To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
Farg‘ona vodiysi o‘zbeklari moddiy madaniyatiga doir qarashlar tahlili
Анализ взглядов на материальную культуру узбеков Ферганской долины
An analysis of views on the material culture of the Uzbeks of the Fergana Valley
Karimboyeva Salomatxon IsaboyevnaКаримбоева Саломатхон ИсабоевнаKarimboyeva Salomatxon Isaboyevna
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqolada Farg‘ona vodiysi o‘zbeklarining moddiy madaniyatiga doir qarashlar etnologik tahlil qilinadi. Tadqiqotda moddiy madaniyatning asosiy tarkibiy qismlari – turar joylar, kiyim-kechak, taqinchoqlar, oziq-ovqat mahsulotlari – nafaqat tavsifiy jihatdan, balki ularning ijtimoiy hayot va qadriyatlar bilan uzviy bog‘liqligi asosida o‘rganiladi. Moddiy madaniyat namunalarida aks etgan ramzlar, belgilar, diniy-falsafiy qarashlar va e’tiqodiy tasavvurlar etnosning ijtimoiy turmush tarzini anglashda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi. Shu nuqtai nazardan, milliy uy-joy me’morchiligi, uning shakllanishiga ta’sir etuvchi ekologik, ijtimoiy va iqtisodiy omillar, shuningdek, o‘zbeklarning qadimiy urf-odat va e’tiqodlari keng yoritiladi. Tadqiqotda Abu Nasr Farobiy, Abu Ali ibn Sino, B. Malinovskiy kabi mutafakkir va olimlarning nazariy qarashlari asosida moddiy madaniyatni ijtimoiy hayotning tarkibiy qismi sifatida baholash ilmiy asoslangan
В статье рассматриваются этнологические аспекты материальной культуры узбеков Ферганской долины. В исследовании анализируются основные компоненты материальной культуры – жилища, одежда, украшения, продукты питания – не только в описательном плане, но и в их тесной связи с общественной жизнью и ценностными ориентирами. Символы, знаки, религиозно-философские взгляды и верования, отражённые в образцах материальной культуры, служат важным источником для понимания социального уклада этноса. Особое внимание уделяется национальной жилищной архитектуре, факторам её формирования – экологическим, социальным и экономическим, а также традиционным обычаям и верованиям узбеков. В работе на основе идей Абу Насра Фараби, Абу Али ибн Сины, Б. Малиновского обосновано понимание материальной культуры как составной части общественной жизни
The article explores the ethnological aspects of the material culture of the Uzbeks of the Fergana Valley. The study analyzes the main components of material culture – dwellings, clothing, jewelry, and food – not only in a descriptive manner but also in relation to their close connection with social life and cultural values. Symbols, signs, religious-philosophical views, and beliefs embodied in material culture serve as essential sources for understanding the social way of life of the ethnos. Particular attention is given to national housing architecture, the ecological, social, and economic factors influencing its development, as well as the traditional customs and beliefs of the Uzbeks. Drawing on the theoretical perspectives of Abu Nasr al-Farabi, Abu Ali Ibn Sina, and B. Malinowski the research substantiates the interpretation of material culture as an integral part of social life
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Farg‘ona vodiysi o‘zbeklar moddiy madaniyat turar joy kiyim- kechak taqinchoqlar oziq-ovqat ramz e’tiqod etnologiya milliy qadriyatlar Ферганская долина узбеки материальная культура жилище одежда украшения продукты питания символ вера этнология национальные ценности Fergana Valley Uzbeks material culture dwelling clothing jewelry food symbol belief ethnology national values
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.003.pap64/
Karimboyeva Salomatxon Isaboyevna. Farg‘ona vodiysi o‘zbeklari moddiy madaniyatiga doir qarashlar tahlili // Turkiston ilk o‘rta asrlarda: tarix va tarixiy geografiya (VI–VIII va IX–XIII asrlar). Shamsiddin Kamoliddin ustozning 70 yillik yubiley konferensiyasi maqolalar to‘plami. — Toshkent: Oriental universiteti, 2025. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.003.pap64/
Каримбоева Саломатхон Исабоевна. Анализ взглядов на материальную культуру узбеков Ферганской долины // Туркестан в раннее Средневековье: история и историческая география (VI–VIII и IX–XIII века). Сборник статей юбилейной конференции к 70-летию профессора Шамсиддина Камолиддина. — Ташкент: Oriental University, 2025. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.003.pap64/
Karimboyeva Salomatxon Isaboyevna. An analysis of views on the material culture of the Uzbeks of the Fergana Valley // Turkestan in the Early Middle Ages: History and Historical Geography (6th–8th and 9th–13th Centuries). Proceedings of the Conference Marking the 70th Birthday of Professor Shamsiddin Kamoliddin. — Tashkent: Oriental University, 2025. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.003.pap64/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Токарев С. А. К методике этнографического изучения материальной культуры // СЭ. 1970. – № 4. – С. 3
- Аширов А., Атаджанов Ш. Этнология. Ўқув қўлланма. – Тошкент: Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси, 2007. – Б. 57 – 58
- Maget M. Guide detude directed escomportement sculturels. – Paris, 1953. – P. 15 – 16
- Нозилов Д. Чиғаноқ ичида марварид // Совет Ўзбекистони санъати. 1981. № 9. – Б. 24
- Чебоксаров Н. Экология и типы традиционного сельского жилища / Типология основных элементов традиционной культуры. – М., 1984. – С. 34 – 64
- Аширов А. Ўзбек халқи анъанавий турмуш тарзида қадимий диний эътиқодлар. – Тошкент: Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси, 2007. – Б. 34
- Содиқова Н. Ўзбек миллий кийимлари. – Тошкент: Шарқ, 2003. – Б. 6
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoFarg‘ona vodiysi o‘zbeklari moddiy madaniyatiga doir qarashlar tahlilihttps://zenodo.org/records/23065316
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
- RaqamНомерID
- conf.2025.003.pap64
- YilГодYear
- 2025
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Farg‘ona vodiysi, o‘zbeklar, moddiy madaniyat, turar joy, kiyim- kechak, taqinchoqlar, oziq-ovqat, ramz, e’tiqod, etnologiya, milliy qadriyatlarФерганская долина, узбеки, материальная культура, жилище, одежда, украшения, продукты питания, символ, вера, этнология, национальные ценностиFergana Valley, Uzbeks, material culture, dwelling, clothing, jewelry, food, symbol, belief, ethnology, national values
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-11-20
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-09-24
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23065316
- Butun toʻplam:Весь сборник:Full volume: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059719



