ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

Abu Bakr Narshaxiy “Buxoro tarixi” asarida Samarqand tarixiga oid ma’lumotlar tahlili

Анализ сведений по истории Самарканда в «Истории Бухары» Абу Бакра Наршахи

An analysis of information on the history of Samarkand in Abu Bakr Narshakhi’s “History of Bukhara”

Ganixodjayev Yashnar AbbasovichГаниходжаев Яшнар АббасовичGanixodjayev Yashnar Abbasovich

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqola Abu Bakr Narshaxiyning “Buxoro tarixi” nomli asarida keltirilgan Samarqand shahri tarixiga oid ma’lumotlarni tizimli tahli qilishga bag‘ishlangan. Asarning asosiy diqqat markazida Buxoro bo‘lishiga qaramasdan, unda Samarqand haqidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bilvosita ma’lumotlar muhim tarixiy manba hisoblanadi. Maqolada ushbu ma’lumotlar quyidagi jihatlar nuqtai nazaridan o‘rganilgan: diniy-afsonaviy tasvir (hadislar orqali), geografik o‘rni va Buxoro bilan o‘zaro bog‘liqligi (ayniqsa, Zarafshon daryosi tizimi kontekstida), arablarning birinchi bosqinlari davridagi vaziyat, Somoniylar davlati tashkil topishi va undagi Samarqandning siyosiy-ma’muriy maqomi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, Narshaxiy asarida Samarqand Buxoroning muhim raqobi, ittifoqchisi va madaniy hamnafasi sifatida tasvirlanadi, bu esa o‘rta asr Movarounnahrining ikkita yirik shahri o‘rtasidagi chambarchas bog‘liqlikni ochib beradi

Данная статья посвящена системному анализу сведений об истории Самарканда, содержащихся в труде Абу Бакра Наршахи «История Бухары». Несмотря на то, что основное внимание источника сосредоточено на Бухаре, прямые и косвенные упоминания о Самарканде представляют собой важный исторический источник. В статье эти сведения исследуются со следующих аспектов: религиозно-легендарное описание (через хадисы), географическое положение и взаимосвязь с Бухарой (особенно в контексте системы реки Зарафшан), положение в период первых арабских завоеваний, а также политико-административный статус Самарканда в период формирования государства Саманидов. Исследование показывает, что в труде Наршахи Самарканд изображается как важный соперник, союзник и культурный аналог Бухары, что раскрывает глубокую взаимосвязь двух крупнейших городов средневекового Мавераннахра

This article is dedicated to a systematic analysis of the information concerning the history of Samarkand found in Abu Bakr Narshakhi’s work “History of Bukhara”. Although the primary focus of the source is Bukhara, the direct and indirect references to Samarkand constitute an important historical resource. The article examines this information from the following perspectives: religious and legendary depictions (through hadiths), its geographical location and interconnection with Bukhara (particularly within the context of the Zarafshan river system), the situation during the early Arab invasions, and the political-administrative status of Samarkand during the formation of the Samanid state. The research demonstrates that in Narshakhi’s work, Samarkand is portrayed as a significant rival, ally, and cultural counterpart to Bukhara, revealing the deep interdependence between the two major cities of medieval Transoxiana

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Narshaxiy “Buxoro tarixi” Samarqand tarixiy geografiya Ismoil ibn Axmad Said ibn Usmon Rofe’ ibn Lays Somoniylar davri Movarounnahr Qusam ibn Abbos Zarafshon daryosi Наршахи “История Бухары” Самарканд историческая география Исмаил ибн Ахмад Саид ибн Усман Рафи ибн аль-Лейс период Саманидов Мавераннахр Кусам ибн Аббас река Зарафшан Narshakhi “History of Bukhara” Samarkand historical geography Isma’il ibn Ahmad Sa’id ibn Usman Rafi’ ibn al-Lays Samanid period Transoxiana Qusam ibn al-Abbas Zarafshan River

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.003.pap35/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Tоlstоv S.P. Drеvniy Хоrеzm. -M. Nauka, 1948
  2. Tоlstоv S.P. Pо drеvnim dеltam Оksa i Yaksarta.- M.,Nauka, 1962
  3. G’ulоmоv YA.G’. Хоrazmning sug’оrilish tariхi. –Toshkent: Fan, 1959

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Turkiston ilk o‘rta asrlarda: tarix va tarixiy geografiya (VI–VIII va IX–XIII asrlar). Shamsiddin Kamoliddin ustozning 70 yillik yubiley konferensiyasi maqolalar to‘plami Туркестан в раннее Средневековье: история и историческая география (VI–VIII и IX–XIII века). Сборник статей юбилейной конференции к 70-летию профессора Шамсиддина Камолиддина Turkestan in the Early Middle Ages: History and Historical Geography (6th–8th and 9th–13th Centuries). Proceedings of the Conference Marking the 70th Birthday of Professor Shamsiddin Kamoliddin

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2025.003.pap35
YilГодYear
2025
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Narshaxiy, “Buxoro tarixi”, Samarqand, tarixiy geografiya, Ismoil ibn Axmad, Said ibn Usmon, Rofe’ ibn Lays, Somoniylar davri, Movarounnahr, Qusam ibn Abbos, Zarafshon daryosiНаршахи, “История Бухары”, Самарканд, историческая география, Исмаил ибн Ахмад, Саид ибн Усман, Рафи ибн аль-Лейс, период Саманидов, Мавераннахр, Кусам ибн Аббас, река ЗарафшанNarshakhi, “History of Bukhara”, Samarkand, historical geography, Isma’il ibn Ahmad, Sa’id ibn Usman, Rafi’ ibn al-Lays, Samanid period, Transoxiana, Qusam ibn al-Abbas, Zarafshan River
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-11-20
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mahmudxo‘ja Behbudiyning publitsistik merosida milliy tarbiya g‘oyalarining yoritilishi Идеи национального воспитания в публицистическом наследии Махмудходжи Бехбуди Ideas of national upbringing in the journalistic legacy of Mahmudkhoja Behbudi Almuratova Gulbaxor Mansur qizi · 2026 · 103-105-b.Алмуратова Гулбахор Мансур кизи · 2026 · с. 103-105Almuratova Gulbaxor Mansur qizi · 2026 · pp. 103-105TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap19/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Arab tilida fleksiya (e’rob)ning lingvopoetik funksiyalari Лингвопоэтические функции флексии (и‘раба) в арабском языке Linguopoetic functions of inflection (i‘rab) in Arabic Maxkamov Baxtiyor · 2026 · 232-235-b.Махкамов Бахтиёр · 2026 · с. 232-235Maxkamov Baxtiyor · 2026 · pp. 232-235TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap49/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Arab tilidagi frazeologik birliklarni o‘zbek tiliga tarjima qilish usullari Способы перевода арабских фразеологических единиц на узбекский язык Methods of translating Arabic phraseological units into Uzbek Abduvaxobova Muslima Ulug‘bek qizi · 2026 · 200-204-b.Абдувахобова Муслима Улугбек кизи · 2026 · с. 200-204Abduvaxobova Muslima Ulug‘bek qizi · 2026 · pp. 200-204TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap42/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Arab va o‘zbek tillarida badiiy metaforalarning konseptual maydoni Концептуальное поле художественных метафор в арабском и узбекском языках The conceptual field of literary metaphors in Arabic and Uzbek Azimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevna · 2026 · 205-209-b.Азимов Азамхон Усмонжон угли, Каримова Шахло Ганиевна · 2026 · с. 205-209Azimov A’zamxon Usmonjon o‘g‘li, Karimova Shahlo G‘aniyevna · 2026 · pp. 205-209TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap43/