingvokulturologik talqini
Лингвокультурологическая интерпретация фитоморфных единиц в турецком языке
Linguoculturological interpretation of phytomorphic units in Turkish
Salimova Zebo Rustam qizi iDСалимова Зебо Рустамовна iDSalimova Zebo Rustam qizi iD
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqolada turk tilida o‘simlik nomlariga asoslangan frazeologik birliklar — fitomorf frazeologizmlarning lingvokulturologik jihatdan tahlili yoritiladi. Tadqiqotda o‘simlik nomlarining xalq tafakkuridagi ramziy ahamiyati, milliy dunyoqarashni shakllantirishdagi o‘rni va madaniy konnotatsiyalari izohlanadi. Maqolada misollar orqali turk tilidagi fitomorf birliklarning semantik va konseptual xususiyatlari ochib berilgan. Tilda fitonimlarning badiiy tasvir uchun xizmat qilishi, ularning badiiy san’atlarni hosil qilishdagi ahamiyatini koʻrsatish, turk tili fitonimiyasini boyitish uchun xizmat qiladi. Meva va o‘simlik nomlari orqali inson qiyofasini aks ettirish, ularning xarakterlarini ochib berishda tilning so‘z boyligiga e’tibor qaratiladi. Maqolada fitonimlarning badiiy tasvir uchun xizmat qilishi, ularning badiiy san’atlarni hosil qilishdagi ahamiyati (meva, anor, gul, savsani, sumbul, sarv, noranji, binafsha, nargis, lola, shamshod, bugʻdoy, arpalar) oʻxshatish, tashbeh, tashhis kabi she’riy san’atlarni yaratishda muhim leksik vosita vazifasini bajarganligi koʻrsatilgan.
В данной статье представлен лингвокультурологический анализ фразеологических единиц, основанных на названиях растений в турецком языке – фитоморфных фразеологизмов. В исследовании раскрывается символическое значение названий растений в народной мысли, их роль в формировании национального мировоззрения и их культурные коннотации. В статье на примерах раскрываются семантические и концептуальные особенности фитоморфных единиц в турецком языке. Рассматривается использование фитонимов в языке для художественного выражения, их значение в создании художественных произведений, а также обогащение фитонимического состава турецкого языка. Уделяется внимание богатству словарного состава языка в отражении образа человека через названия плодов и растений, раскрытии их характера. В статье показано, что фитонимы выполняют функции художественной образности, их значение в создании художественных произведений (фрукт, гранат, цветок, гиацинт, гиацинт, кипарис, апельсин, фиалка, нарцисс, тюльпан, трилистник, пшеница, ячмень), а также служат важным лексическим средством в создании поэтических произведений, таких как сравнение, аллегория, диагноз.
This article provides a linguocultural analysis of phraseological units based on plant names in the Turkish language - phytomorphic phraseologisms. The study explains the symbolic significance of plant names in folk thought, their role in the formation of the national worldview, and their cultural connotations. The article reveals the semantic and conceptual features of phytomorphic units in the Turkish language through examples. The use of phytonyms in the language for artistic expression, their importance in the creation of artistic works, and the enrichment of the phytonyms of the Turkish language. Attention is paid to the richness of the language's vocabulary in reflecting the human image through the names of fruits and plants, revealing their character. The article shows that phytonyms serve for artistic imagery, their importance in creating artistic works (fruit, pomegranate, flower, hyacinth, hyacinth, cypress, orange, violet, daffodil, tulip, shamrock, wheat, barley), and serve as an important lexical tool in creating poetic works such as simile, allegory, and diagnosis.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: fitomorf birlik lingvokulturologiya frazeologizm ramz milliy tafakkur turk tili xarakter metafora фитоморфное единство лингвокультурология фразеология символ национальная идеология турецкий язык персонаж метафора phytomorphic unity linguoculturology phraseology symbol national ideology Turkish language character metaphor
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.006.art02/
Salimova Zebo Rustam qizi. Turk tilida fitomorf birliklarning lingvokulturologik talqini // Al-Buxoriy. — 2025. — 4-son (4). — B. 21-28. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.006.art02/
Салимова Зебо Рустамовна. Лингвокультурологическая интерпретация фитоморфных единиц в турецком языке // Ал-Бухорий. — 2025. — № 4 (4). — С. 21-28. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.006.art02/
Salimova Zebo Rustam qizi. Linguoculturological interpretation of phytomorphic units in Turkish // Al-Bukhari. — 2025. — No. 4 (4). — pp. 21-28. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.006.art02/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Deyimler Sözlüğü (1995). İstanbul: İnkilap Kitabevi. 1205 s
- Esendal M. (2010). Türkçe Sözlük. Ankara. FILOLOGIYA Al-BUXORIY 4 son, 2025-yil
- Karasoy Y. (2018). Türk kültüründe bitki sembolleri // Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi. C. 18, № 2. S. 45–60
- Kemal Y. (2010). Türkçe Sözlük. Ankara. 1088 s
- Ortaç Y. (1999). Türkçe Sözlük. Ankara. 206 s
- Öztürk M. (2021). Türk ve Özbek deyimlerinde bitki isimlerinin kültürel işlevi // Uluslararası Türkoloji Dergisi. İstanbul
- Salimova Z. (2024). Turk va o‘zbek tillarida inson obrazini ifodalovchi fitomorf birliklar va ularning leksik-semantik tahlili // Al-BUXORIY. 4-son. B. 23–32
- Türkçe Sözlük. I-II (1988). Ankara: Türk Tarih Kurumu Basım Evi. 745 s
- Tursunov I. (2019). Frazeologik birliklarning semantik strukturalari. Samarqand
- Usmanova Sh. (2019). Lingvokulturologiya. Toshkent. 153 b
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoTurk tilida fitomorf birliklarning lingvokulturologik talqinihttps://zenodo.org/records/23062304
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 4-son, 2025 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 4, 2025 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 4, 2025
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2025.006.art02
- YilГодYear
- 2025
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 4-son (4), 2025№ 4 (4), 2025No. 4 (4), 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 21-28
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- fitomorf birlik, lingvokulturologiya, frazeologizm, ramz, milliy tafakkur, turk tili, xarakter, metaforaфитоморфное единство, лингвокультурология, фразеология, символ, национальная идеология, турецкий язык, персонаж, метафораphytomorphic unity, linguoculturology, phraseology, symbol, national ideology, Turkish language, character, metaphor
- ORCID
- Salimova Zebo Rustam qizi — 0009-0001-9977-3948
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-12-23
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-20
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23062304
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059514
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Internet Archive



