ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Yonish reaksiyalari bilan turbulent gaz oqimining matematik modellari

Математические модели турбулентного течения газа с реакциями горения

Mathematical models of turbulent gas flow with combustion reactions

Aminov Xayotjon Xalimjonovich, Hamdamov Muzaffar MuxiddinovichАминов Хаётжон Халимжонович, Хамдамов Музаффар МухиддиновичAminov Xayotjon Xalimjonovich, Hamdamov Muzaffar Muxiddinovich

Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money · ISSN 3060-5474

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Maqolada oksidlovchining birgalikdagi aylanma oqimda cheklangan tezlikda metanning tarqalishi va yonishi masalalarini yechishning raqamli usullari keltirilgan. Reaktiv oqimni matematik modellashtirishda ko‘p komponentli reaksiyaga kirishuvchi gaz aylanish me’yorining to‘liq tenglamalari qo‘llanildi. Bir bosqichli qaytarilmas yonish jarayoni Arrenius modelida hamda S. Frolova ishlarida alohida yozib olinib tasvirlangan. Oqimning aylanma harakati Sekundov tenglamalari bilan tavsiflanadi. Ma’lumki, metan yonilg‘i hisoblanadi. Jarayonda ishlatiladigan havo to‘g‘ridan-to‘g‘ri oqim bilan ta’minlandi. Oddiy va kichraytirilgan Shvab-Zeldovich funksiyalaridan foydalanish orqali saqlanish tenglamalarining komponentlari soni kamayadi. Raqamli hisob-kitoblar Mises usulida o‘lchamsiz o‘zgaruvchanlikda amalga oshirildi. Qo‘llaniladigan yashirin farq sxemasi bo‘ylama va ko‘ndalang koordinatalarda yaqinlashishning ikkinchi darajali aniqligini ta’minladi. Moddaning saqlanishi uchun differensial tenglamalarning chiziqli bo‘lmaganligi sababli ichki (tezlik bo‘yicha) va tashqi iteratsiya jarayonlari tashkil etilgan. Hisoblash tajribasining ba’zi natijalari maqolada keltirilgan. Oqim yo‘nalishi bo‘yicha harorat o‘zgarishini hisoblash natijalari eksperimental ma’lumotlar bilan taqqoslanadi

В данной работе встречаются численные методы решения задач о распространении и горении метана с конечной скоростью в спутном турбулентном потоке окислителя. При математическом моделировании струйного течения используются полные уравнения турбулентного граничного состава многокомпонентного реагирующего газа. Процесс одностадийного необратимого горения описывается моделью Аррениуса с константами, извлеченными в работе С. Фроловой и записанными. Турбулентность потока описывается уравнениями Секундова. В качестве топлива рассматривался метан, воздух подавался прямотоком. Число компонент уравнений сохранения сокращено за счет использования обычных и приведенных функций Шваба-Зельдовича. Численные расчеты проводились в безразмерных переменных Мизеса. Использованная неявная разностная схема обеспечила второй порядок точности аппроксимации в продольных и поперечных координатах. За счет нелинейности дифференциальных уравнений сохранения вещества были организованы внутренние (по скорости) и внешние итерационные процессы. Представлены некоторые результаты вычислительного эксперимента. Результаты расчета изменения температуры на оси потока сравниваются с экспериментальными данными

In this work, numerical methods are encountered for solving the problems of propagation and combustion of methane with a finite velocity in a cocurrent turbulent flow of an oxidizer. In the mathematical modeling of the jet flow, the full equations of the turbulent boundary composition of a multicomponent reacting gas are used. The process of one-stage irreversible combustion is described by the Arrhenius model with constants extracted in the work of C.A. Frolova and recorded. The flow turbulence is described by Sekundov t  92 equations. Methane is considered as a fuel, air was supplied with a cocurrent flow. The number of component conservation equations has been reduced with the use of ordinary and reduced Schwab- Zeldovich functions. Numerical calculations were carried out in dimensionless Mises variables. The used implicit finite-difference scheme provided the second order of approximation accuracy in longitudinal and transverse coordinates. Due to the nonlinearity of the differential equations of substance conservation, internal (in terms of speed) and external iterative processes were organized. Some results of the computational experiment are presented. The calculation results for the temperature change on the flow axis are compared with the experimental data

