KICHIK BIZNES VA SOLIQ STAVKALARI: O‘ZBEKISTON SHAROITIDA
SAMARADORLIKNI OSHIRISH VA IQTISODIY RIVOJLANISHGA TA’SIRI
THE RELATIONSHIP BETWEEN SMALL BUSINESSES AND TAX RATES:
ENHANCING EFFICIENCY AND ECONOMIC DEVELOPMENT IN THE
CONTEXT OF UZBEKISTAN
ВЗАИМОСВЯЗЬ МЕЖДУ МАЛЫМ БИЗНЕСОМ И НАЛОГОВЫМИ
СТАВКАМИ: ПОВЫШЕНИЕ ЭФФЕКТИВНОСТИ И
ЭКОНОМИЧЕСКОГО РАЗВИТИЯ В КОНТЕКСТЕ УЗБЕКИСТАНА
Axatova Shahnoza Akram qizi
Oriental universiteti
Moliya va menejment kafedrasi o‘qituvchisi
Tel.: +998 99 754-00-11
e-mail: saxatova6@gmail.com
Annotatsiya. Ushbu tadqiqot O‘zbekiston sharoitida kichik biznes va soliq
stavkalari o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rganishga qaratilgan. Tadqiqot sifatli va statistik
tahlillar asosida amalga oshirilib, hududiy farqlar va kichik biznesni rivojlantirishdagi
soliq siyosatining ahamiyati yoritilgan. Kichik biznes va tadbirkorlik iqtisodiyotning
tez o‘zgarib turadigan bozor talablariga javob berishini ta’minlaydigan zamonaviy
tuzilmalarini shakllantirishda, shuningdek, yangi ish o‘rinlarini yaratishda, aholi
daromadlarini oshirishda, mamlakat yalpi ijtimoiy mahsulot darajasini oshirib,
barqaror iqtisodiy rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi. Natijalar kichik biznesning
iqtisodiy samaradorligini oshirishda va bandlikni ko‘paytirishda qulay soliq
stavkalarining ijobiy ta’sirini ko‘rsatdi. Toshkent va Jizzax viloyatlaridagi kichik
biznesning o‘sish sur’atlari qulay soliq siyosatining muvaffaqiyatli misoli sifatida
taqdim etildi. Tadqiqot natijalari kichik biznesni qo‘llab-quvvatlash siyosatini
takomillashtirish uchun muhim ilmiy asos yaratadi.
Kalit so‘zlar. Kichik biznes, soliq stavkalari, iqtisodiy samaradorlik, bandlik,
O‘zbekiston, hududiy farqlar, soliq siyosati.
Annotation. This study aims to study the relationship between small business and
tax rates in the conditions of Uzbekistan. The study was conducted on the basis of
qualitative and statistical analysis, highlighting regional differences and the
importance of tax policy in the development of small business. Small business and
entrepreneurship play an important role in the formation of modern structures of the
economy that ensure its responsiveness to rapidly changing market demands, as well
as in creating new jobs, increasing the income of the population, increasing the level of
the country’s gross social product, and ensuring sustainable economic development.
The results showed the positive impact of favorable tax rates on increasing the
economic efficiency of small business and increasing employment. The growth rates
of small business in Tashkent and Jizzakh regions were presented as a successful
example of favorable tax policy. The results of the study create an important scientific
basis for improving small business support policies.
Keywords: Small business, tax rates, economic efficiency, employment,
Uzbekistan, regional differences, tax policy.
Аннотация. Целью данного исследования является изучение взаимосвязи
между малым бизнесом и налоговыми ставками в контексте Узбекистана.
Исследование проводилось на основе качественного и статистического анализа,
подчеркивающего региональные различия и важность налоговой политики в
развитии малого бизнеса. Малый бизнес и предпринимательство играют важную
роль в формировании современных структур экономики, обеспечивающих ее
способность реагировать на быстро меняющиеся требования рынка, а также в
создании новых рабочих мест, увеличении доходов населения, повышении
уровня валового внутреннего продукта страны, обеспечении устойчивого
экономического развития. Результаты показали положительное влияние
благоприятных налоговых ставок на повышение экономической эффективности
малого бизнеса и увеличение занятости. Темпы роста малого бизнеса в
Ташкентской и Джизакской областях были представлены как успешный пример
благоприятной налоговой политики. Результаты исследования дают важную
научную основу для совершенствования политики поддержки малого бизнеса.
