ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

“Laysa” fe’lining amalini bajaradigan harflar va ularning shartlari bayoni

Частицы, выполняющие функцию глагола «лайса», и условия их употребления

Particles functioning like the verb “laysa” and the conditions of their use

Mahmudov AkramМахмудов АкрамMahmudov Akram

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqolada arab tilidagi inkor yuklamalaridan ما (Hijoz lahjasida), ،ال الت, إن ning ayrim holatlarda “ليس” fe’li kabi amal qilishi yoritiladi. Har bir yuklamaning ishlashi uchun qoʻyilgan shartlar, i‘robga ta’siri, “إال” bilan inkorning buzilishi holatlari, shuningdek, ma’no jihatidan nozik farqlar misollar asosida tushuntiriladi. Maqolada Qur’on oyatlaridan, mumtoz arab she’riyatidan olingan namunalar asosida mavzu mustahkamlanib, “ لا النافية للجنس” bilan “ليس” kabi amal qiluvchi “ال” oʻrtasidagi farqlar alohida koʻrsatib beriladi. Ish talaba va oʻqituvchilar uchun nazariy hamda amaliy jihatdan foydali manba boʻlib xizmat qiladi

В статье рассматриваются некоторые отрицательные частицы арабского языка – ма (в хиджазском диалекте), ля, лята и ин, – которые в ряде случаев действуют подобно глаголу лайса («не быть»). Объясняются условия, при которых каждая частица так функционирует, её влияние на словоизменение (и‘раб) и случаи, когда отрицание снимается частицей илля («кроме»). Тонкие смысловые различия поясняются примерами из аятов Корана и классической арабской поэзии. Показаны также различия между ля ан-нафия ли-ль-джинс и ля, действующей подобно лайса. Работа служит полезным теоретическим и практическим пособием для студентов и преподавателей.

This article examines certain negative particles in Arabic—ma (in the Hijazi dialect), la, lat, and in—which, in some cases, function similarly to the verb laysa (“to be not”). The study explains the conditions required for each particle to operate in this way, their effects on grammatical inflection (i‘rab), and situations in which negation is nullified by illa (“except”). It also clarifies subtle semantic differences through illustrative examples. The topic is reinforced with examples drawn from Qur’anic verses and classical Arabic poetry. Additionally, the article highlights the distinctions between la al-nafiya li-l-jins and the la that functions like laysa. This work serves as a useful theoretical and practical resource for students and teachers

Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: arab tili nahvi арабский синтаксис (нахв) глагол лайса отрицательная ма (хиджазский диалект) ля подобная лайса отрицательная лята отрицательная ин отрицательные частицы именное предложение мубтада и хабар именительный (раф‘) и винительный (насб) падежи ля ан-нафия ли-ль-джинс Arabic syntax (naḥw) the verb laysa negative ma (Hijazi dialect) la resembling laysa negative lat negative in particles of negation nominal sentence mubtadaʾ and khabar nominative (rafʿ) and accusative (naṣb) la al-nafiya li-l-jins negation nullified by illa

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap57/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Sharhu ibn Aqil ala alfiyati ibni Molik. Bahouddin Abdulloh bin Abdurahmon bin Abdulloh bin Aqil. Birinchi jild. – Qohira: Dorut Turos, 2005
  2. An-Na'im. Arabcha oʻzbekcha lugʻat. – Toshkent: Xalq merosi, 2003
  3. Shuzuru-Azzahab fi ma'rifatil kalamil-arab. Abu Abdulloh Jamoliddin ibn Hishom Ansoriy. – Bayrut: Ar-Risola, 2019
  4. Qotrun-Nado va Ballus-Sado. Abu Abdulloh Jamoliddin ibn Hishom Ansoriy. – Qohira: Darut –Taloi', 2009
  5. Jomiu’ ad-Durus al-arabiya. Mustofa Gʻoyalaniy. Bayrut: Ar-Risala, 2023
  6. https://mawdoo3.com/
  7. https://bahethoarabia.com/laamallais/
  8. https://loghate.com/ 266

Tarkibida:Входит в:Part of: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2026.001.pap57
YilГодYear
2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
263-266
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
arab tili nahviарабский синтаксис (нахв), глагол лайса, отрицательная ма (хиджазский диалект), ля, подобная лайса, отрицательная лята, отрицательная ин, отрицательные частицы, именное предложение, мубтада и хабар, именительный (раф‘) и винительный (насб) падежи, ля ан-нафия ли-ль-джинс, снятие отрицания частицей илля, анализ и‘раба, имена времени, Священный Коран, классическая арабская поэзияArabic syntax (naḥw), the verb laysa, negative ma (Hijazi dialect), la resembling laysa, negative lat, negative in, particles of negation, nominal sentence, mubtadaʾ and khabar, nominative (rafʿ) and accusative (naṣb), la al-nafiya li-l-jins, negation nullified by illa, i‘rab analysis, temporal nouns, the Holy Qur’an, classical Arabic poetry
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-05-13
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper O‘zbek tili terminologiyasida o‘zlashma so‘zlarning o‘rni va ularning semantik o‘zgarishi xususida О месте заимствованных слов в терминологии узбекского языка и их семантических изменениях On the place of loanwords in Uzbek terminology and their semantic change Abduhamidova Gulnoza · 2026 · 6-8-b.Абдухамидова Гулноза · 2026 · с. 6-8Abduhamidova Gulnoza · 2026 · pp. 6-8TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap01/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Konflikt adabiyotshunoslik kategoriyasi sifatida Конфликт как категория литературоведения Conflict as a category of literary studies Yaxshimuradova G. A. · 2026 · 256-257-b.Яхшимурадова Г. А. · 2026 · с. 256-257Yaxshimuradova G. A. · 2026 · pp. 256-257TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap55/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Ta’lim tizimining transformatsiyasi: an’analardan innovatsiyalarga Трансформация системы образования: от традиций к инновациям Transformation of the education system: from traditions to innovations Ruzmetova Xilola Abdusharipovna, Mominova Madina Shukurulla kizi · 2026 · 293-298-b.Рузметова Хилола Абдушариповна, Моминова Мадина Шукурулла кизи · 2026 · с. 293-298Ruzmetova Xilola Abdusharipovna, Mominova Madina Shukurulla kizi · 2026 · pp. 293-298TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap63/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mustag‘firiy hadis qabul qilib olish va yetkazishda qo‘llagan so‘zlar tahlili Анализ слов, употребляемых аль-Мустагфири при получении и передаче хадисов An analysis of the terms used by al-Mustaghfiri in receiving and transmitting hadith Mirzayev Bahodir · 2026 · 288-292-b.Мирзаев Баходир · 2026 · с. 288-292Mirzayev Bahodir · 2026 · pp. 288-292TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap62/