To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
Abu Bakr Narshaxiy “Buxoro tarixi” asarida Samarqand tarixiga oid ma’lumotlar tahlili
Анализ сведений по истории Самарканда в «Истории Бухары» Абу Бакра Наршахи
An analysis of information on the history of Samarkand in Abu Bakr Narshakhi’s “History of Bukhara”
Ganixodjayev Yashnar AbbasovichГаниходжаев Яшнар АббасовичGanixodjayev Yashnar Abbasovich
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqola Abu Bakr Narshaxiyning “Buxoro tarixi” nomli asarida keltirilgan Samarqand shahri tarixiga oid ma’lumotlarni tizimli tahli qilishga bag‘ishlangan. Asarning asosiy diqqat markazida Buxoro bo‘lishiga qaramasdan, unda Samarqand haqidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bilvosita ma’lumotlar muhim tarixiy manba hisoblanadi. Maqolada ushbu ma’lumotlar quyidagi jihatlar nuqtai nazaridan o‘rganilgan: diniy-afsonaviy tasvir (hadislar orqali), geografik o‘rni va Buxoro bilan o‘zaro bog‘liqligi (ayniqsa, Zarafshon daryosi tizimi kontekstida), arablarning birinchi bosqinlari davridagi vaziyat, Somoniylar davlati tashkil topishi va undagi Samarqandning siyosiy-ma’muriy maqomi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, Narshaxiy asarida Samarqand Buxoroning muhim raqobi, ittifoqchisi va madaniy hamnafasi sifatida tasvirlanadi, bu esa o‘rta asr Movarounnahrining ikkita yirik shahri o‘rtasidagi chambarchas bog‘liqlikni ochib beradi
Данная статья посвящена системному анализу сведений об истории Самарканда, содержащихся в труде Абу Бакра Наршахи «История Бухары». Несмотря на то, что основное внимание источника сосредоточено на Бухаре, прямые и косвенные упоминания о Самарканде представляют собой важный исторический источник. В статье эти сведения исследуются со следующих аспектов: религиозно-легендарное описание (через хадисы), географическое положение и взаимосвязь с Бухарой (особенно в контексте системы реки Зарафшан), положение в период первых арабских завоеваний, а также политико-административный статус Самарканда в период формирования государства Саманидов. Исследование показывает, что в труде Наршахи Самарканд изображается как важный соперник, союзник и культурный аналог Бухары, что раскрывает глубокую взаимосвязь двух крупнейших городов средневекового Мавераннахра
This article is dedicated to a systematic analysis of the information concerning the history of Samarkand found in Abu Bakr Narshakhi’s work “History of Bukhara”. Although the primary focus of the source is Bukhara, the direct and indirect references to Samarkand constitute an important historical resource. The article examines this information from the following perspectives: religious and legendary depictions (through hadiths), its geographical location and interconnection with Bukhara (particularly within the context of the Zarafshan river system), the situation during the early Arab invasions, and the political-administrative status of Samarkand during the formation of the Samanid state. The research demonstrates that in Narshakhi’s work, Samarkand is portrayed as a significant rival, ally, and cultural counterpart to Bukhara, revealing the deep interdependence between the two major cities of medieval Transoxiana
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Narshaxiy “Buxoro tarixi” Samarqand tarixiy geografiya Ismoil ibn Axmad Said ibn Usmon Rofe’ ibn Lays Somoniylar davri Movarounnahr Qusam ibn Abbos Zarafshon daryosi Наршахи “История Бухары” Самарканд историческая география Исмаил ибн Ахмад Саид ибн Усман Рафи ибн аль-Лейс период Саманидов Мавераннахр Кусам ибн Аббас река Зарафшан Narshakhi “History of Bukhara” Samarkand historical geography Isma’il ibn Ahmad Sa’id ibn Usman Rafi’ ibn al-Lays Samanid period Transoxiana Qusam ibn al-Abbas Zarafshan River
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.003.pap35/
Ganixodjayev Yashnar Abbasovich. Abu Bakr Narshaxiy “Buxoro tarixi” asarida Samarqand tarixiga oid ma’lumotlar tahlili // Turkiston ilk o‘rta asrlarda: tarix va tarixiy geografiya (VI–VIII va IX–XIII asrlar). Shamsiddin Kamoliddin ustozning 70 yillik yubiley konferensiyasi maqolalar to‘plami. — Toshkent: Oriental universiteti, 2025. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.003.pap35/
Ганиходжаев Яшнар Аббасович. Анализ сведений по истории Самарканда в «Истории Бухары» Абу Бакра Наршахи // Туркестан в раннее Средневековье: история и историческая география (VI–VIII и IX–XIII века). Сборник статей юбилейной конференции к 70-летию профессора Шамсиддина Камолиддина. — Ташкент: Oriental University, 2025. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.003.pap35/
Ganixodjayev Yashnar Abbasovich. An analysis of information on the history of Samarkand in Abu Bakr Narshakhi’s “History of Bukhara” // Turkestan in the Early Middle Ages: History and Historical Geography (6th–8th and 9th–13th Centuries). Proceedings of the Conference Marking the 70th Birthday of Professor Shamsiddin Kamoliddin. — Tashkent: Oriental University, 2025. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.003.pap35/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Tоlstоv S.P. Drеvniy Хоrеzm. -M. Nauka, 1948
- Tоlstоv S.P. Pо drеvnim dеltam Оksa i Yaksarta.- M.,Nauka, 1962
- G’ulоmоv YA.G’. Хоrazmning sug’оrilish tariхi. –Toshkent: Fan, 1959
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoAbu Bakr Narshaxiy “Buxoro tarixi” asarida Samarqand tarixiga oid ma’lumotlar tahlilihttps://zenodo.org/records/23065003
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
- RaqamНомерID
- conf.2025.003.pap35
- YilГодYear
- 2025
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Narshaxiy, “Buxoro tarixi”, Samarqand, tarixiy geografiya, Ismoil ibn Axmad, Said ibn Usmon, Rofe’ ibn Lays, Somoniylar davri, Movarounnahr, Qusam ibn Abbos, Zarafshon daryosiНаршахи, “История Бухары”, Самарканд, историческая география, Исмаил ибн Ахмад, Саид ибн Усман, Рафи ибн аль-Лейс, период Саманидов, Мавераннахр, Кусам ибн Аббас, река ЗарафшанNarshakhi, “History of Bukhara”, Samarkand, historical geography, Isma’il ibn Ahmad, Sa’id ibn Usman, Rafi’ ibn al-Lays, Samanid period, Transoxiana, Qusam ibn al-Abbas, Zarafshan River
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-11-20
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-09-24
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23065003
- Butun toʻplam:Весь сборник:Full volume: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059719



