Maqola Статья Article
Hakim Termiziyning bilish nazariyasi
Теория познания (эпистемология) Хакима Термизи
Al-hakim at-tirmidhi's theory of knowledge (epistemology)
Usmonov Ibrohim SobirovichУсмонов Иброхим СобировичUsmonov Ibrohim Sobirovich
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu tadqiqotda Hakim Termiziyning epistemologiyasi islom tafakkurining muhim tushunchalaridan biri sifatida ko‘rib chiqiladi, bu yerda aql, naql va ma’naviy tajriba o‘lchovlari yaxlit doirada kesishadi. Termiziyning bilish nazariyasi uning shariat maqsadlari tushunchasi bilan chambarchas bog‘liq. Uning epistemologik qarashlari islom shariati doirasida shaklla ngan. Hakim Termiziyning epistemologiyasi matnlar germenevtikasiga tayanadi. U matnlarni tor va harfiy tushunishdan voz kechib, shariat maqsadlari doirasida tushunish, hikmatlarni anglab yetish, ma’naviy jihatlarni qamrab olish masalasiga e’tibor qaratadi. Zohiriy omil faqat masalaning tashqi p o‘stlog‘inigina tashkil etadi. Hakim Termiziyning epistemologik qarashlari tasavvuf va fiqh uyg‘unlashuviga xizmat qilgan. Natijada fiqh adabiyotida “shariat sirlari” degan alohida janr shakllangan b o‘lib, u yerda sh ar’iy hukmlarning k o‘zga ko‘rinmagan hikmatlari va maqsadlari ochib berilgan.
В данном исследовании рассматривается эпистемология Хакима Термизи как одна из важных концепций исламской мысли, где измерения разума, повествования и духовного опыта пересекаются в целостном круге. Теория познания Термизи тесно связана с его концепцией целей шариата. Его эпистемологические взгляды формируются в рамках исламского шариата. Эпистемология Хакима Термизи основана на герменевтике текстов. Он отказывается от узкого и буквального понимания текстов и сосредотачивается на их понимании в рамках целей шариата, постижении мудрости и охвате духовных аспектов. Внешний фактор составляет лишь внешнюю оболочку вопроса. Эпистемологические взгляды Хакима Термизи способствовали гармонизации суфизма и юриспруденции. В результате в юридической литературе сформировался особый жанр, называемый «секреты шариата», где раскрываются скрытая мудрость и цели шариатских постановлений
This study examines the epistemology of Hakim Termizi as one of the important concepts in Islamic thought, where the dimensions of reason, narrative, and spiritual experience intersect in a holistic manner. Termizi's theory of knowledge is closely linked to his concept of the objectives of Sharia. His epistemological views are formed within the framework of Islamic Sharia. Hakim Termizi's epistemology is based on textual hermeneutics. He rejects a narrow and literal understanding of texts and focuses on their understanding within the framework of Sharia's objectives, the attainment of wisdom, and the embrace of spiritual aspects. The external factor constitutes only the outer shell of the question. Hakim Termizi's epistemological views contributed to the harmonization of Sufism and jurisprudence. As a result, a special genre of legal literature, called "secrets of Sharia," emerged, revealing the hidden wisdom and purposes of Sharia rulings.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: bilish nazariyasi zohir ilmi botin ilmi shariat maqsadlari shariat sirlari hikmat теория познания внешняя наука внутренняя наука цели шариата тайны шариата мудрость theory of knowledge external science internal science goals of Sharia secrets of Sharia wisdom
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art10/
Usmonov Ibrohim Sobirovich. Hakim Termiziyning bilish nazariyasi // Al-Buxoriy. — 2026. — 2-son (2). — B. 98-107. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art10/
Усмонов Иброхим Собирович. Теория познания (эпистемология) Хакима Термизи // Ал-Бухорий. — 2026. — № 2 (2). — С. 98-107. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art10/
Usmonov Ibrohim Sobirovich. Al-hakim at-tirmidhi's theory of knowledge (epistemology) // Al-Bukhari. — 2026. — No. 2 (2). — pp. 98-107. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art10/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Balonpuriy S. (2010). Valiyulloh Dehlaviyning “Hujjatulloh al-bolig‘a” asarining kirish qismi. – Bayrut: Dar Ibn Kasir, T.1
- Dehlaviy V. (2010). Hujjatulloh al-bolig‘a / S.Balonpuriy nashri. – Bayrut: Dar Ibn Kasir, T.1
- Husayniy A. (1963). Al-ma’rifa inda al-Hakim at-Termiziy. – Qohira: Dor al-katib al-arabiy
- Ibn Arabiy Muhiddin (1999). Al-Futuhot al-Makkiya / A.Shamsiddin nashri. – Bayrut: Dor al-kutub al-ilmiyya, T.1
- Javziya Ibn Qayyim (2007). Asror as-solat / Abu Ubayda Abdulg‘aniy nashri. – Qohira: Maktaba ibn al-Islam
- Juyushiy Muhammad (1981). Al-Hakim at-Termiziy: dirosa li osorihi va afkorihi. – Qohira: Dar an-Nahda al-arabiyya
- Omuliy H. (2012). Asror ash-sharia va atvor at-tariqa va anvor al-haqiqa / Rizo Muhammad tahqiqi. – Bayrut: Dar al-mahajja al-baydo
- Radtke B. (1994). “Ijtihad and Neo-Sufism”, Asiatische Studien = Études Asiatiques: Vol. 48: num. 3
- Termiziy H. (1965). As-Salot va maqosiduha / H.Zaydon nashri. – Qohira: Dar al-kitab al-arabiy
- Termiziy H. (1998). Bayon al-farq / A.Soyih nashri. – Qohira: Markaz al- kitab li-n-nashr
- Termiziy H. (1998). Isbot al-ilal. – Kasablanka: an-Najah al-jadida
- Termiziy H. (2023). Bahr at-Tafsir / J.Cho‘tmatov nashrga tayyorlagan. – Istanbul: Dor al-kutub al-arabiyya. – B. 201
- Zahriy Xolid (2003). Ta’lil ash-sharia bayna-s-sunna va-sh-shia. – Bayrut: Dar al-hadiy
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedКопия в Zenodo (выложена автором)HAKIM TERMIZIYNING BILISH NAZARIYASIhttps://zenodo.org/records/20667031
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 2-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 2, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 2, 2026
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2026.002.art10
- YilГодYear
- 2026
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 2-son (2), 2026№ 2 (2), 2026No. 2 (2), 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 98-107
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- bilish nazariyasi, zohir ilmi, botin ilmi, shariat maqsadlari, shariat sirlari, hikmatтеория познания, внешняя наука, внутренняя наука, цели шариата, тайны шариата, мудростьtheory of knowledge, external science, internal science, goals of Sharia, secrets of Sharia, wisdom
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-04-28
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-11-07
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.20667031
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059639
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Internet Archive



