Maqola Статья Article
Kichik biznesning barqaror o‘sish trayektoriyalarini baholashning integratsiyalashgan metodologik modeli
Интегрированная методологическая модель оценки траекторий устойчивого роста малого бизнеса
An integrated methodological model for assessing sustainable growth trajectories of small businesses
Xamdamov Shaxzod Ilxom o‘g‘liХамдамов Шахзод Илхом углиXamdamov Shaxzod Ilxom o‘g‘li
Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money · ISSN 3060-5474
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Maqolada kichik biznes subyektlarining barqaror o‘sish trayektoriyalarini baholashning zamonaviy metodologik yondashuvlari qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqotda qiyosiy-institutsional yondashuv, metodologik hujjatlarning kontent-tahlili va mezonli matritsa usuli qo‘llanilgan. OECD, Eurostat va Jahon banki metodologiyalari oltita yagona mezon asosida solishtirilib, ularning analitik imkoniyatlari hamda cheklovlari aniqlangan. Natijalar uch metodologiyaning o‘zaro to‘ldiruvchi xarakterga ega ekanligini ko‘rsatdi. Yillik o‘sish chegarasining 10 foizdan 20 foizga oshishi uch yillik kumulyativ talabni 33,1 foizdan 72,8 foizga, ya’ni 2,2 baravar kuchaytirishi asoslangan. Shu asosda O‘zbekiston sharoiti uchun besh bosqichli integratsiyalashgan metodologik model taklif etilgan va “barqaror o‘suvchi kichik biznes subyekti” tushunchasining mualliflik ta’rifi ishlab chiqilgan. Model o‘sish sur’ati, o‘sish davomiyligi va erishilgan miqyosning saqlanishi uchligiga asoslanadi.
В статье проведён сравнительный анализ современных методологических подходов к оценке траекторий устойчивого роста субъектов малого бизнеса. Применены сравнительно-институциональный подход, контент-анализ методологических документов и метод критериальной матрицы. Методологии ОЭСР, Евростата и Всемирного банка сопоставлены по шести единым критериям, выявлены их аналитические возможности и ограничения. Результаты показали, что три методологии носят взаимодополняющий характер. Показано, что повышение годового порога роста с 10 до 20 процентов увеличивает трёхлетнее кумулятивное требование с 33,1 до 72,8 процента, то есть в 2,2 раза. На этой основе для условий Узбекистана предложена пятиэтапная интегрированная модель и разработано авторское определение понятия «устойчиво растущий субъект малого бизнеса». Модель опирается на триаду: темп роста, продолжительность роста и сохранение достигнутого масштаба.
The article provides a comparative analysis of contemporary methodological approaches to assessing the sustainable growth trajectories of small business entities. The OECD, Eurostat and World Bank methodologies are compared against six common criteria, and their analytical capabilities and limitations are identified. The three methodologies prove complementary rather than mutually exclusive. Raising the annual growth threshold from 10 to 20 percent is shown to increase the three-year cumulative requirement 2.2-fold, from 33.1 to 72.8 percent. On this basis, a five-stage integrated methodological model is proposed for the conditions of Uzbekistan, and an original definition of a “sustainably growing small business entity” is developed. The model rests on the triad of growth rate, growth duration and retention of the achieved scale.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: kichik biznes barqaror o‘sish trayektoriyasi scale-up yuqori o‘suvchi korxona biznes demografiyasi OECD metodologiyasi Eurostat Jahon banki tadbirkorlik siyosati малый бизнес траектория устойчивого роста скейл-ап быстрорастущее предприятие бизнес-демография методология ОЭСР Евростат Всемирный банк предпринимательская политика small business sustainable growth trajectory scale-up high-growth enterprise business demography OECD methodology Eurostat World Bank entrepreneurship policy
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art05/
Xamdamov Shaxzod Ilxom o‘g‘li. Kichik biznesning barqaror o‘sish trayektoriyalarini baholashning integratsiyalashgan metodologik modeli // Iqtisod, menejment va pul. — 2026. — 3-son (3). — B. 46-55. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art05/
Хамдамов Шахзод Илхом угли. Интегрированная методологическая модель оценки траекторий устойчивого роста малого бизнеса // Экономика, менеджмент и деньги. — 2026. — № 3 (3). — С. 46-55. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art05/
Xamdamov Shaxzod Ilxom o‘g‘li. An integrated methodological model for assessing sustainable growth trajectories of small businesses // Economics, Management and Money. — 2026. — No. 3 (3). — pp. 46-55. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art05/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Coad A. (2009) The Growth of Firms: A Survey of Theories and Empirical Evidence. – Edward Elgar Publishing. URL: https://www.e-elgar.com/shop/usd/thegrowth-of-firms-9781848443273.html
- Daunfeldt S.-O., Johansson D., Halvarsson D. (2015) Using the Eurostat- OECD definition of high-growth firms: A cautionary note // Journal of Entrepreneurship and Public Policy. – Vol. 4, Issue 1. – Pp. 50-56. URL: https://ideas.repec.org/a/eme/jepppp/v4y2015i1p50-56.html
- Delmar F., Davidsson P., Gartner W.B. (2003) Arriving at the high-growth firm // Journal of Business Venturing. – Vol. 18, Issue 2. – Pp. 189-216. https://doi.org/10.1016/S0883-9026(02)00080-0
- Eurostat (2025) European business statistics methodological manual for business demography statistics. – Luxembourg: Publications Office of the European Union.URL:https://ec.europa.eu/eurostat/en/web/products-manuals-andguidelines/w/ks-01-25-016
- Eurostat (2025) Business demography: Information on data. – European Commission. URL: https://ec.europa.eu/eurostat/web/business-demography/information-data IQTISOD, MENEJMENT VA PUL 3-son, 2026-yil
- Jovanovic B. (1982) Selection and the evolution of industry // Econometrica. – Vol. 50, Issue 3. – Pp. 649-670. https://doi.org/10.2307/1912606
- OECD (2025) Unleashing SME Potential to Scale Up. – Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/ea948a58-en
- Penrose E.T. (1959) The Theory of the Growth of the Firm. – Oxford: Oxford University Press. URL: https://books.google.com/books?id=SUt40QEACAAJ
- World Bank (2024) Uzbekistan — Enterprise Survey 2024 // World Bank Microdata Library. URL: https://microdata.worldbank.org/catalog/6711 - 55
Tarkibida:Входит в:Part of: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2026.008.art05
- YilГодYear
- 2026
- JurnalЖурналJournal
- Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3060-5474
- SonВыпускIssue
- 3-son (3), 2026№ 3 (3), 2026No. 3 (3), 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 46-55
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- kichik biznes, barqaror o‘sish trayektoriyasi, scale-up, yuqori o‘suvchi korxona, biznes demografiyasi, OECD metodologiyasi, Eurostat, Jahon banki, tadbirkorlik siyosatiмалый бизнес, траектория устойчивого роста, скейл-ап, быстрорастущее предприятие, бизнес-демография, методология ОЭСР, Евростат, Всемирный банк, предпринимательская политикаsmall business, sustainable growth trajectory, scale-up, high-growth enterprise, business demography, OECD methodology, Eurostat, World Bank, entrepreneurship policy
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-08-27
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-11-07



