Maqola Статья Article
“Preventiv boshqaruv” tushunchasining mazmun-mohiyati va huquqbuzarliklarni oldini olishdagi ahamiyati
Содержание исущность понятия “превентивное управление” и его значение в предупреждении правонарушений
The content and essence of the concept of “preventive management” and its significance in the prevention of offenses
O‘rozaliyev Oybek Abdujamol o‘g‘liУрозалиев Ойбек Абдужамол углиO‘rozaliyev Oybek Abdujamol o‘g‘li
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalari talabalari o‘rtasida huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olishda “preventiv boshqaruv”ning ahamiyati, uning mazmun-mohiyati, kelib chiqish evolyutsiyasi hamda nazariy-metodologik asoslari tadqiq etilgan. Maqolada klassik va zamonaviy menejment nazariyalari, milliy boshqaruv merosi (xususan, “Temur tuzuklari”) hamda xorijiy va mahalliy olimlarning qarashlari qiyosiy tahlil qilingan. Shuningdek, reaktiv va preventiv boshqaruv modellari o‘rtasidagi tafovutlar yoritilib, oliy ta’lim tizimida huquqbuzarliklar profilaktikasini tashkil etishning bosqichli preventiv modeli va uning funksional mexanizmlari taklif etilgan.
В статье исследуется значение «превентивного управления» в раннем предупреждении правонарушений среди студентов высших образовательных учреждений, раскрываются его содержание и сущность, эволюция становления, а также теоретико-методологические основы. Проведен сравнительный анализ классических и современных теорий менеджмента, национального наследия управления, в частности «Темур тузуклари» («Уложений Тимура»), а также взглядов зарубежных и отечественных ученых. Освещены различия между реактивной и превентивной моделями управления. Кроме того, предложена поэтапная превентивная модель организации профилактики правонарушений в системе высшего образования и определены ее функциональные механизмы.
This article examines the significance of “preventive management” in the early prevention of offenses among students of higher education institutions, with particular emphasis on its content and essence, historical evolution, and theoretical and methodological foundations. The study provides a comparative analysis of classical and modern management theories, the national heritage of governance, particularly “The Temur Tuzuklari” (The Code of Timur), as well as the views of foreign and national scholars. The differences between reactive and preventive management models are also explored. Furthermore, the article proposes a phased preventive model for organizing offense prevention within the higher education system and identifies its functional mechanisms.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: preventiv boshqaruv ta’lim menejmenti huquqbuzarliklar profilaktikasi Temur tuzuklari profilaktik model reaktiv boshqaruv oliy ta’lim muassasasi risklarni baholash превентивное управление управление в сфере образования профилактика правонарушений «Темур тузуклари» превентивная модель реактивное управление высшее образовательное учреждение оценка рисков preventive management educational management offense prevention “The Temur tuzuklari” preventive model reactive management higher education institution risk assessment
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art09/
O‘rozaliyev Oybek Abdujamol o‘g‘li. “Preventiv boshqaruv” tushunchasining mazmun-mohiyati va huquqbuzarliklarni oldini olishdagi ahamiyati // Innovatsion pedagogika va psixologiya. — 2026. — 3-son (3). — B. 87-95. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art09/
Урозалиев Ойбек Абдужамол угли. Содержание исущность понятия “превентивное управление” и его значение в предупреждении правонарушений // Инновационная педагогика и психология. — 2026. — № 3 (3). — С. 87-95. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art09/
O‘rozaliyev Oybek Abdujamol o‘g‘li. The content and essence of the concept of “preventive management” and its significance in the prevention of offenses // Innovative Pedagogy and Psychology. — 2026. — No. 3 (3). — pp. 87-95. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art09/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- O‘zbekiston Respublikasining “Huquqbuzarliklar profilaktikasi to‘g‘risida”gi Qonuni, 2014-yil 14-may, O‘RQ-371-son. – 32 b
- Bobbitt F. The Supervision of City Schools. – Chicago: University of Chicago Press, 1913. – 119 p
- Bush T. Theories of Educational Leadership and Management. – 4th ed. – London: SAGE Publications, 2011. – 232 p
- Churchill W. Speech to the House of Commons. – London, 1947. – 12 p
- Drucker P.F. The Practice of Management. – New York: Harper & Row, 1954. – 400 p
- Fayol H. General and Industrial Management. – London: Pitman, 1949. – 110 p
- Jo‘rayev R.X., Turg‘unov S.T. Ta’lim menejmenti. – Toshkent: Voris, 2006. – 264 b. 3-son, 2026-yil
- Koontz H., O‘Donnell C. Principles of Management: An Analysis of Managerial Functions. – 5th ed. – New York: McGraw-Hill, 1976. – 758 p
- Novaco R.W. Anger Control: The Development and Evaluation of an Experimental Treatment. – Lexington: D.C. Heath, 1975. – 160 p
- O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy statistik ma’lumotlari. – Toshkent, 2026. – 45 b
- Peregudov L.V., Saidov M.X. Oliy ta’lim menejmenti va iqtisodiyoti. – Toshkent: Moliya, 2002. – 184 b
- Quick J.C., Quick J.D. Organizational Stress and Preventive Management. – New York: McGraw-Hill, 1984. – 320 p
- Sharifxo‘jayev M., Abdullayev Y. Menejment: 100 savol va 100 javob. – Toshkent: Mehnat, 2001. – 192 b
- Taylor F.W. The Principles of Scientific Management. – New York: Harper & Brothers, 1911. – 144 p
- Temur tuzuklari / Tarjimon va nashrga tayyorlovchi: B. Ahmedov. – Toshkent: O‘zbekiston, 2018. – 216 b
- Terry G.R. Principles of Management. – Homewood: Richard D. Irwin, 1968. – 798 p
- Yo‘ldoshev N.K., Zohidov G.E. Menejment: Darslik. – Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati, 2014. – 392 b
- Zaynutdinov Sh.N., Shermuhamedov F.T., Murakayev I. Menejment: Darslik. – Toshkent: Moliya, 2004. – 304 b
- Ziyaviddinova N.M., O‘rinov Y.M., Xayitov S.N. Menejment: O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Sano-standart, 2018. – 256 b
Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2026.009.art09
- YilГодYear
- 2026
- JurnalЖурналJournal
- Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 2181-4465
- SonВыпускIssue
- 3-son (3), 2026№ 3 (3), 2026No. 3 (3), 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 87-95
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- preventiv boshqaruv, ta’lim menejmenti, huquqbuzarliklar profilaktikasi, Temur tuzuklari, profilaktik model, reaktiv boshqaruv, oliy ta’lim muassasasi, risklarni baholashпревентивное управление, управление в сфере образования, профилактика правонарушений, «Темур тузуклари», превентивная модель, реактивное управление, высшее образовательное учреждение, оценка рисковpreventive management, educational management, offense prevention, “The Temur tuzuklari”, preventive model, reactive management, higher education institution, risk assessment
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-08-27
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-11-07



