ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Insonning ruhiyatini ifodalovchi frazeologizimlar tahlili

Анализ фразеологизмов, выражающих душевное состояние человека

An analysis of phraseologisms expressing the human psyche

Rustamova Barno Abduxalilovna iDРустамова Барно Абдухалиловна iDRustamova Barno Abduxalilovna iD

Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi inson ruhiyatini ifodalovchi frazeologizmlarning semantik xususiyatlari va ularning badiiy matndagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida frazeologik birliklarning insonning quvonch, qayg‘u, qo‘rquv va hayajon kabi ichki kechinmalarini obrazli ifodalash imkoniyatlari ko‘rsatib berilgan. Abdulhamid Cho‘lpon, Abdulla Qodiriy kabi adiblar asarlaridan olingan misollar yordamida frazeologizmlarning lingvokulturologik va lingvopsixologik jihatlari yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, ruhiyatni ifodalovchi iboralar asar qahramonlari xarakterini ochib berishda muhim uslubiy vosita bo‘lib xizmat qiladi.

В данной статье анализируются семантические особенности фразеологизмов, выражающих психологическое состояние человека в узбекском языке, и их роль в художественном тексте. В ходе исследования демонстрируются возможности фразеологических единиц образно передавать такие внутренние переживания человека, как радость, печаль, страх и волнение. На примере произведений Абдулхамида Чулпана, Абдуллы Кадыри освещаются лингвокультурологические и лингвопсихологические аспекты фразеологизмов. Результаты исследования показывают, что фразеологизмы, выражающие психическое состояние, служат важным стилистическим средством раскрытия характера персонажей.

This article analyzes the semantic characteristics of phraseological units expressing human psychology in the Uzbek language and their role in literary texts. The study demonstrates the potential of phraseological units to figuratively express internal human emotions such as joy, sorrow, fear, and excitement. Linguo-cultural and linguo-psychological aspects of phraseology are highlighted through examples from the works of authors such as Abdulhamid Cho'lpon, Abdulla Qodiriy. The findings indicate that psychological phraseological units serve as a significant stylistic tool for revealing the character traits of literary personages.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: frazeologizm inson ruhiyati semantika lingvokulturologiya badiiy matn obrazlilik emotsional-ekspressivlik фразеологизм психология человека семантика лингвокультурология художественный текст образность эмоционально- экспрессивность phraseology human psychology semantics linguo-culturology literary text figurativeness emotional-expressiveness

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.006.art13/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Cho‘lpon A. (2007). “Kecha va kunduz” roman. – Toshkent: Sharq
  2. Йўлдошев Б. (1998). Ўзбек фразеологияси ва услубият масалалари. – Самарқанд. 2-son, 2026-yil
  3. Маматов А. (1996). Ўзбек тили фразеологизмларининг шаклланиш масалалари. – Тошкент: Фан
  4. Маматов А. Э. (1991). Ҳозирги замон ўзбек адабий тилида лексик ва фразеологик норма муаммолари. филол. фан. док. ... дисс. – Тошкент
  5. Qodiriy A. (2017). “Mehrobdan chayon” roman. – Toshkent: Yangi asr avlodi
  6. Раҳматуллаев Ш. (1992). Ўзбек тилининг фразеологик луғати. – Тошкент: Қомуслар бош таҳририяти. – 320 б
  7. Раҳматуллаев Ш. (1992). Ўзбек тилида феъл фраземаларининг боғлашуви. – Тошкент: Университет
  8. Усмонова Ш. (1998). Ўзбек ва турк тиллари соматик фразеологизмларининг қиёсий тадқиқи. филол. фан. номз. ... дисс. автореф. – Тошкент
  9. Ҳакимов Қ. (1994). Ўзбек тилида содда гап қолипли фразеологизмлар. – Тошкент: Фан

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 2-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 2, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 2, 2026

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2026.006.art13
YilГодYear
2026
JurnalЖурналJournal
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
2181-4465
SonВыпускIssue
2-son (2), 2026№ 2 (2), 2026No. 2 (2), 2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
109-115
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
frazeologizm, inson ruhiyati, semantika, lingvokulturologiya, badiiy matn, obrazlilik, emotsional-ekspressivlikфразеологизм, психология человека, семантика, лингвокультурология, художественный текст, образность, эмоционально- экспрессивностьphraseology, human psychology, semantics, linguo-culturology, literary text, figurativeness, emotional-expressiveness
ORCID
Rustamova Barno Abduxalilovna — 0009-0007-0323-1890
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-04-28
YangilanganОбновленоUpdated
2026-11-07
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Raqamli iqtisodiyot sharoitida kichik biznes va tadbirkorlikni logistika tizimi orqali rivojlantirish Развитие малого бизнеса и предпринимательства посредством логистической системы в условиях цифровой экономики Developing small business and entrepreneurship through the logistics system in the digital economy Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · 142-149-b.Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · с. 142-149Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · pp. 142-149TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art14/ Maqola Статья Article Talabalarda emotsional introvertlikning namoyon bo‘lishiga ijtimoiy tarmoqlarning ta’siri Влияние социальных сетей на проявление эмоциональной интровертированности у студентов The impact of social media on the manifestation of emotional introversion among students Sanayev Alisher Komiljon o‘g‘li · 2026 · 126-137-b.Санаев Алишер Комилжон ўғли · 2026 · с. 126-137Sanayev Alisher Komiljon o‘g‘li · 2026 · pp. 126-137TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art13/ Maqola Статья Article Inklyuziv ta’limdan inklyuziv jamiyatga oʻtishda maktab direktorlarining innovatsion boshqaruv salohiyatini takomillashtirish Совершенствование инновационного управленческого потенциала директоров школ в процессе перехода от инклюзивного образования к инклюзивному обществу Enhancing the innovative management capacity of school principals in the transition from inclusive education to an inclusive society Mo‘minov Sulton Akbar o‘g‘li · 2026 · 63-77-b.Mo‘minov Sulton Akbar o‘g‘li · 2026 · с. 63-77Mo‘minov Sulton Akbar o‘g‘li · 2026 · pp. 63-77TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art07/ Maqola Статья Article Davlat boshqaruvi terminlarining shakllanish manbalari Источники формирования терминов государственного управления Sources of the formation of public administration terms G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · 33-46-b.Ганиева Лобар Садулла кизи · 2026 · с. 33-46G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · pp. 33-46TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art04/