To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
Qozoq tilini o‘rgatishda badiiy matnni moslashtirish tamoyillari: lisoniy, mazmuniy va madaniy jihatlar
Принципы адаптации художественного текста при обучении казахскому языку: языковой, содержательный и культурный аспекты
Principles of adapting literary texts in teaching Kazakh: linguistic, content and cultural aspects
Shakhmanova G., Iskakova G., Tansykbay A.Шахманова Г., Искакова Г., Тансыкбай А.Shakhmanova G., Iskakova G., Tansykbay A.
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Maqolada qozoq tilini o‘qitish jarayonida badiiy matnlarni moslashtirishning nazariy va amaliy masalalari atroflicha o‘rganiladi. Badiiy matnlar til o‘rganuvchilarni milliy madaniyat va dunyoqarash bilan tanishtirishning muhim vositasi bo‘lsa-da, ularning murakkab tuzilishi, eskirgan so‘zlar va milliy-madaniy leksemalar o‘qitishda qiyinchilik tug‘diradi. Shu munosabat bilan tadqiqotda badiiy matnlarni moslashtirishning lisoniy, mazmuniy va madaniy jihatlari aniqlanib, ularning metodik xususiyatlari tahlil qilinadi. Muxtor Avezovning “Abay yo‘li” romanidan olingan parchalar asosida matnni soddalashtirish va izohlash, ya’ni adaptatsiyaning aniq misollari keltiriladi. Ish natijalari qozoq tilini o‘qitishda innovatsion usullar samaradorligini oshirish, o‘quv materiallari va raqamli resurslar yaratishga asos bo‘lishi mumkin.
В статье всесторонне рассматриваются теоретические и практические вопросы адаптации художественных текстов при обучении казахскому языку. Хотя художественные тексты – важное средство приобщения изучающих язык к национальной культуре и мировоззрению, их сложная структура, архаизмы и национально-культурные лексемы создают трудности в обучении. В исследовании выделены языковой, содержательный и культурный аспекты адаптации художественных текстов и проанализированы их методические особенности. На фрагментах романа Мухтара Ауэзова «Путь Абая» показаны конкретные примеры упрощения и толкования текста, то есть адаптации. Результаты работы могут послужить основой для повышения эффективности инновационных методов обучения казахскому языку и разработки учебных материалов и цифровых ресурсов.
This article comprehensively examines the theoretical and practical issues of adapting literary texts in the process of teaching the Kazakh language. Although literary texts are important tools for introducing national culture and worldview to language learners, their complex structure, archaic words, and national-cultural lexemes create difficulties in teaching. In this regard, the research identifies linguistic, content, and cultural aspects of adapting literary texts and analyzes their methodological features. The article presents specific examples of simplifying and interpreting text, i.e., adaptation, using excerpts from Mukhtar Auezovʼs novel "The Path of Abai." The results of this work can serve as a basis for enhancing the effectiveness of innovative methods in teaching the Kazakh language and developing educational materials and digital resources
Annotatsiya tarjimasi nashriyot tomonidan qilingan, muallif matni emas.
Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: qozoq tili badiiy matn adaptatsiya lisoniy tamoyil mazmuniy tamoyil madaniy jihat казахский язык художественный текст адаптация языковой принцип содержательный принцип культурный аспект Kazakh language literary text adaptation linguistic principle content principle cultural aspect
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap26/
Shakhmanova G., Iskakova G., Tansykbay A. Qozoq tilini o‘rgatishda badiiy matnni moslashtirish tamoyillari: lisoniy, mazmuniy va madaniy jihatlar // Zamonaviy ilm-fan va taʼlimning dolzarb masalalari: muammolar, vazifalar va yechimlar. Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. I qism. — Toshkent: Oriental universiteti, 2025. — B. 117-124. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap26/
Шахманова Г., Искакова Г., Тансыкбай А. Принципы адаптации художественного текста при обучении казахскому языку: языковой, содержательный и культурный аспекты // Актуальные вопросы современной науки и образования: проблемы, задачи и решения. Материалы международной научно-практической конференции. Часть I. — Ташкент: Oriental University, 2025. — С. 117-124. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap26/
Shakhmanova G., Iskakova G., Tansykbay A. Principles of adapting literary texts in teaching Kazakh: linguistic, content and cultural aspects // Contemporary Issues of Science and Education: Problems, Tasks and Solutions. Proceedings of the International Scientific-Practical Conference. Part I. — Tashkent: Oriental University, 2025. — pp. 117-124. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap26/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedZenodoҚАЗАҚ ТІЛІН ҮЙРЕТУДЕ КӨРКЕМ МӘТІНДІ БЕЙІМДЕУ ПРИНЦИПТЕРІ: ТІЛДІК, МАЗМҰНДЫҚ ЖӘНЕ МӘДЕНИ АСПЕКТІЛЕРhttps://zenodo.org/records/17339648
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
- RaqamНомерID
- conf.2025.001.pap26
- YilГодYear
- 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 117-124
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- qozoq tili, badiiy matn, adaptatsiya, lisoniy tamoyil, mazmuniy tamoyil, madaniy jihatказахский язык, художественный текст, адаптация, языковой принцип, содержательный принцип, культурный аспектKazakh language, literary text, adaptation, linguistic principle, content principle, cultural aspect
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-10-14
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-09-24
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.17339648
- Butun toʻplam:Весь сборник:Full volume: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059697



