To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
Tillar o‘rtasidagi leksik va sintaktik farqlarning badiiy matn tarjimasiga ta’siri (Yusuf Zaydonning “Muhol” va Eliotning “Xarob yer” asarlari misolida)
Влияние языковых и синтаксических различий между языками на перевод художественного текста (на примере «Мухаль» Юсуфа Зейдана и «Бесплодной земли» Элиота)
The impact of lexical and syntactic differences between languages on literary translation: Youssef Ziedan’s “Muhal” and Eliot’s “The Waste Land” as a case study
Abdullah Hasan Ali MuhammadАбдуллах Хасан Али МухаммадAbdullah Hasan Ali Muhammad
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Yozuvchilar tajribasini boshqa tilga olib o‘tish orqali uni boyitish uchun badiiy matnlarni tarjima qilishga ehtiyoj katta. Tarjima har qanday yuksalayotgan sivilizatsiya uchun doimo taraqqiyot kaliti bo‘lib kelgan. Badiiy matnlarning bir necha tarjimasi amalga oshirilgani badiiy tarjimaning har bir tilning sintaktik tuzilishi va tabiatidagi farqlar tufayli murakkab ekanini ko‘rsatadi. Badiiy matnni to‘liq tarjima qilishning qiyinligi shundaki, yozuvchi aslida quroli til bo‘lgan san’atkordir: u tilni odatiy qo‘llanishdan farqli tarzda ishlatadi. Shu bois badiiy matnni to‘liq tarjima qilish qiyin, hatto imkonsizdir; bunga bir matnning ko‘plab tarjimalari mavjudligi ham dalil. Misol tariqasida ikki badiiy matn – Yusuf Zaydonning arabcha “Muhol” romani va Eliotning inglizcha “Xarob yer” poemasining sarlavhalari olingan. Ko‘rinib turibdiki, har bir tilning o‘ziga xos tuzilish va shakllanish xususiyatlari badiiy matnni butun ifodasi, his-tuyg‘ulari va shu tilning ma’lum geografik hududda paydo bo‘lishi bilan bog‘liq madaniy zaxirasi bilan tarjima qilishni qiyinlashtiradi.
Существует насущная потребность в переводе художественных текстов, чтобы опыт писателей обогащал язык перевода. Перевод всегда был ключом к прогрессу любой развивающейся цивилизации. Существование нескольких переводов одного литературного текста указывает на трудность художественного перевода, обусловленную различием синтаксического строя и природы языков. Трудность полного перевода объясняется тем, что писатель – прежде всего художник, чьё орудие – язык, и он использует его иначе, чем в обычной речи. Поэтому полный перевод художественного текста затруднителен, если не невозможен; об этом свидетельствует и множественность переводов. В качестве примера взяты названия двух текстов – арабского романа Юсуфа Зейдана «Мухаль» («Невозможное») и английской поэмы Элиота «Бесплодная земля». Показано, что структурные и формообразующие особенности каждого языка затрудняют перевод художественного текста со всей его выразительностью, чувствами и культурным багажом, связанным с возникновением языка в определённой географической среде.
There is an urgent need to translate literary texts to benefit from the transfer of writersʼ experiences to enrich the target language. Translation has always been the key to progress for any emerging civilization. Several translations of literary texts have been made, which highlights the difficulty of literary translation, due to the difference in the syntactic structure and nature of each language. Hence, the difficulty of fully translating any literary text lies in the fact that the writer is essentially an artist whose tool is language. He uses it in a way that differs from the conventional use of language. This makes the full translation of a literary text difficult, or if you will, impossible. This is explained by the multiplicity of translations of a literary text. If translation achieved its intended purpose, this multiplicity would not have occurred. I have taken as an example the title of two literary texts, the first in Arabic and the second in English, namely the title of the novel "Impossible" by Youssef Ziedan, and the title of Eliotʼs poem "The Waste Land." It has become clear that each language has structural and formative characteristics that make it difficult to translate a literary text with all its expression, feelings, and cultural stock, which is primarily linked to the birth of this language in that geographical area
Annotatsiya tarjimasi nashriyot tomonidan qilingan, muallif matni emas.
Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: tarjima matn murakkabligi sintaktik xususiyatlar “Muhol” “Xarob yer” перевод трудность текста синтаксические особенности «Мухаль» «Бесплодная земля» translation text difficulty syntactic features mahal destruction
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap31/
Abdullah Hasan Ali Muhammad. Tillar o‘rtasidagi leksik va sintaktik farqlarning badiiy matn tarjimasiga ta’siri (Yusuf Zaydonning “Muhol” va Eliotning “Xarob yer” asarlari misolida) // Zamonaviy ilm-fan va taʼlimning dolzarb masalalari: muammolar, vazifalar va yechimlar. Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. I qism. — Toshkent: Oriental universiteti, 2025. — B. 146-149. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap31/
Абдуллах Хасан Али Мухаммад. Влияние языковых и синтаксических различий между языками на перевод художественного текста (на примере «Мухаль» Юсуфа Зейдана и «Бесплодной земли» Элиота) // Актуальные вопросы современной науки и образования: проблемы, задачи и решения. Материалы международной научно-практической конференции. Часть I. — Ташкент: Oriental University, 2025. — С. 146-149. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap31/
Abdullah Hasan Ali Muhammad. The impact of lexical and syntactic differences between languages on literary translation: Youssef Ziedan’s “Muhal” and Eliot’s “The Waste Land” as a case study // Contemporary Issues of Science and Education: Problems, Tasks and Solutions. Proceedings of the International Scientific-Practical Conference. Part I. — Tashkent: Oriental University, 2025. — pp. 146-149. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap31/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedZenodoأثر الخلاف اللغوي والتركيبي بين اللغات في ترجمة النص الأدبي محال ليوسف زيدان والأرض الخراب لإليوت نموذجًاhttps://zenodo.org/records/17339760
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
- RaqamНомерID
- conf.2025.001.pap31
- YilГодYear
- 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 146-149
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- tarjima, matn murakkabligi, sintaktik xususiyatlar, “Muhol”, “Xarob yer”перевод, трудность текста, синтаксические особенности, «Мухаль», «Бесплодная земля»translation, text difficulty, syntactic features, mahal, destruction
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-10-14
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-09-24
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.17339760
- Butun toʻplam:Весь сборник:Full volume: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059697



