ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

Tilshunoslikda muqobilsiz leksika tushunchasi va uning lingvistik mohiyati

Понятие безэквивалентной лексики в языкознании и его лингвистическая сущность

The concept of non-equivalent vocabulary in linguistics and its linguistic essence

Togaymurodova Sevara Sirojiddin qiziТогаймуродова Севара Сирожиддин кизиTogaymurodova Sevara Sirojiddin qizi

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Mazkur tezisda tillararo tafovutlarning madaniy omillar bilan bogʻliqligi hamda muqobilsiz leksikaning lingvomadaniyatshunoslikdagi oʻrni yoritiladi. Muqobilsiz leksika tushunchasining nazariy asoslari, uning yuzaga kelish sabablari va tarjima jarayonidagi ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, leksik birliklarning milliy-madaniy boʻyoqdorligi, konnotativ ma’no turlari (emotsional, baholovchi, ekspressiv, stilistik va milliy-madaniy konnotatsiyalar) misollar asosida izohlanadi. Xulosa sifatida muqobilsiz va konnotativ leksika xalqning tarixiy-madaniy tajribasini aks ettiruvchi muhim vosita ekani hamda tarjimada nafaqat lingvistik, balki madaniy kompetensiya ham zarurligi ta’kidlanadi

В данной тезисе рассматривается взаимосвязь межъязыковых различий с культурными факторами, а также роль безэквивалентной лексики в лингвокультурологии. Анализируются теоретические основы понятия безэквивалентной лексики, причины её возникновения и значение в процессе перевода. Кроме того, на примерах раскрывается национально-культурная окрашенность лексических единиц и виды коннотативного значения (эмоциональная, оценочная, экспрессивная, стилистическая и национально-культурная коннотации).В заключение подчёркивается, что безэквивалентная и коннотативная лексика является важным средством отражения историко-культурного опыта народа, а успешный перевод требует не только лингвистической, но и культурной компетенции

This thesis examines the relationship between interlingual differences and cultural factors, as well as the role of non-equivalent vocabulary in linguoculturology. It analyzes the theoretical foundations of the concept of non-equivalent lexis, the reasons for its emergence, and its significance in the process of translation. The national and cultural coloring of lexical units and the types of connotative meanings (emotional, evaluative, expressive, stylistic, and national-cultural connotations) are explained with relevant examples.In conclusion, it is emphasized that non-equivalent and connotative vocabulary serves as an important means of reflecting the historical and cultural experience of a people, and that successful translation requires not only linguistic but also cultural competence

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: muqobilsiz leksika lingvomadaniyatshunoslik konnotatsiya milliy- madaniy komponent tarjima ekvivalentlik безэквивалентная лексика лингвокультурология коннотация национально-культурный компонент перевод эквивалентность non-equivalent vocabulary linguoculturology connotation national-cultural component translation equivalence

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap39/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Usmonova, S. Lingvomadaniyatshunoslik. – T.: Bookmany print, 2022. – 94 b
  2. Vereshagin, Ye.M., Kostomarov, V.G. Til va madaniyat. – Moskva: Rus tili nashriyoti, 1973
  3. Верещагин Е.М., Костомаров В.Г. Лингвострановедческая теория слова. – М.: Русский язык, 1980. – 320 с. 191

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2026.001.pap39
YilГодYear
2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
189-191
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
muqobilsiz leksika, lingvomadaniyatshunoslik, konnotatsiya, milliy- madaniy komponent, tarjima, ekvivalentlikбезэквивалентная лексика, лингвокультурология, коннотация, национально-культурный компонент, перевод, эквивалентностьnon-equivalent vocabulary, linguoculturology, connotation, national-cultural component, translation, equivalence
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-05-13
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper O‘zbek tili terminologiyasida o‘zlashma so‘zlarning o‘rni va ularning semantik o‘zgarishi xususida О месте заимствованных слов в терминологии узбекского языка и их семантических изменениях On the place of loanwords in Uzbek terminology and their semantic change Abduhamidova Gulnoza · 2026 · 6-8-b.Абдухамидова Гулноза · 2026 · с. 6-8Abduhamidova Gulnoza · 2026 · pp. 6-8TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap01/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Rus va o‘zbek tillaridagi tabu leksikaning tarjimada berilishi: lingvokognitiv va madaniy moslashuv muammolari Передача табуированной лексики русского и узбекского языков в переводе: лингвокогнитивные и культурно-адаптационные проблемы Rendering taboo vocabulary of Russian and Uzbek in translation: linguocognitive and cultural adaptation problems Yusupova Shoxsanam Mirzali kizi · 2026 · 258-262-b.Юсупова Шохсанам Мирзали кизи · 2026 · с. 258-262Yusupova Shoxsanam Mirzali kizi · 2026 · pp. 258-262TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap56/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Ta’lim tizimining transformatsiyasi: an’analardan innovatsiyalarga Трансформация системы образования: от традиций к инновациям Transformation of the education system: from traditions to innovations Ruzmetova Xilola Abdusharipovna, Mominova Madina Shukurulla kizi · 2026 · 293-298-b.Рузметова Хилола Абдушариповна, Моминова Мадина Шукурулла кизи · 2026 · с. 293-298Ruzmetova Xilola Abdusharipovna, Mominova Madina Shukurulla kizi · 2026 · pp. 293-298TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap63/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mustag‘firiy hadis qabul qilib olish va yetkazishda qo‘llagan so‘zlar tahlili Анализ слов, употребляемых аль-Мустагфири при получении и передаче хадисов An analysis of the terms used by al-Mustaghfiri in receiving and transmitting hadith Mirzayev Bahodir · 2026 · 288-292-b.Мирзаев Баходир · 2026 · с. 288-292Mirzayev Bahodir · 2026 · pp. 288-292TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap62/