ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

O‘zbek tilidagi matnlarni avtomatik tahlil qilish muammolari

Проблемы автоматического анализа текстов на узбекском языке

Problems of automatic analysis of Uzbek texts

Olimjanova Feruza Sanjar qiziОлимжанова Феруза Санжар кизиOlimjanova Feruza Sanjar qizi

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Maqolada oʻzbek tili matnlarini avtomatik tahlil qilishdagi (NLP) grafikimlo xilma-xilligi, resurslar tanqisligi va norasmiy nutq konstruksiyalari bilan bogʻliq muammolar tizimlashtirilgan. Alifbolar parallelizmi va oʻ, gʻ harflarining unifikatsiyalanmaganligi tokenizatsiya jarayoniga salbiy ta’siri asoslab berilgan. Oʻzbek tilining kam resursli (low-resource) holati va sifatli annotatsiya qilingan korpuslar yetishmasligi asosiy toʻsiq sifatida koʻrsatilgan. Muammolarni bartaraf etish uchun hibrid modellar va yagona raqamli standartlarni joriy etish taklif qilingan

В статье систематизированы проблемы, связанные с графико-орфографическим разнообразием, дефицитом ресурсов и конструкциями неформальной речи в автоматическом анализе текстов узбекского языка (NLP). Обосновано негативное влияние параллелизма алфавитов и отсутствия унификации букв «oʻ» и «gʻ» на процесс токенизации. В качестве основных препятствий указаны статус узбекского языка как малоресурсного (low-resource) и нехватка качественно аннотированных корпусов. Для решения данных проблем предложено внедрение гибридных моделей и единых цифровых стандартов

The article systematizes problems related to graphic-orthographic diversity, resource scarcity, and informal speech constructions in Uzbek Natural Language Processing (NLP). The negative impact of alphabet parallelism and the lack of unification for the characters "oʻ" and "gʻ" on the tokenization process is substantiated. The low-resource status of the Uzbek language and the shortage of high-quality annotated corpora are identified as primary obstacles. To address these issues, the implementation of hybrid models and unified digital standards is proposed

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: NLP oʻzbek tili korpusi grafik unifikatsiya tokenizatsiya low-resource languages annotatsiya elliptik konstruksiya dataset NLP корпус узбекского языка графическая унификация токенизация малоресурсные языки разметка (аннотация) эллиптическая конструкция датасет NLP Uzbek language corpus graphic unification tokenization low-resource languages annotation elliptical construction dataset

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap76/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Abdullayev A.Q. Korpus lingvistikasida matnlarni avtomatik segmentatsiyalash muammolari. Oʻzbekistonda xorijiy tillar. – Toshkent, 2022. – №3 (44). – B. 15–28
  2. Abdullayev A.Q. Oʻzbek tili korpus lingvistikasining shakllanishi va rivojlanish istiqbollari. Filologiya masalalari. – Toshkent, 2023. – №2. – B. 40–52
  3. Elov B.B. Oʻzbek tili kompyuter lingvistikasining nazariy va amaliy asoslari: Monografiya. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2021. – 210 b
  4. Elov B.B., Hamroeva SH.M. Oʻzbek tili korpusining soʻz shakllari tahlili va uning matematik modellari. Informatika va energetika muammolari. – Toshkent, 2020. – №4. – B. 12–19
  5. Suyunova M.O. Oʻzbek tili milliy korpusini yaratishning lingvistik asoslari: Filologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) diss. avtoreferati. – Toshkent, 2020. – 54 b
  6. Suyunova M.O. Oʻzbek tili milliy korpusining lingvistik ta’minoti: muammo va yechimlar. Filologiya masalalari. – Toshkent, 2021. – №1. – B. 88–95. 357

Tarkibida:Входит в:Part of: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2026.001.pap76
YilГодYear
2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
354-357
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
NLP, oʻzbek tili korpusi, grafik unifikatsiya, tokenizatsiya, low-resource languages, annotatsiya, elliptik konstruksiya, datasetNLP, корпус узбекского языка, графическая унификация, токенизация, малоресурсные языки, разметка (аннотация), эллиптическая конструкция, датасетNLP, Uzbek language corpus, graphic unification, tokenization, low-resource languages, annotation, elliptical construction, dataset
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-05-13
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper O‘zbek tili terminologiyasida o‘zlashma so‘zlarning o‘rni va ularning semantik o‘zgarishi xususida О месте заимствованных слов в терминологии узбекского языка и их семантических изменениях On the place of loanwords in Uzbek terminology and their semantic change Abduhamidova Gulnoza · 2026 · 6-8-b.Абдухамидова Гулноза · 2026 · с. 6-8Abduhamidova Gulnoza · 2026 · pp. 6-8TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap01/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Konflikt adabiyotshunoslik kategoriyasi sifatida Конфликт как категория литературоведения Conflict as a category of literary studies Yaxshimuradova G. A. · 2026 · 256-257-b.Яхшимурадова Г. А. · 2026 · с. 256-257Yaxshimuradova G. A. · 2026 · pp. 256-257TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap55/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mustag‘firiy hadis qabul qilib olish va yetkazishda qo‘llagan so‘zlar tahlili Анализ слов, употребляемых аль-Мустагфири при получении и передаче хадисов An analysis of the terms used by al-Mustaghfiri in receiving and transmitting hadith Mirzayev Bahodir · 2026 · 288-292-b.Мирзаев Баходир · 2026 · с. 288-292Mirzayev Bahodir · 2026 · pp. 288-292TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap62/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Alisher Navoiy g‘azallarida rang leksikasi: korpus tahlili Цветообозначения в газелях Алишера Навои: корпусный анализ Colour vocabulary in Alisher Navoi’s ghazals: a corpus analysis Mavlanova Mahfuza Mahammadjanovna · 2026 · 283-287-b.Мавланова Махфуза Махаммаджановна · 2026 · с. 283-287Mavlanova Mahfuza Mahammadjanovna · 2026 · pp. 283-287TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap61/