ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Kichik biznes subyektlarining bandlikni ta’minlash salohiyatini baholashning nazariy-metodik asoslari

Теоретико-методические основы оценки потенциала обеспечения занятости субъектов малого бизнеса

Theoretical and methodological foundations for assessing the employment provision capacity of small business entities

Turdiqulov Farrux Ravshanjon o‘g‘li

Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money · ISSN 3060-5474

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Maqolada kichik biznes subyektlarining bandlikni ta’minlash salohiyatini baholashning nazariy-metodik asoslari tadqiq etilgan. Tadqiqotning maqsadi – ushbu salohiyatni mustaqil iqtisodiy kategoriya sifatida asoslash va uni miqdoriy hamda sifat jihatdan baholovchi kompleks metodologiya ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqot obyekti – O‘zbekiston kichik biznes subyektlari. Qiyosiy tahlil, tizimli yondashuv hamda OECD, ILO va Jahon banki metodologiyalarining kontent-tahlili qo‘llanilgan. Natijada salohiyatning mualliflik ta’rifi berilgan, uning yetti komponentli omilli modeli ishlab chiqilgan hamda sakkizta omillar guruhini indekslash, hududiy panel regressiya va standartlashtirilgan koeffitsiyentlar orqali ustuvorlikni aniqlashga asoslangan uch bosqichli baholash metodologiyasi taklif etilgan. Metodologiya bandlik siyosatida ekstensiv yondashuvdan intensiv yondashuvga o‘tish va hududiy kesimda bandlikni cheklovchi omillarni aniq belgilash imkonini beradi.

В статье исследованы теоретико-методические основы оценки потенциала субъектов малого бизнеса по обеспечению занятости. Цель исследования – обосновать данный потенциал как самостоятельную экономическую категорию и разработать комплексную методологию его количественной и качественной оценки. Объектом исследования выступают субъекты малого бизнеса Республики Узбекистан. Использованы сравнительно-аналитический метод, системный подход и контент-анализ методологий ОЭСР, МОТ и Всемирного банка. Предложено авторское определение потенциала, разработана его семикомпонентная факторная модель и трёхэтапная методология оценки, основанная на индексации восьми групп факторов, региональной панельной регрессии и определении приоритетности факторов с помощью стандартизированных коэффициентов. Методология обеспечивает переход от экстенсивного к интенсивному подходу в политике занятости и позволяет выявить факторы, сдерживающие занятость на региональном уровне.

The article examines the theoretical and methodological foundations for assessing the employment provision capacity of small business entities. It aims to substantiate this capacity as an independent economic category and to develop a comprehensive methodology for its quantitative and qualitative evaluation. It applies comparative analysis, a systems approach and content analysis of the OECD, ILO and World Bank methodologies. An original definition of the capacity is proposed, a seven-component factor model is developed, and a three- stage evaluation methodology is put forward, based on indexing eight factor groups, regional panel regression and standardized coefficients for factor prioritization. The methodology supports a shift from an extensive to an intensive employment policy and identifies the factors constraining employment at the regional level.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: kichik biznes bandlikni ta’minlash salohiyati omilli model integral indeks hududiy panel tahlil institutsionalizatsiya mehnat bozori ish o‘rni yaratish малый бизнес потенциал обеспечения занятости факторная модель интегральный индекс региональный панельный анализ институционализация рынок труда создание рабочих мест small business employment provision capacity factor model integral index regional panel analysis institutionalization labor market job creation