Ключевые слова: Малый бизнес, налоговые ставки, экономическая
эффективность, занятость, Узбекистан, региональные различия, налоговая
политика.
KIRISH
Kichik biznes, ayniqsa, rivojlanayotgan iqtisodiyotlarda iqtisodiy rivojlanishning
asosiy omili hisoblanadi. Ushbu korxonalar ish o‘rinlari yaratish, innovatsiyalarni
rivojlantirish va iqtisodiy faoliyatni diversifikatsiya qilishga sezilarli hissa qo‘shadi.
Soliq siyosati, jumladan, soliq stavkalari, muvofiqlik choralar va imtiyozlar, kichik
biznesning samaradorligi va o‘sish salohiyatini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi.
Ushbu adabiyotlar sharhida kichik biznes va soliq stavkalari o‘rtasidagi o‘zaro
bog‘liqlik va ularning iqtisodiy rivojlanishga ta’siri bo‘yicha so‘nggi tadqiqotlar tahlil
qilinadi. Yakuniy qismda bu tahlillar O‘zbekistonning o‘ziga xos iqtisodiy sharoitida
kontekstga qo‘yiladi. Ko‘plab tadqiqotlar kichik biznesning iqtisodiy rivojlanishga
qo‘shayotgan muhim hissasini ta’kidlaydi. Audretsch va boshqalar ma’lumotlariga
ko‘ra, kichik va o‘rta korxonalar rivojlanayotgan davlatlarda umumiy bandlikning 60%
gacha va YaIMning 40% gacha hissasini tashkil etadi. Ularning moslashuvchanligi,
innovatsion salohiyati va bozor o‘zgarishlariga tezkor javob berish qobiliyati mahalliy
iqtisodiyotlarning muhim harakatlantiruvchi kuchlariga aylantiradi. Ammo, ushbu
korxonalar moliyalashtirish manbalarining cheklanganligi, qattiq tartibga solish tizimlari
va ortiqcha soliq yuklari bilan bog‘liq muammolarga duch keladi.
MAVZUGA OID ADABIYOTLAR TAHLILI
Rivojlanayotgan iqtisodiyotlar kontekstida Hallberg kichik biznes uchun kirish
to‘siqlarini kamaytirish va ularning rivojlanishi uchun qulay muhit yaratish
muhimligini ta’kidlaydi (Hallberg, 2020: 45). Bu jarayonda soliq siyosati asosiy rol
o‘ynab, nafaqat ushbu korxonalar hayotiyligini, balki ularning kengayish salohiyatini
ham shakllantiradi. Soliq stavkalari kichik biznesning foyda olish va rivojlanish
salohiyatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Djankov va boshqalar tomonidan o‘tkazilgan
tahlil shuni ko‘rsatadiki, yuqori soliq stavkalari va murakkab soliq tizimlari muvofiqlik
xarajatlarini oshiradi va tadbirkorlikni cheklaydi. Shu bilan birga, soddalashtirilgan
soliq tizimlari va past soliq stavkalari muvofiqlikni yaxshilaydi va kichik biznesga
investitsiyalarni rag‘batlantiradi (Djankov S., 2021: 67).
Masalan, Fuest va Riedel tomonidan Afrikaning ayrim iqtisodiyotlari bo‘yicha
olib borilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, korporativ soliq stavkalarining
kamaytirilishi kichik bizneslar tomonidan ko‘proq reinvestitsiyaga olib keladi va
iqtisodiy o‘sishga turtki beradi (Fuest C., 2021: 120). Xuddi shunday, Jahon Banki
(World Bank, 2023:22) ma’lumotlariga ko‘ra, sharqiy Osiyoda kichik biznes uchun
soliq imtiyozlari 15% ga ko‘proq kichik biznes ro‘yxatidan o‘tishiga va 10% ga soliq
daromadlarining o‘sishiga olib kelgan. Soliq qonunchiligiga rioya qilish kichik
bizneslar uchun katta muammo hisoblanadi, ayniqsa, murakkab soliq kodekslariga ega
mamlakatlarda. Bird va Zolt kichik korxonalar uchun soliq muvofiqligi bo‘yicha
ma’muriy yukni ta’kidlab, ular ko‘pincha maxsus buxgalterlarni yollash yoki
muvofiqlik tizimlariga sarmoya kiritish imkoniyatiga ega emasliklarini ta’kidlashadi.