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: matematik model aylanma reaktiv kimyoviy reaksiya tezligi umumiy entalpiya Arrenius qonuni chekli farqlar sonli algoritm hisoblash tajribasi математическая модель турбулентная струя скорость химической реакции полная энтальпия закон Аррениуса конечные разности численный алгоритм вычислительный эксперимент mathematical model turbulent jet chemical reaction rate total enthalpy Arrhenius law finite differences numerical algorithm computational experiment

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.010.art09/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Bayev, V., Golovichev, V., Tretyakova, P. (1984) Goreniye v sverxzvukovom potoke. – Novosibirsk: Nauka. (In Russian)
  2. Kondratyev, L., Medvedev, S. (1983) Primeneniye dvuxparametricheskoy modeli turbulentnosti dlya rascheta struynix yavleniy // Fiziko-ximicheskiye protsessi v energeticheskix ustanovkax. – Minsk. – C. 16-19. (In Russian)
  3. Ievlev, V.M. (1975) Turbulentniye dvijeniya visokotemperaturnix ploshadey Sred. – Moskva: Nauka. (In Russian) IQTISODIYOT IQTISOD, MENEJMENT VA PUL 1-son, 2024-yil
  4. Shvab, A.B. (1948) Svyaz mejdu temperaturnimi i skorostnimi polyami gazovogo fakela // V sb. Issledovaniye protsessov goreniya naturalnogo topliva. Pod krasniy. G.F. Knorre. – Gosenergoizdat. (In Russian)
  5. Vulis, L., Yarin, L. (1978) Aerodinamika fakela. – Leningrad: Energiya. (In Russian)
  6. Abramovich G.N. (1984) Teoriya turbulentnix struy. – Moskva. (In Russian)
  7. Artyuks, L., Kashkarov, V., Tishkanbayeva, M. (1983) Ob effekte laminarizatsii diffuzionnogo turbulentnogo fakela // Chislenniye metodi resheniya zadach matematicheskoy fiziki. – Alma-Ata. – C. 28-35. (In Russian)
  8. Bush William, Fink Stantion. (1981) On Diffusion Flames in Turbulent Comeumption in a Circular Fuel Shear Flows: Modelling Reactant Comsumption in a Circular Fuel Jets // AIAA Journal, 19, № 3. – P. 372–379
  9. Libby, P., Williams, P. (1981) Omplication of Recent heoretical Studies in Turbulent Combustion // AIAA J., 19, № 3. – P. 261–274
  10. Haji H. (1986) The Prediction of Turbulent Swirling Jet Flow // Int. J. Heat and Mass Transfer, 29, R 2. – P. 169–182
  11. Timoshenko, V.I. (2013) Matematicheskoye modelirovaniye turbulentnix ximicheski-reagiruyushix techeniy gazoviks i dvuxfaznix smesey v struyaks i kanalov // Texnicheskaya Meksika. – № 4. – S. 123-136. (In Russian)
  12. Tuxvatullina, R., Ivanov, V., Frolov, S., Basara, B. (2018) Modelirovaniye turbulentnogo reagiruyushyego techeniya metodom krupnogo viksreya, sovmeshyennim s metodom Monte-Karlo dlya rascheta podsetochnix napryajeniy // Goreniye i vzriv. T. 11. – №2. – S. 66-75. (In Russian)
  13. Nora Boukhalfa. (2016) Chemical Kinetic Modeling of Methane Combustion // Procedia Engineering. Vol. 148. – P. 1130-1136
  14. Kozubkova, M., Krutil, Ya., Nevrliy, V. (2014) Eksperimentalnoye issledovaniye i chislennoye modelirovaniye goreniya metana v oblastix so slojnoy geometriyey // Fizika goreniya i vzriva, t. 13. 50, № 4. – C. 8-14. (In Russian)
  15. Ivanova, A., Karno, A. (2016) Predeli vosplameneniya dlya okisleniya metana v paraks vodi // Institut problem ximicheskoy fiziki beg. VIP. II Chernogolovka. – S. 125-127. (In Russian)
  16. Khujaev, I., Hamdamov, M., Abdusattorov, S. (2018) A numerical method for solving the problem of an axisymmetric turbulent jet of propane-butane mixture under diffusion combustion // Problems of Computational and Applied Mathematics. – No. 3 (15). – P. 61–78
  17. Khujaev, I., Hamdamov, M. (2020) Numerical Method for Calculating Axisymmetric Turbulent Jets of Reacting Gases During Diffusion Combustion // J. Adv. Research in Dynamic & Control Systems, Vol. 12, 07-Special Issue. IQTISODIYOT IQTISOD, MENEJMENT VA PUL 1-son, 2024-yil
  18. Xujayev, I., Xamdamov, M. (2021) Rasprostraneniye osesimmetrichnoy turbulentnoy strui metana v sputnikovom potoke vozduxa pri gorenii s konechnoy skorostyu. ISSN 1812-3368. Vestnik MGTU im. N.E. Baumana. Ser. Yestestvenniye nauki. № 5. DOI: 10.18698/1812-3368-2021-5-89-108. (In Russian)
  19. Hamdamov, M., Mirzoyev, A., Buriev, E., Tashpulatov, N. (2021) Simulation of non-isothermal free turbulent gas jets in the process of energy exchange // E3S Web of Conferences 264, 01017. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202126401017. CONMECHYDRO

