ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Shayboniylar davrida Dashti Qipchoq o‘zbeklarining migratsiyasi

Миграция Узбеков Дашти Кипчак в период Шейбанидов

The migration of Dashti Kipchak Uzbeks during the Shaybanid period

Rajabov Jo‘rabek Muzaffar o‘g‘liРажабов Джурабек Музаффар углиRajabov Jo‘rabek Muzaffar o‘g‘li

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqolada Dashti Qipchoq o‘zbeklarining Shayboniylar sulolasi bilan birga Movarounnahr va Xorazm hududlariga ko‘chib kelishi, tarixi va etnik shakllanish jarayonlariga ta’siri tahlil qilingan. Tadqiqot davomida tarixiy-arxiv manbalari, etnografik kuzatuvlar hamda ilmiy tadqiqot materiallari asosida o‘zbek urug‘larining o‘ziga xos etnogenetik o‘rni aniqlangan. Maqolada urug‘larning ijtimoiy tarkibi, soni, madaniy xususiyatlari, o‘lka etnografiyasiga ta’siri hamda mahalliy aholi bilan o‘zaro aloqalari yoritiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, Dashti Qipchoq o‘zbeklari yashagan qadimgi hududlar, tashqi omillar ta’sirida mamlakatimiz hududiga ko‘chishi va mahalliy aholi tarkibiga singishib o‘zbek xalqi shakllanishida muhim rol o‘ynagan kopanentlardan biri ekanligi isbotlangan. Maqola Dashti Qipchoq o‘zbeklarining tarixiy ildizlarini aniqlash va o‘zbek xalqining shakllanishini o‘rganishda muhim ilmiy manba sifatida xizmat qiladi.

В данной статье анализируется миграция дашти-кипчакских узбеков на территории Моваруннахра и Хорезма, их история и влияние на процессы этнического формирования. В ходе исследования на основе историко-архивных источников, этнографических наблюдений и материалов научных исследований была определена специфическая этногенетическая роль узбекских племен. В статье рассматриваются социальный состав, численность, культурные особенности племен, их влияние на этнографию региона и их взаимодействие с местным населением. По результатам исследования доказано, что древние территории проживания дашти-кипчакских узбеков мигрировали на территорию нашей страны под влиянием внешних факторов и явились одним из компонентов, сыгравших важную роль в формировании узбекской нации, ассимилируясь в местное население. Статья служит важным научным источником в выявлении исторических корней дашти-кипчакских узбеков и изучении формирования узбекской нации.

This article analyzes the migration of the Dashti-Kipchak Uzbeks to the territories of Movarunnahr and Khorezm, their history and impact on the processes of ethnic formation. During the study, based on historical and archival sources, ethnographic observations and scientific research materials, the specific ethnogenetic role of the Uzbek tribes was determined. The article covers the social composition, number, cultural characteristics of the tribes, their impact on the ethnography of the region, and their interaction with the local population. According to the results of the study, it is proven that the ancient territories inhabited by the Dashti-Kipchak Uzbeks migrated to the territory of our country under the influence of external factors and were one of the components that played an important role in the formation of the Uzbek nation by assimilating into the local population. The article serves as an important scientific source in identifying the historical roots of the Dashti-Kipchak Uzbeks and studying the formation of the Uzbek nation.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Dashti Qipchoq o‘zbeklari Shayboniylar turkiy qabilalar etnogenez qipchoqlar qo‘ng‘irotlar mang‘itlar etnografiya yozma manbalar Дашти-кипчакские узбеки Шейбаниды тюркские племена этногенез кыпчаки кунграты мангыты этнография письменные источники Dashti Kipchak uzbeks Shaybanids turkic tribes ethnogenesis kipchaks kungrats mangyts ethnography written sources

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.006.art15/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Абдуқодир М. (2024) Шайбонилар давлати. –Тошкент: Насим Кутуб
  2. Аҳмедов Б. (1994) Тарихдан сабоқлар. –Тошкент: Ғофур Ғилом номидаги Адабиёт ва санъат
  3. Алимовa Р, Аширов А. (2011) Ўрта Осиё халқларининг этник тарихи ва минтақада юз берган демографик жараёнларнинг манбаларда акс этиши(XVI- XIX аср биринчи ярми). – Тошкент: Янги нашр
  4. Асқаров А. (2015) Ўзбек халқининг келиб чиқиш тарихи. –Тошкент: Ўзбекистон
  5. Муҳаммад Солиҳ. (1989) Шайбонийнома. –Тошкент
  6. Муҳаммадийор Араб Қатағон. (2009) Мусаxxир ал-билод. –Тошкент: Янги аср
  7. Муқимов З. (2007) Шайбонилар давлати ва ҳуқуқи. –Тошкент: Адолат
  8. Носиров У. (2012) Ўзбеклар шажараси. –Тошкент: Extremum Press
  9. Шонийозов К. (2001) Ўзбек халқининг шаклланиш жараёни. – Тошкент: Шарқ

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 4-son, 2025 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 4, 2025 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 4, 2025

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2025.006.art15
YilГодYear
2025
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
4-son (4), 2025№ 4 (4), 2025No. 4 (4), 2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
147-154
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Dashti Qipchoq o‘zbeklari, Shayboniylar, turkiy qabilalar, etnogenez, qipchoqlar, qo‘ng‘irotlar, mang‘itlar, etnografiya, yozma manbalarДашти-кипчакские узбеки, Шейбаниды, тюркские племена, этногенез, кыпчаки, кунграты, мангыты, этнография, письменные источникиDashti Kipchak uzbeks, Shaybanids, turkic tribes, ethnogenesis, kipchaks, kungrats, mangyts, ethnography, written sources
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-12-23
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-28
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/ Maqola Статья Article Belbog‘li kurash mashg‘ulot jarayoniga sun’iy intellekt texnologiyalarini integratsiyalashning pedagogik shart-sharoitlari va metodik asoslari Педагогические условия и методические основы интеграции технологий искусственного интеллекта в тренировочный процесс по поясной борьбе Pedagogical conditions and methodological foundations for integrating artificial intelligence technologies into the belt wrestling training process Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li · 2026 · 22-33-b.Муйдинов Махсудбек Рустамбек угли · 2026 · с. 22-33Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li · 2026 · pp. 22-33TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art03/