To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
“Laysa” fe’lining amalini bajaradigan harflar va ularning shartlari bayoni
Частицы, выполняющие функцию глагола «лайса», и условия их употребления
Particles functioning like the verb “laysa” and the conditions of their use
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqolada arab tilidagi inkor yuklamalaridan ما (Hijoz lahjasida), ،ال الت, إن ning ayrim holatlarda “ليس” fe’li kabi amal qilishi yoritiladi. Har bir yuklamaning ishlashi uchun qoʻyilgan shartlar, i‘robga ta’siri, “إال” bilan inkorning buzilishi holatlari, shuningdek, ma’no jihatidan nozik farqlar misollar asosida tushuntiriladi. Maqolada Qur’on oyatlaridan, mumtoz arab she’riyatidan olingan namunalar asosida mavzu mustahkamlanib, “ لا النافية للجنس” bilan “ليس” kabi amal qiluvchi “ال” oʻrtasidagi farqlar alohida koʻrsatib beriladi. Ish talaba va oʻqituvchilar uchun nazariy hamda amaliy jihatdan foydali manba boʻlib xizmat qiladi
В статье рассматриваются некоторые отрицательные частицы арабского языка – ма (в хиджазском диалекте), ля, лята и ин, – которые в ряде случаев действуют подобно глаголу лайса («не быть»). Объясняются условия, при которых каждая частица так функционирует, её влияние на словоизменение (и‘раб) и случаи, когда отрицание снимается частицей илля («кроме»). Тонкие смысловые различия поясняются примерами из аятов Корана и классической арабской поэзии. Показаны также различия между ля ан-нафия ли-ль-джинс и ля, действующей подобно лайса. Работа служит полезным теоретическим и практическим пособием для студентов и преподавателей.
This article examines certain negative particles in Arabic—ma (in the Hijazi dialect), la, lat, and in—which, in some cases, function similarly to the verb laysa (“to be not”). The study explains the conditions required for each particle to operate in this way, their effects on grammatical inflection (i‘rab), and situations in which negation is nullified by illa (“except”). It also clarifies subtle semantic differences through illustrative examples. The topic is reinforced with examples drawn from Qur’anic verses and classical Arabic poetry. Additionally, the article highlights the distinctions between la al-nafiya li-l-jins and the la that functions like laysa. This work serves as a useful theoretical and practical resource for students and teachers
Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: arab tili nahvi арабский синтаксис (нахв) глагол лайса отрицательная ма (хиджазский диалект) ля подобная лайса отрицательная лята отрицательная ин отрицательные частицы именное предложение мубтада и хабар именительный (раф‘) и винительный (насб) падежи ля ан-нафия ли-ль-джинс Arabic syntax (naḥw) the verb laysa negative ma (Hijazi dialect) la resembling laysa negative lat negative in particles of negation nominal sentence mubtadaʾ and khabar nominative (rafʿ) and accusative (naṣb) la al-nafiya li-l-jins negation nullified by illa
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap57/
Mahmudov Akram. “Laysa” fe’lining amalini bajaradigan harflar va ularning shartlari bayoni // Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami. — Toshkent: Science and Innovation, 2026. — B. 263-266. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap57/
Махмудов Акрам. Частицы, выполняющие функцию глагола «лайса», и условия их употребления // Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции. — Ташкент: Science and Innovation, 2026. — С. 263-266. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap57/
Mahmudov Akram. Particles functioning like the verb “laysa” and the conditions of their use // Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference. — Tashkent: Science and Innovation, 2026. — pp. 263-266. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap57/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Sharhu ibn Aqil ala alfiyati ibni Molik. Bahouddin Abdulloh bin Abdurahmon bin Abdulloh bin Aqil. Birinchi jild. – Qohira: Dorut Turos, 2005
- An-Na'im. Arabcha oʻzbekcha lugʻat. – Toshkent: Xalq merosi, 2003
- Shuzuru-Azzahab fi ma'rifatil kalamil-arab. Abu Abdulloh Jamoliddin ibn Hishom Ansoriy. – Bayrut: Ar-Risola, 2019
- Qotrun-Nado va Ballus-Sado. Abu Abdulloh Jamoliddin ibn Hishom Ansoriy. – Qohira: Darut –Taloi', 2009
- Jomiu’ ad-Durus al-arabiya. Mustofa Gʻoyalaniy. Bayrut: Ar-Risala, 2023
- https://mawdoo3.com/
- https://bahethoarabia.com/laamallais/
- https://loghate.com/ 266
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
- RaqamНомерID
- conf.2026.001.pap57
- YilГодYear
- 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 263-266
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- arab tili nahviарабский синтаксис (нахв), глагол лайса, отрицательная ма (хиджазский диалект), ля, подобная лайса, отрицательная лята, отрицательная ин, отрицательные частицы, именное предложение, мубтада и хабар, именительный (раф‘) и винительный (насб) падежи, ля ан-нафия ли-ль-джинс, снятие отрицания частицей илля, анализ и‘раба, имена времени, Священный Коран, классическая арабская поэзияArabic syntax (naḥw), the verb laysa, negative ma (Hijazi dialect), la resembling laysa, negative lat, negative in, particles of negation, nominal sentence, mubtadaʾ and khabar, nominative (rafʿ) and accusative (naṣb), la al-nafiya li-l-jins, negation nullified by illa, i‘rab analysis, temporal nouns, the Holy Qur’an, classical Arabic poetry
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-05-13
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-09-24