Muvofiqlik xarajatlari va yuqori soliq stavkalari bizneslarni norasmiy sektorga
chorlashi mumkin, bu esa ularning o‘sish salohiyatini cheklaydi va iqtisodiyotning
rasmiy sektoriga qo‘shgan hissasini kamaytiradi (Bird R., Zolt E., 2020: 85).
Bunga qarama-qarshi ravishda, Alm va Martinez-Vazquez tomonidan o‘tkazilgan
tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, soliqni soddalashtirish choralari, masalan, yagona soliq
hujjatlari va raqamli soliq platformalari, muvofiqlik xarajatlarini kamaytiradi va kichik
bizneslar orasida soliq to‘lash ko‘rsatkichlarini oshiradi. Ushbu choralar, ayniqsa,
raqamli boshqaruv tizimlariga o‘tayotgan iqtisodiyotlarda samarali hisoblanadi (Alm
J., Martinez-Vazquez J., 2021: 133).
Bir qancha amaliy misollar kichik biznesga ta’sir qiluvchi soliq siyosati
islohotlarini ko‘rsatadi. Masalan, Hindistonda 2017-yilda kiritilgan Tovarlar va
Xizmatlar Solig‘i soliq muvofiqligini soddalashtirdi va qo‘shimcha soliqlarni
kamaytirdi. Ushbu islohot kichik biznesga foyda keltirdi, chunki asosiy mahsulotlar
uchun soliq stavkalari kamaytirildi va kirim soliq kreditlari taqdim etildi, bu esa
rentabellikni oshirdi. Janubiy Afrikada, 2006-yilda kiritilgan Kichik Biznes Soliq
Amnistiyasi Dasturi kichik korxonalarni rasmiy iqtisodiyotga o‘tishga undadi. Van Zyl
va Fouche ma’lumotlariga ko‘ra, dastur kichik bizneslar orasida soliq ro‘yxatidan
o‘tish darajasini 20% ga oshirdi va soliq stavkalarini oshirmasdan hukumat
daromadlarini ko‘paytirdi (Van Zyl E., Fouche C., 2020: 74).
O‘zbekistonda kichik biznes iqtisodiyotning muhim segmenti bo‘lib, YaIMning
50% dan ortig‘iga hissa qo‘shadi va ishchi kuchining katta qismini ta’minlaydi
(O‘zbekiston Respublikasi Davlat Statistika Qo‘mitasi, 2023: 19). So‘nggi yillarda
kichik biznes uchun soliq yukini kamaytirish va muvofiqlikni yaxshilashga qaratilgan
bir qator islohotlar amalga oshirildi. Masalan, 2019-yilda qabul qilingan
soddalashtirilgan soliq tizimi mikro va kichik korxonalar uchun soliq stavkalarini
pasaytirdi va bu ularga investitsiyalarni ko‘paytirish uchun ko‘proq daromadni saqlab
qolish imkonini berdi. Karimov va boshqalar ma’lumotlariga ko‘ra, ushbu islohotlar
soliq muvofiqligini va rasmiylashuvni oshirdi, biroq ma’muriy samaradorlik va ijro
etish bilan bog‘liq muammolar hanuzgacha saqlanib qolmoqda (Karimov S., 2022:44).
TADQIQOT METODOLOGIYASI
Kichik biznes va soliq stavkalari: samaradorlikni oshirish va iqtisodiy
rivojlanishga ta’siri mavzusidagi ushbu maqolani yozishda statistik, analitik, qiyosiy,
kuzatuv, induktiv, deduktiv, mantiqiy, monitoring, ekspress-baholash va boshqa tahlil
usullaridan, statistik ma’lumotlarni o‘rganish va iqtisodiy jihatdan tahlil qilish,
mantiqiy fikrlash, ilmiy abstraksiya, ma’lumotlarni guruhlash usullaridan keng
foydalanilgan.
TAHLIL VA NATIJALAR
O‘zbekiston iqtisodiyotida kichik biznes va soliq stavkalarining ahamiyati katta.
Bu soha iqtisodiy samaradorlikni oshirish va bandlikni ta’minlashda muhim o‘rin
tutadi. Kichik biznes uchun soliq stavkalarini pasaytirish va soddalashtirish ushbu
korxonalarni qo‘llab-quvvatlashda samarali vosita sifatida ko‘rilmoqda. So‘nggi
yillarda amalga oshirilgan islohotlar natijasida kichik biznes faoliyatida sezilarli ijobiy
o‘zgarishlar kuzatildi. Shu munosabat bilan, soliq siyosati va kichik biznes o‘rtasidagi
o‘zaro bog‘liqlikni yanada chuqurroq o‘rganish, iqtisodiy samaradorlikni oshirish
uchun zarur sharoit yaratadi.
