ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

Qozoq tilini o‘rgatishda badiiy matnni moslashtirish tamoyillari: lisoniy, mazmuniy va madaniy jihatlar

Принципы адаптации художественного текста при обучении казахскому языку: языковой, содержательный и культурный аспекты

Principles of adapting literary texts in teaching Kazakh: linguistic, content and cultural aspects

Shakhmanova G., Iskakova G., Tansykbay A.Шахманова Г., Искакова Г., Тансыкбай А.Shakhmanova G., Iskakova G., Tansykbay A.

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Maqolada qozoq tilini o‘qitish jarayonida badiiy matnlarni moslashtirishning nazariy va amaliy masalalari atroflicha o‘rganiladi. Badiiy matnlar til o‘rganuvchilarni milliy madaniyat va dunyoqarash bilan tanishtirishning muhim vositasi bo‘lsa-da, ularning murakkab tuzilishi, eskirgan so‘zlar va milliy-madaniy leksemalar o‘qitishda qiyinchilik tug‘diradi. Shu munosabat bilan tadqiqotda badiiy matnlarni moslashtirishning lisoniy, mazmuniy va madaniy jihatlari aniqlanib, ularning metodik xususiyatlari tahlil qilinadi. Muxtor Avezovning “Abay yo‘li” romanidan olingan parchalar asosida matnni soddalashtirish va izohlash, ya’ni adaptatsiyaning aniq misollari keltiriladi. Ish natijalari qozoq tilini o‘qitishda innovatsion usullar samaradorligini oshirish, o‘quv materiallari va raqamli resurslar yaratishga asos bo‘lishi mumkin.

В статье всесторонне рассматриваются теоретические и практические вопросы адаптации художественных текстов при обучении казахскому языку. Хотя художественные тексты – важное средство приобщения изучающих язык к национальной культуре и мировоззрению, их сложная структура, архаизмы и национально-культурные лексемы создают трудности в обучении. В исследовании выделены языковой, содержательный и культурный аспекты адаптации художественных текстов и проанализированы их методические особенности. На фрагментах романа Мухтара Ауэзова «Путь Абая» показаны конкретные примеры упрощения и толкования текста, то есть адаптации. Результаты работы могут послужить основой для повышения эффективности инновационных методов обучения казахскому языку и разработки учебных материалов и цифровых ресурсов.

This article comprehensively examines the theoretical and practical issues of adapting literary texts in the process of teaching the Kazakh language. Although literary texts are important tools for introducing national culture and worldview to language learners, their complex structure, archaic words, and national-cultural lexemes create difficulties in teaching. In this regard, the research identifies linguistic, content, and cultural aspects of adapting literary texts and analyzes their methodological features. The article presents specific examples of simplifying and interpreting text, i.e., adaptation, using excerpts from Mukhtar Auezovʼs novel "The Path of Abai." The results of this work can serve as a basis for enhancing the effectiveness of innovative methods in teaching the Kazakh language and developing educational materials and digital resources

Annotatsiya tarjimasi nashriyot tomonidan qilingan, muallif matni emas.

Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: qozoq tili badiiy matn adaptatsiya lisoniy tamoyil mazmuniy tamoyil madaniy jihat казахский язык художественный текст адаптация языковой принцип содержательный принцип культурный аспект Kazakh language literary text adaptation linguistic principle content principle cultural aspect

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap26/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Zamonaviy ilm-fan va taʼlimning dolzarb masalalari: muammolar, vazifalar va yechimlar. Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. I qism Актуальные вопросы современной науки и образования: проблемы, задачи и решения. Материалы международной научно-практической конференции. Часть I Contemporary Issues of Science and Education: Problems, Tasks and Solutions. Proceedings of the International Scientific-Practical Conference. Part I

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2025.001.pap26
YilГодYear
2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
117-124
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
qozoq tili, badiiy matn, adaptatsiya, lisoniy tamoyil, mazmuniy tamoyil, madaniy jihatказахский язык, художественный текст, адаптация, языковой принцип, содержательный принцип, культурный аспектKazakh language, literary text, adaptation, linguistic principle, content principle, cultural aspect
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-10-14
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mahmudxo‘ja Behbudiyning publitsistik merosida milliy tarbiya g‘oyalarining yoritilishi Идеи национального воспитания в публицистическом наследии Махмудходжи Бехбуди Ideas of national upbringing in the journalistic legacy of Mahmudkhoja Behbudi Almuratova Gulbaxor Mansur qizi · 2026 · 103-105-b.Алмуратова Гулбахор Мансур кизи · 2026 · с. 103-105Almuratova Gulbaxor Mansur qizi · 2026 · pp. 103-105TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap19/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Zamonaviy nasrda fojiaviy anglash va shaxs inqirozi Трагическое осознание и кризис личности в современной прозе Tragic awareness and the crisis of the individual in contemporary prose Mustafoyeva X. X. · 2026 · 236-239-b.Мустафоева Х. Х. · 2026 · с. 236-239Mustafoyeva X. X. · 2026 · pp. 236-239TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap50/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Arab va o‘zbek tillarida badiiy metaforalarning konseptual maydoni Концептуальное поле художественных метафор в арабском и узбекском языках The conceptual field of literary metaphors in Arabic and Uzbek Azimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevna · 2026 · 205-209-b.Азимов Азамхон Усмонжон угли, Каримова Шахло Ганиевна · 2026 · с. 205-209Azimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevna · 2026 · pp. 205-209TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap43/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Inglizcha siyosiy frazeologik birliklarning leksik-semantik guruhlari Лексико-семантические группы английских политических фразеологизмов Lexical-semantic groups of English political phraseological units Halbekova Nigora Ummatkulovna · 2026 · 210-214-b.Халбекова Нигора Умматкуловна · 2026 · с. 210-214Halbekova Nigora Ummatkulovna · 2026 · pp. 210-214TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap44/