ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

Arab va o‘zbek tillarida badiiy metaforalarning konseptual maydoni

Концептуальное поле художественных метафор в арабском и узбекском языках

The conceptual field of literary metaphors in Arabic and Uzbek

Azimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevnaАзимов Азамхон Усмонжон угли, Каримова Шахло ГаниевнаAzimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevna

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Mazkur maqolada arab va oʻzbek tillarida qoʻllaniladigan badiiy metaforalarning konseptual xususiyatlari qiyosiy aspektda tahlil qilinadi. Tadqiqotda metafora nafaqat stilistik vosita, balki inson tafakkuri va madaniy dunyoqarashni aks ettiruvchi kognitiv birlik sifatida talqin etiladi. Muallif har ikki til materiallari asosida metaforalarning semantik tuzilishi, konseptual maydoni hamda ularning milliy-madaniy xususiyatlarini ochib berishga harakat qiladi. Shuningdek, maqolada badiiy matnlarda uchraydigan metaforalarning umumiy va oʻziga xos jihatlari aniqlanib, ularning til tizimidagi oʻrni izohlanadi. Tadqiqot natijalari metafora hodisasining kognitiv-lingvistik mohiyatini chuqurroq anglashga xizmat qiladi hamda tarjima nazariyasi va madaniyatlararo kommunikatsiya uchun muhim ilmiy asos yaratadi

В статье в сравнительном плане рассматриваются концептуальные особенности художественных метафор в арабском и узбекском языках. Метафора трактуется не только как стилистическое средство, но и как когнитивная единица, отражающая мышление и культурную картину мира. На языковом материале обоих языков анализируются семантическая структура метафор, их концептуальное поле и национально-культурная специфика; выявляются общие и различные черты метафор в художественных текстах и объясняется их роль в языковой системе. Результаты способствуют более глубокому пониманию когнитивно-лингвистической природы метафоры и дают теоретическую основу для переводоведения и межкультурной коммуникации.

This article examines the conceptual features of artistic metaphors in the Arabic and Uzbek languages from a comparative perspective. The study interprets metaphor not only as a stylistic device but also as a cognitive unit reflecting human thinking and cultural worldview. Based on linguistic data from both languages, the author analyzes the semantic structure of metaphors, their conceptual field, and their national-cultural specificities. The paper also identifies common and distinctive features of metaphors used in literary texts and explains their role within the language system. The findings contribute to a deeper understanding of the cognitive-linguistic nature of metaphor and provide a theoretical basis for translation studies and intercultural communication

Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: metafora badiiy metafora konseptual maydon kognitiv lingvistika arab tili oʻzbek tili semantika qiyosiy tahlil madaniy konseptlar badiiy matn метафора художественная метафора концептуальное поле когнитивная лингвистика арабский язык узбекский язык семантика сравнительный анализ культурные концепты художественный текст metaphor artistic metaphor conceptual field cognitive linguistics Arabic language Uzbek language semantics comparative analysis cultural concepts literary text

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap43/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Abdurahmonov Gʻ., Rustamov A. Qadimiy turkiy til. – Toshkent: Oʻqituvchi, 1982
  2. Aristotle (Arastu). Poetika. – Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1980
  3. Alisher Navoiy. Mukammal asarlar toʻplami. 20 jildlik. – Toshkent: Fan, 1987–2002
  4. ‫ ،المعارف دار :القاهرة – .بك خير كمال :تحقيق .الرومي ابن ديوان .الرومي ابن‬1973‫.م‬
  5. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. 209

Tarkibida:Входит в:Part of: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2026.001.pap43
YilГодYear
2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
205-209
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
metafora, badiiy metafora, konseptual maydon, kognitiv lingvistika, arab tili, oʻzbek tili, semantika, qiyosiy tahlil, madaniy konseptlar, badiiy matnметафора, художественная метафора, концептуальное поле, когнитивная лингвистика, арабский язык, узбекский язык, семантика, сравнительный анализ, культурные концепты, художественный текстmetaphor, artistic metaphor, conceptual field, cognitive linguistics, Arabic language, Uzbek language, semantics, comparative analysis, cultural concepts, literary text
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-05-13
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper O‘zbek tili terminologiyasida o‘zlashma so‘zlarning o‘rni va ularning semantik o‘zgarishi xususida О месте заимствованных слов в терминологии узбекского языка и их семантических изменениях On the place of loanwords in Uzbek terminology and their semantic change Abduhamidova Gulnoza · 2026 · 6-8-b.Абдухамидова Гулноза · 2026 · с. 6-8Abduhamidova Gulnoza · 2026 · pp. 6-8TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap01/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Rus va o‘zbek tillaridagi tabu leksikaning tarjimada berilishi: lingvokognitiv va madaniy moslashuv muammolari Передача табуированной лексики русского и узбекского языков в переводе: лингвокогнитивные и культурно-адаптационные проблемы Rendering taboo vocabulary of Russian and Uzbek in translation: linguocognitive and cultural adaptation problems Yusupova Shoxsanam Mirzali kizi · 2026 · 258-262-b.Юсупова Шохсанам Мирзали кизи · 2026 · с. 258-262Yusupova Shoxsanam Mirzali kizi · 2026 · pp. 258-262TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap56/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Ta’lim tizimining transformatsiyasi: an’analardan innovatsiyalarga Трансформация системы образования: от традиций к инновациям Transformation of the education system: from traditions to innovations Ruzmetova Xilola Abdusharipovna, Mominova Madina Shukurulla kizi · 2026 · 293-298-b.Рузметова Хилола Абдушариповна, Моминова Мадина Шукурулла кизи · 2026 · с. 293-298Ruzmetova Xilola Abdusharipovna, Mominova Madina Shukurulla kizi · 2026 · pp. 293-298TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap63/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mustag‘firiy hadis qabul qilib olish va yetkazishda qo‘llagan so‘zlar tahlili Анализ слов, употребляемых аль-Мустагфири при получении и передаче хадисов An analysis of the terms used by al-Mustaghfiri in receiving and transmitting hadith Mirzayev Bahodir · 2026 · 288-292-b.Мирзаев Баходир · 2026 · с. 288-292Mirzayev Bahodir · 2026 · pp. 288-292TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap62/