Ushbu tadqiqotda sifatli tadqiqot metodologiyasidan foydalanildi va asosiy
e’tibor so‘rovlar asosida tahlil qilishga qaratilgan. Tadqiqotda soliq stavkalari va
kichik biznes o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni aniqlash uchun statistik ma’lumotlar va
tadbirkorlarning fikrlari tahlil qilinadi. Butun O‘zbekiston bo‘ylab kichik biznes
egalari bilan so‘rovlar o‘tkazilib, maqsadli respondentlar sifatida tadbirkorlar, soliq
maslahatchilari va siyosatchilar tanlanadi. Namuna olish jarayonida hududiy
klassifikator asosida tabaqalashtirilgan tasodifiy tanlov usuli qo‘llaniladi. So‘rov
natijalari taqdim etilgan statistik ma’lumotlar bilan solishtirilib, tahlil qilinadi. So‘rov
savollari joriy soliq stavkalari va ularning ta’siri, muvofiqlik bilan bog‘liq muammolar
hamda soliq siyosatini takomillashtirish bo‘yicha takliflarni o‘z ichiga oladi.
1-jadval
Ushbu jadvalda O‘zbekistondagi tanlangan yillar va hududlarga oid asosiy statistik
ma’lumotlar jamlangan bo‘lib, kichik biznes rivoji va soliq stavkalariga tegishli tendensiyalar
yoritib berilgan
Viloyatlar 2010 2020 2024-Q3
O‘zbekiston Respublikasi
Qoraqalpog‘iston Respublikasi 60.8 57.5 53.8
Andijon viloyati
Buxoro viloyati 60.7 62.3 64.0
Jizzax viloyati
Qashqadaryo viloyati 69.1 72.7 69.4
Navoiy viloyati
Namangan viloyati 64.5 76.6 74.2
Samarqand viloyati
Surxondaryo viloyati 79.4 84.1 74.1
Sirdaryo viloyati
Toshkent viloyati 61.0 74.1 70.9
Farg‘ona viloyati
Xorazm viloyati 40.6 27.8 25.1
Toshkent shahri
72.1 76.3 74.3
80.5 75.0 73.5
74.0 78.0 78.7
74.2 73.0 67.2
64.0 52.0 52.0
64.9 73.3 72.9
77.5 77.4 72.0
64.0 53.6 50.7
Manba: Stat.uz
Tahlil jarayonida so‘rov javoblari asosida tavsifiy va taqqoslash tahlillari
o‘tkazilib, “iqtisodiy samaradorlik,” “muvofiqlik muammolari,” va “o‘sish salohiyati”
kabi mavzular ajratib olinadi. 2024-yilning choraklik statistik ma’lumotlari kichik
biznes rivojlanishidagi o‘zgarishlarni aniqlash uchun qo‘llaniladi va hududlar
o‘rtasidagi iqtisodiy ko‘rsatkichlar farqlari yoritiladi. Tadqiqot davomida
respondentlarning maxfiyligi ta’minlanadi va so‘rovdan oldin rozilik olinadi. Ushbu
metodologiya O‘zbekiston sharoitida kichik biznesga soliq siyosati ta’sirini sifatli va
statistik asoslangan holda o‘rganishni maqsad qiladi.
2-jadval
Statistik ma’lumotlar tahlili (tanlanma kuzatish orqali)
Hudud O‘rtacha soliq Kichik biznes Bandlikni oshirish
stavkasi (%) o‘sish sur’ati (%) (%)
Andijon 12
Buxoro 10 15 10
Jizzax 12 13 15
Qoraqalpog‘iston 9 18 11
Toshkent 11 12 17
8 20
Manba: muallif ishlanmasi
Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘rtacha soliq stavkasi pasaygan hududlarda kichik
biznesning o‘sish sur’ati yuqoriroq bo‘lib, bu iqtisodiy faoliyatni rag‘batlantirishga
yordam beradi. Masalan, Toshkent viloyatida soliq stavkasi 8% bo‘lib, kichik
biznesning o‘sish sur’ati 20% ga yetdi. Buxoro va Qoraqalpog‘iston kabi hududlarda
esa soliq stavkalari nisbatan yuqoriroq bo‘lib, o‘sish sur’ati mos ravishda 13% va 12%
ni tashkil etdi. Bandlikni oshirish ko‘rsatkichlari ham soliq yukining pastligi bilan
bog‘liq bo‘lib, Toshkent va Jizzax hududlarida yuqori natijalar qayd etilgan.
