ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

Bayt ul-hikma ilmiy merosi va uning qiyosiy-tarixiy tilshunoslik rivojiga ta’siri

Научное наследие Байт аль-хикма и его влияние на развитие сравнительно-исторического языкознания

The scholarly legacy of the Bayt al-Hikma and its influence on comparative-historical linguistics

Mavlanova Mahfuza Mahammadjanovna, G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qiziМавланова Махфуза Махаммаджановна, Ганиева Лобар Садулла кизиMavlanova Mahfuza Mahammadjanovna, G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Maqolada Bayt ul-Hikma ilmiy markazining tilshunoslik rivojidagi oʻrni qiyosiy-tarixiy tilshunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotda al-Xorazmiy, Abu Nasr Farobiy, Zamaxshariy va Ibn Sino asarlaridagi lingvistik qarashlar oʻrganilib, ularning til birliklarini tahlil qilish metodlari koʻrib chiqiladi. Shuningdek, Mahmud Koshgʻariy va Ahmad Yassaviy kabi oʻrta osiyolik mutafakkirlarning ilmiy merosi Bayt ul-Hikma ilmiy an’analari bilan bogʻliqligi yoritiladi. Tadqiqot natijalari Bayt ul-Hikma ilmiy merosi zamonaviy qiyosiytarixiy tilshunoslik uchun muhim nazariy manba boʻlib xizmat qilishini koʻrsatadi

В статье анализируется роль научного центра Байт аль-Хикма в развитии языкознания с точки зрения сравнительно-исторической лингвистики. В исследовании рассматриваются лингвистические взгляды аль-Хорезми, Абу Насра Фараби, Замахшари и Ибн Сины, а также анализируются методы изучения языковых единиц в их трудах. Кроме того, освещается связь научного наследия среднеазиатских мыслителей, таких как Махмуд Кашгари и Ахмад Ясави, с научными традициями Байт аль-Хикмы. Результаты исследования показывают, что научное наследие Байт аль-Хикмы является важным теоретическим источником для современной сравнительно-исторической лингвистики

This article analyzes the role of the Bayt al-Hikma scientific center in the development of linguistics from the perspective of comparative-historical linguistics. The study examines the linguistic views presented in the works of al-Khwarizmi, Abu Nasr al-Farabi, al- Zamakhshari, and Ibn Sina, and analyzes the methods they used to study linguistic units. In addition, the article highlights the connection between the scientific heritage of Central Asian thinkers such as Mahmud al-Kashgari and Ahmad Yasawi and the scholarly traditions of Bayt al-Hikma. The results of the study demonstrate that the scientific heritage of Bayt al-Hikma serves as an important theoretical source for modern comparative-historical linguistics

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Bayt ul-Hikma qiyosiy-tarixiy tilshunoslik lingvistik meros turkiy tillar oʻrta asr olimlari Байт аль-Хикма сравнительно-историческая лингвистика лингвистическое наследие тюркские языки средневековые учёные Bayt al-Hikma comparative-historical linguistics linguistic heritage Turkic languages medieval scholars

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap73/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Reshetov V. Oʻzbek tilshunosligi tarixi. – Toshkent: Fan, 1985. – 280 b. 135 Al-Xorazmiy. Al-jabr va al-muqobala. – Istanbul, 1831. – 118 b. 136 Farobiy. Falsafiy asarlar. – Toshkent: Fan, 1980. – 143 b 137 Zamaxshariy. Al-Mufassal fi san’ati al-i‘rob. – Bagʻdod, 1171. – 241 b. 138 Ibn Sino. Kitob ash-Shifo. – Tehron, 1020. – 351 b. 139 Mahmud Koshgʻariy. Devonu lugʻotit-turk. – Toshkent: Fan, 1968. –415b. 347 INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “CURRENT PROBLEMS OF ORIENTAL PHILOLOGY”, MAY 15-16, 2026
  2. Yusuf Has Hacib. Beytü’l-Hikme ve Orta Asyalı Âlimler. – Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2019. – 220 b
  3. Bopp F. Vergleichende Grammatik der indogermanischen Sprachen. – Berlin, 1850. – 480 p
  4. Al-Xorazmiy. Al-jabr va al-muqobala. – Istanbul, 1831. – 312 b
  5. Farobiy. Falsafiy asarlar. – Toshkent: Fan, 1980. – 340 b
  6. Zamaxshariy. Al-Mufassal fi san’ati al-i‘rob. – Bagʻdod, 1171. – 420 b
  7. Ibn Sino. Kitob ash-Shifo. – Tehron, 1020. – 500 b
  8. Mahmud Koshgʻariy. Devonu lugʻotit-turk. – Toshkent: Fan, 1968. – 612 b
  9. Ahmad Yassaviy. Hikmatlar. – Toshkent: Sharq, 1996. – 256 b
  10. Clauson G. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. – Oxford, 1972. – 989 b
  11. Abduhalimov B. Beytü’l Hikme ve Orta Asyalı Alimlerin Bağdat’taki İlmi Faaliyetleri. – Ankara: Hikmetevi Yayınları, 2021. – 272 b. 348

Tarkibida:Входит в:Part of: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2026.001.pap73
YilГодYear
2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
345-348
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Bayt ul-Hikma, qiyosiy-tarixiy tilshunoslik, lingvistik meros, turkiy tillar, oʻrta asr olimlariБайт аль-Хикма, сравнительно-историческая лингвистика, лингвистическое наследие, тюркские языки, средневековые учёныеBayt al-Hikma, comparative-historical linguistics, linguistic heritage, Turkic languages, medieval scholars
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-05-13
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper O‘zbek tili terminologiyasida o‘zlashma so‘zlarning o‘rni va ularning semantik o‘zgarishi xususida О месте заимствованных слов в терминологии узбекского языка и их семантических изменениях On the place of loanwords in Uzbek terminology and their semantic change Abduhamidova Gulnoza · 2026 · 6-8-b.Абдухамидова Гулноза · 2026 · с. 6-8Abduhamidova Gulnoza · 2026 · pp. 6-8TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap01/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Konflikt adabiyotshunoslik kategoriyasi sifatida Конфликт как категория литературоведения Conflict as a category of literary studies Yaxshimuradova G. A. · 2026 · 256-257-b.Яхшимурадова Г. А. · 2026 · с. 256-257Yaxshimuradova G. A. · 2026 · pp. 256-257TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap55/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mustag‘firiy hadis qabul qilib olish va yetkazishda qo‘llagan so‘zlar tahlili Анализ слов, употребляемых аль-Мустагфири при получении и передаче хадисов An analysis of the terms used by al-Mustaghfiri in receiving and transmitting hadith Mirzayev Bahodir · 2026 · 288-292-b.Мирзаев Баходир · 2026 · с. 288-292Mirzayev Bahodir · 2026 · pp. 288-292TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap62/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Alisher Navoiy g‘azallarida rang leksikasi: korpus tahlili Цветообозначения в газелях Алишера Навои: корпусный анализ Colour vocabulary in Alisher Navoi’s ghazals: a corpus analysis Mavlanova Mahfuza Mahammadjanovna · 2026 · 283-287-b.Мавланова Махфуза Махаммаджановна · 2026 · с. 283-287Mavlanova Mahfuza Mahammadjanovna · 2026 · pp. 283-287TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap61/