Maqola Статья Article
Shinjong o‘zbek shoirlarining she’riy unsurlar (qofiya) qo‘llash mahorati
Стилистическое мастерство применения поэтических элементов (рифмы) в творчестве синьцзянских узбекских поэтов
The skillful use of poetic elements (rhyme) in the works of Xinjiang Uzbek poets
Karimova Shahlo G‘aniyevna iDКаримова Шахло Ганиевна iDKarimova Shahlo G‘aniyevna iD
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Mazkur maqolada XX asr boshlarida Shinjon hududida yashab ijod qilgan o‘zbek shoirlar idan Aziziddin Muhammad o‘g‘li Vasliy (1919 -1985) ning she’riy unsurlarni q o‘llash mahorati tahlil qilinadi. Tad qiqotda shoirlar ijodida metafora, tashbeh, istiora, takror, ramz va boshqa badiiy ifoda vositalarining ishlatilish darajasi va ularning g‘oyaviy -badiiy vazifasi yoritiladi. Maqolada Vasliy ijodi misolida she’riy ifoda vositalarining individual uslub shakl lanishidagi o‘rni ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, shoir ijodida mumtoz adabiy an’analar bilan zamonaviy badiiy tafakkur uyg‘unlashuvi tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida tarixiy-adabiy tahlil, qiyosiy va matnshunoslik metodlaridan foydalanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, Vasliy kabi shu davr Shinjong o‘zbek shoirlari she’riy unsurlardan mahorat bilan foydalanib, davr ruhini, ijtimoiy muammolarni va ma’rifatparvarlik g‘oyalarini badiiy ifodalashda muhim natijalarga erishgan. Ushbu maqola o‘zbek adabiyot i tarixida kam o‘rganilgan mintaqaviy she’riyat an’analarini yoritishga xizmat qiladi.
В данной статье анализируется мастерство использования поэтических средств узбекским поэтом Синьцзяна Васлий (1919-1985), который жил и творил в начале ХХ века на территории Синьцзян. В исследовании рассматривается степень использования таких художественных средств, как метафора, сравнение, аллегория, повтор, символ и другие поэтические приёмы, а также их идейно-эстетическая функция. На материале творчества Азизиддина Мухаммада оглы Васлия раскрывается роль поэтических средств в формировании индивидуального авторского стиля. Также анализируется синтез классических литературных традиций и современного художественного мышления в его поэзии. В работе применены историко-литературный, сравнительный и текстологический методы анализа. Результаты исследования показывают, что Васлий и другие узбекские поэты Синьцзяна умело использовали поэтические средства для художественного выражения духа эпохи, социальных проблем и идей просвещения. Данная статья способствует изучению малоисследованных региональных традиций узбекской поэзии. В статье анализируется мастерство использования поэтических средств в творчестве узбекских поэтов Синьцзяна. Рассматривается роль художественных приемов, таких как сравнение, метафора, гипербола и символ, а также их эстетическая значимость. В статье проведён анализ поэтических текстов и освещены особенности узбекской поэзии Синьцзяна, в том числе рассмотрены вопросы, связанные с использованием поэтических средств.
This article analyzes the mastery of poetic devices by the early 20th-century Uzbek poet of Xinjiang, Vasliy (1919-1985), who lived and worked in the region. The study examines the use and artistic functions of various poetic devices such as metaphor, simile, allegory, repetition, symbolism, and other literary techniques. Based on the works of Aziziddin Muhammad o‘g‘li Vasliy, the article explores the role of poetic devices in the formation of an individual authorial style. It also analyzes the synthesis of classical literary traditions with modern artistic thinking in his poetry. The research employs historical-literary, comparative, and textual analysis methods. The results show that Vasliy, along with other Uzbek poets of Xinjiang, skillfully used poetic devices to artistically express the spirit of the era, social issues, and enlightenment ideas. This article contributes to the study of under-researched regional traditions of Uzbek poetry..