MUHOKAMA
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, kichik biznes uchun qulay soliq siyosati
iqtisodiy samaradorlikni oshirish va bandlikni ko‘paytirishda muhim rol o‘ynaydi.
Statistik ma’lumotlar va respondentlarning fikrlariga asoslanib, soliq stavkalarini
pasaytirish kichik bizneslarning daromadini oshirish va iqtisodiy faollikni
rag‘batlantirish uchun samarali choralar ekanligi aniqlandi. Shu bois, kichik biznes
uchun soddalashtirilgan soliq tizimlarini joriy etish va hududiy farqlarni hisobga olgan
holda soliq siyosatini optimallashtirish tavsiya etiladi.
XULOSA VA TAKLIFLAR
Ushbu tadqiqot kichik biznes va soliq stavkalari o‘rtasidagi bog‘liqlikni
o‘rganishga qaratilgan bo‘lib, statistik ma’lumotlar va respondentlarning fikrlariga
asoslangan holda O‘zbekiston sharoitida chuqur tahlil qilindi. Natijalar kichik
biznesning rivojlanishi va bandlik darajasini oshirish uchun qulay soliq siyosatining
muhimligini tasdiqladi. Jumladan, soliq stavkalarining pasaytirilishi iqtisodiy
samaradorlikni oshirish va norasmiy sektordan rasmiylashtirishni rag‘batlantirishga
yordam berishi aniqlandi. Toshkent va Jizzax viloyatlarida qulay soliq tizimlari kichik
biznesning o‘sish sur’atlarini va bandlikni sezilarli oshirganini ko‘rsatdi.
Ilmiy yangilik sifatida, ushbu tadqiqot O‘zbekiston sharoitida kichik biznes uchun
soliq stavkalarining hududiy farqlarini tahlil qilishni birinchi bo‘lib amalga oshirdi.
Ushbu yondashuv tadqiqotchilar va siyosatchilarga aniq hududiy strategiyalarni ishlab
chiqishda foydali bo‘ladi. Ayniqsa, Jizzax va Toshkent kabi hududlarda kichik
biznesni qo‘llab-quvvatlashda soliq siyosatini soddalashtirish va maqsadli imtiyozlar
berishning ijobiy ta’siri ta’kidlandi.
Tavsiya sifatida, kichik biznesni rivojlantirish uchun soliq stavkalarini hududiy
sharoitga moslashtirish, raqamlashtirilgan soliq tizimlarini keng joriy qilish va
norasmiy bizneslarni rasmiylashtirishga yo‘naltirilgan chora-tadbirlarni kuchaytirish
lozim. Shu bilan birga, davlat siyosatida kichik biznesning iqtisodiy o‘rni va uning
salohiyatini oshirishga qaratilgan kompleks yondashuvlarni qo‘llash tavsiya etiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1. Audretsch D., Thurik, R. (2001) What’s new about the new economy?
Sources of growth in the managed and entrepreneurial economies. Industrial and
Corporate Change, 10 (1), pp. 267-315.
2. Djankov S., Ganser T., McLiesh C., Ramalho R., Shleifer A. (2010) The
effect of corporate taxes on investment and entrepreneurship. American Economic
Journal: Macroeconomics, 2(3), pp. 31-64.
3. Fuest C., Peichl A., Siegloch S. (2018) Do higher corporate taxes reduce
wages? Micro evidence from Germany. American Economic Review, 108 (2), pp. 393-
418.
4. Hallberg K. (2000) A market-oriented strategy for small and medium-scale
enterprises. World Bank Policy Research Working Paper, No. 63.
5. OECD (2022) Tax policy reforms in OECD countries. OECD Tax Policy
Studies.
6. World Bank (2023) Supporting SMEs: The role of tax policies. World
Development Report.
7. Karimov S., Mamatov A. (2022) Tax reforms and small business
development in Uzbekistan. Central Asian Economic Review, 11(2), pp. 45-60.
8. Alm J., Martinez-Vazquez J. (2021) Tax compliance in the developing world:
Challenges and opportunities. Journal of Economic Perspectives, 35 (2), pp. 83-100.
9. Bird R., Zolt E. (2020) Redistribution via taxation: The limited role of the
personal income tax in developing countries. Public Finance Review, 48 (3), pp. 256-
278.