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Iqtisod, menejment va pul. 1-son, 2024 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 1, 2024 Economics, Management and Money. Issue 1, 2024

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2024.010.art09
DOI
10.1051/e3sconf/202126401017
YilГодYear
2024
JurnalЖурналJournal
Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3060-5474
SonВыпускIssue
1-son (1), 2024№ 1 (1), 2024No. 1 (1), 2024
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
97-119
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
mathematical model, turbulent jet, chemical reaction rate, total enthalpy, Arrhenius law, finite differences, numerical algorithm, computational experimentматематическая модель, турбулентная струя, скорость химической реакции, полная энтальпия, закон Аррениуса, конечные разности, численный алгоритм, вычислительный экспериментmathematical model, turbulent jet, chemical reaction rate, total enthalpy, Arrhenius law, finite differences, numerical algorithm, computational experiment
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2024-03-29
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-23
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Mahallalarda tadbirkorlikni rivojlantirishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish Совершенствование организационно-экономических механизмов развития предпринимательства в махаллях Improving the organizational and economic mechanisms of entrepreneurship development in mahallas Axatova Shahnoza Akram qizi · 2026 · 116-129-b.Ахатова Шахноза Акрам кизи · 2026 · с. 116-129Axatova Shahnoza Akram qizi · 2026 · pp. 116-129TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art12/ Maqola Статья Article Koreys va o‘zbek maqollarida milliy obrazlarning lingvokulturologik xususiyatlari Лингвокультурологические особенности национальных образов в корейских и узбекских пословицах Linguocultural characteristics of national images in Korean and Uzbek proverbs Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · 80-89-b.Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · с. 80-89Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · pp. 80-89TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art08/ Maqola Статья Article Klassik arab tilshunosligida mantiqiy-grammatik tahlil usullari va ularning nazariy asoslari Методы логико-грамматического анализа и их теоретические основы в классическом арабском языкознании Logical-grammatical analysis methods and their theoretical foundations in classical Arabic linguistics Almardanov Dilmurod Eshmurod o‘g‘li · 2026 · 70-79-b.Almardanov Dilmurod Eshmurod o‘g‘li · 2026 · с. 70-79Almardanov Dilmurod Eshmurod o‘g‘li · 2026 · pp. 70-79TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art07/