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Shinjong o‘zbeklari she’riyat badiiy unsurlar poetik mahorat tashbeh istiora ramz qofiya murdaf muqayyad узбекские поэты Синьцзяна поэзия художественные средства поэтическое мастерство метафора символ ограниченная рифма Xinjiang Uzbek poets poetry poetic devices artistic mastery metaphor symbolism radif rhyme
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art03/
Karimova Shahlo G‘aniyevna. Shinjong o‘zbek shoirlarining she’riy unsurlar (qofiya) qo‘llash mahorati // Al-Buxoriy. — 2026. — 2-son (2). — B. 28-36. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art03/
Каримова Шахло Ганиевна. Стилистическое мастерство применения поэтических элементов (рифмы) в творчестве синьцзянских узбекских поэтов // Ал-Бухорий. — 2026. — № 2 (2). — С. 28-36. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art03/
Karimova Shahlo G‘aniyevna. The skillful use of poetic elements (rhyme) in the works of Xinjiang Uzbek poets // Al-Bukhari. — 2026. — No. 2 (2). — pp. 28-36. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art03/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Abdurahmon Jomiy (2006). Risolai qofiya // Sharq mumtoz poetikasi Hamidulla Boltaboyev talqinida. Tarjimon D.Yusupova. –Т.: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi davlat ilmiy nashriyoti. 2006. -B.306
- Афоқова Н. (2005). Жадид шеърияти поэтикаси: Вазн ва қофия муаммолари – Тошкент: Фан, 2005. – 140 б
- Hamroyeva O. (2022). Mumtoz qofiya nazariyasi asoslari [Matn] : o‘quv qo‘llanma -Toshkent: Bookmany print, 2022. - 156 b
- Ҳожиаҳмедов А. (1998). Мумтоз бадиият малоҳати. –Тошкент: Шарқ, 1998. – 240 б
- Ҳурматжон Фикрат., Қодир Акбар (2005). Ўзбек адабиёти тарихи. Урумчи: Шинжонг халқ нашриёти. 2005. (уйғур тилида) (Hurmatjon Fikrat., Qodir Akbar. History of Uzbek literature. Urumchi: Xinjiang People’s Publishing House, 2005. (in Uyghur)
- Исҳоқов Ё. (2014). Сўз санъати сўзлиги. – Тошкент: O‘zbekiston, 2014. – 320 б
- Каримова Ш. (2018). Ўзбек мумтоз шеъриятида поэтик мазмун ва янгиланишлар (Завқий ва Муҳсиний ижоди мисолида). Фил. фан бўйича. ...дисс. – Тошкент. 2018
- Karimova Sh. (2025). XX asr boshlari Shinjong o‘zbek she’riyati. Monografiya. Toshkent, 2025
- Маматохунов У. (1960). Уйғур адабиёти классиклари. – Тошкент. 1960
- Қодирий Р. (1963). Уйғур адабиётида Навоий анъаналари / “Адабий мерос”. 1963. 1-китоб. 52-60 б
- نەش خەلق شىنجاڭ .ئەكبەر قادىر :تەييارلانغان قىلىشقا نەشر .يازغۇچىلىرى ئۆزبېك شىنجاڭ (1989). Шинжонг ўзбек адиблари. Нашрга тайёрловчи: Қодир Акбар. Шинжонг халқ нашриёти. 114-140 бетлар. FILOLOGIYA Al-BUXORIY 2- son, 2026-yil
- Шамси Қайси Розий (1991). Ал мўъжам [ан мачонри ашъор ил – Аъжам. (“фарҳанги андозаҳон ашъори Ажам”). Муаллифи сар сухану тавзеҳот ва ҳозиркунандаи чоп У.Тоиров. – Душанбе. Адиб. 1991. С.161-162
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoShinjong o‘zbek shoirlarining she’riy unsurlar (qofiya) qo‘llash mahoratihttps://zenodo.org/records/23063361
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedZenodoSHINJONG O'ZBEK SHOIRLARINING SHE'RIY UNSURLAR (QOFIYA) QO'LLASH MAHORATIhttps://zenodo.org/records/20666883
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 2-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 2, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 2, 2026
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2026.002.art03
- YilГодYear
- 2026
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 2-son (2), 2026№ 2 (2), 2026No. 2 (2), 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 28-36
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Xinjiang Uzbek poets, poetry, poetic devices, artistic mastery, metaphor, symbolism, radif rhymeузбекские поэты Синьцзяна, поэзия, художественные средства, поэтическое мастерство, метафора, символ, ограниченная рифмаXinjiang Uzbek poets, poetry, poetic devices, artistic mastery, metaphor, symbolism, radif rhyme
- ORCID
- Karimova Shahlo G‘aniyevna — 0009-0000-5380-4852
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-04-28
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-11-07
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23063361
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.20666883
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059639
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Internet Archive