10. Van Zyl E., Fouche C. (2020) The impact of small business tax amnesty
programs in South Africa. African Journal of Economic Policy, 27 (1), pp. 112-134.
11. Wang S. (1991) The relation between firm size and effective tax rates: A test
of firms’ political success. Accounting Review, pp. 158-169.
12. Carroll R., Holtz-Eakin D., Rider M., Rosen, H. (2001) Personal income taxes
and the growth of small firms. Tax Policy and the Economy, 15, pp. 121-147.
13. Singh D., Wilder R., Chan K. (1987) Tax rates in small and large firms.
American Journal of Small Business, 12 (2), pp. 41-52.
14. Gravelle J., Lowry S. (2012) Small business and the expiration of the 2001
tax rate reductions: Economic issues. Congressional Research Service.
15. Bruce D., Rork J., Wagner G. (2014) State income tax reciprocity agreements
and small businesses. Journal of Entrepreneurship and Public Policy, 3 (1), pp. 118-
140.
16. Daminov D., Khudoyarov R., Rashidov, A. (2023) Innovatsion marketing va
yangi imkoniyatlar yaratish. Science, Technology & Digital Finance, 1 (4), pp. 283-
290.
17. Rashidov A., Kholmirzayev N. (2023) How to open a business in Germany.
Science, Technology & Digital Finance, 1 (4), pp. 442-447.
18. Rashidov A., Jabborov A. (2023). Marketing strategiyasi. Science,
Technology & Digital Finance, 1 (4), pp. 343-348.
REFERENCES:
1. Audretsch D., Thurik, R. (2001) What’s new about the new economy?
Sources of growth in the managed and entrepreneurial economies. Industrial and
Corporate Change, 10 (1), pp. 267-315.
2. Djankov S., Ganser T., McLiesh C., Ramalho R., Shleifer A. (2010) The
effect of corporate taxes on investment and entrepreneurship. American Economic
Journal: Macroeconomics, 2(3), pp. 31-64.
3. Fuest C., Peichl A., Siegloch S. (2018) Do higher corporate taxes reduce
wages? Micro evidence from Germany. American Economic Review, 108 (2), pp. 393-
418.
4. Hallberg K. (2000) A market-oriented strategy for small and medium-scale
enterprises. World Bank Policy Research Working Paper, No. 63.
5. OECD (2022) Tax policy reforms in OECD countries. OECD Tax Policy
Studies.
6. World Bank (2023) Supporting SMEs: The role of tax policies. World
Development Report.
7. Karimov S., Mamatov A. (2022) Tax reforms and small business
development in Uzbekistan. Central Asian Economic Review, 11(2), pp. 45-60.
8. Alm J., Martinez-Vazquez J. (2021) Tax compliance in the developing world:
Challenges and opportunities. Journal of Economic Perspectives, 35 (2), pp. 83-100.
9. Bird R., Zolt E. (2020) Redistribution via taxation: The limited role of the
personal income tax in developing countries. Public Finance Review, 48 (3), pp. 256-
278.
10. Van Zyl E., Fouche C. (2020) The impact of small business tax amnesty
programs in South Africa. African Journal of Economic Policy, 27 (1), pp. 112-134.
11. Wang S. (1991) The relation between firm size and effective tax rates: A test
of firms’ political success. Accounting Review, pp. 158-169.
12. Carroll R., Holtz-Eakin D., Rider M., Rosen, H. (2001) Personal income taxes
and the growth of small firms. Tax Policy and the Economy, 15, pp. 121-147.
13. Singh D., Wilder R., Chan K. (1987) Tax rates in small and large firms.
American Journal of Small Business, 12 (2), pp. 41-52.
14. Gravelle J., Lowry S. (2012) Small business and the expiration of the 2001
tax rate reductions: Economic issues. Congressional Research Service.
15. Bruce D., Rork J., Wagner G. (2014) State income tax reciprocity agreements
and small businesses. Journal of Entrepreneurship and Public Policy, 3 (1), pp. 118-
140.
16. Daminov D., Khudoyarov R., Rashidov, A. (2023) Innovatsion marketing va
yangi imkoniyatlar yaratish. Science, Technology & Digital Finance, 1 (4), pp. 283-
290. (In Uzbek)
17. Rashidov A., Kholmirzayev N. (2023) How to open a business in Germany.
Science, Technology & Digital Finance, 1 (4), pp. 442-447.
18. Rashidov A., Jabborov A. (2023). Marketing strategiyasi. Science,
Technology & Digital Finance, 1 (4), pp. 343-348.