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art08/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi “Kichik va o‘rta biznesning iqtisodiyotdagi o‘rnini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF- 50-son Farmoni. URL: https://lex.uz/docs/-7444738
  2. Abduxakimov E.D. (2025) Kichik biznesning aholi bandligiga ta’siri // Labor Economics and Human Capital. – Vol. 5, Issue 1. – B. 84–93. https://doi.org/10.55439/lehc/vol5iss1/a253
  3. Abdurahmonov Q.X. (2009) Mehnat iqtisodiyoti (nazariya va amaliyot). – Toshkent: TDIU. – 320 b
  4. Abdurahmonova G.Q. (2014) Kichik biznesda aholini ish bilan ta’minlash. – Toshkent: Iqtisodiyot. – 168 b
  5. Ayyagari M., Demirgüç-Kunt A., Maksimovic V. (2014) Who creates jobs in developing countries? // Small Business Economics. – Vol. 43, Issue 1. – Pp. 75– 99. https://doi.org/10.1007/s11187-014-9549-5
  6. Birch D.L. (1979) The Job Generation Process. – Cambridge: MIT Program on Neighborhood and Regional Change. – 302 p
  7. Davis S.J., Haltiwanger J., Schuh S. (1993) Small business and job creation: Dissecting the myth and reassessing the facts // NBER Working Paper No. 4492. https://doi.org/10.3386/w4492
  8. Haltiwanger J.C., Jarmin R.S., Miranda J. (2013) Who creates jobs? Small versus large versus young // Review of Economics and Statistics. – Vol. 95, Issue 2. – Pp. 347–361. https://doi.org/10.1162/REST_a_00288
  9. International Labour Organization (ILO) (2026) Employment diagnostic analysis: A methodological guide. – Geneva: ILO. URL:https://www.ilo.org/publications/employment-diagnostic-analysismethodological-guide
  10. OECD (2025) Data and methods for entrepreneurial ecosystem diagnostics. – Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/5173f4a2-en
  11. Schumpeter J.A. (1934) The Theory of Economic Development. – Cambridge: Harvard University Press. – 255 p
  12. World Bank (2026) Jobs diagnostics: Tools and business dynamics tool. – Washington, D.C.: World Bank Group. URL: https://datatopics.worldbank.org/jobsdiagnostics/jobs-tools.html

Tarkibida:Входит в:Part of: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2026.008.art08
YilГодYear
2026
JurnalЖурналJournal
Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3060-5474
SonВыпускIssue
3-son (3), 2026№ 3 (3), 2026No. 3 (3), 2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
73-84
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
kichik biznes, bandlikni ta’minlash salohiyati, omilli model, integral indeks, hududiy panel tahlil, institutsionalizatsiya, mehnat bozori, ish o‘rni yaratishмалый бизнес, потенциал обеспечения занятости, факторная модель, интегральный индекс, региональный панельный анализ, институционализация, рынок труда, создание рабочих местsmall business, employment provision capacity, factor model, integral index, regional panel analysis, institutionalization, labor market, job creation
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-08-27
YangilanganОбновленоUpdated
2026-11-07

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes subyektlari faoliyatini rivojlantirish asosida kambag‘allikni qisqartirishning iqtisodiy mexanizmlari Экономические механизмы сокращения бедности на основе развития деятельности субъектов малого бизнеса Economic mechanisms of poverty reduction based on the development of small business entities Xudoyberdiyev Dilmurod Xasanovich · 2026 · 130-141-b.Худойбердиев Дилмурод Хасанович · 2026 · с. 130-141Xudoyberdiyev Dilmurod Xasanovich · 2026 · pp. 130-141TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art13/ Maqola Статья Article Koreys tilida nutqiy etiketni ifodalovchi til vositalari va ularning qo‘llanilishi Языковые средства репрезентации речевого этикета в корейском языке и особенности их функционирования Linguistic devices for expressing speech etiquette in Korean and their functions in communication Raximova Shodiyona Shuxrat qizi · 2026 · 90-99-b.Raximova Shodiyona Shuxrat qizi · 2026 · с. 90-99Raximova Shodiyona Shuxrat qizi · 2026 · pp. 90-99TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art09/ Maqola Статья Article Koreys va o‘zbek maqollarida milliy obrazlarning lingvokulturologik xususiyatlari Лингвокультурологические особенности национальных образов в корейских и узбекских пословицах Linguocultural characteristics of national images in Korean and Uzbek proverbs Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · 80-89-b.Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · с. 80-89Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · pp. 80-89TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art08/