Maqola Статья Article
Sulton Husayn Mirzo: Hokimiyat uchun kurash va Xurosonda davlat boshqaruvi
Султан Хусейн Мирза: Борьба за власть и государственное управление в Хорасане
Sultan Husayn Mirza: the struggle for power and state governance in Khorasan
Jo‘rayev Sherzod NorovichДжураев Шерзод НоровичJo‘rayev Sherzod Norovich
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqola Temuriylar sulolasining soʻnggi yirik vakillaridan biri boʻlgan Sulton Husayn Mirzoning (1438-1506) Xurosondagi siyosiy faoliyati va davlat boshqaruvi xususiyatlarini tahlil qilishga bagʻishlangan. Tadqiqotda Sulton Husayn Mirzoning hokimiyat tepasiga kelishi, uning ichki va tashqi siyosati, harbiy yurishlari, davlatni idora qilishdagi oʻziga xos yondashuvlari hamda uning hukmronligi davrida Xurosonning ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotida yuz bergan muhim oʻzgarishlar keng qamrovli oʻrganilgan. Maqolada Mirxond, Xondamir, Zahiriddin Muhammad Bobur kabi shaxslar yozib qoldirgan tarixiy manbalar hamda zamonaviy tadqiqotlar tahliliga asoslanib, Sulton Husayn Mirzoning yoshlik yillari, hokimiyat uchun kurashlari, Xuroson taxtini egallashi va hukmr onligining asosiy bosqichlari yoritilgan. Shuningdek, uning davlat boshqaruvidagi islohotlari, diniy siyosati, ilm-fan va madaniyatga homiyligi, xususan, Alisher Navoiy bilan munosabatlari hamda taxt vorisligi bilan bogʻliq muammolar koʻrib chiqilgan. Tadqiqot natijalari Sulton Husayn Mirzoning murakkab tarixiy sharoitda Xuroson davlatchiligini saqlab qolish va rivojlantirishdagi muhim rolini koʻrsatadi, uning shaxsiyati va faoliyatiga xolisona baho berishga xizmat qiladi.
Данная статья посвящена анализу политической деятельности и особенностей государственного управления одного из последних крупных представителей династии Темуридов, Султана Хусейна Мирзы (1438-1506) в Хорасане. В исследовании всесторонне изучены приход Султана Хусейна Мирзы к власти, его внутренняя и внешняя политика, военные походы, своеобразные подходы к управлению государством, а также важные изменения, произошедшие в социально-политической и культурной жизни Хорасана в период его правления. В статье, основываясь на анализе исторических источников авторов, таких как Мирхонд, Хондамир, Захириддин Мухаммад Бабур, а также современных исследований, освещены юношеские годы Султана Хусейна Мирзы, его борьба за власть, периоды скитаний, завоевание хорасанского престола и основные этапы его правления. Также рассмотрены его реформы в государственном управлении, религиозная политика, покровительство науке и культуре, в частности, его отношения с Алишером Навои, а также проблемы, связанные с престолонаследием. Результаты исследования показывают важную роль Султана Хусейна Мирзы в сохранении и развитии государственности Хорасана в сложных исторических условиях, служат для объективной оценки его личности и деятельности.
This article is dedicated to the analysis of the political activities and characteristics of state administration of Sultan Husayn Mirza (1438 -1506) in Khurasan, one of the last major representatives of the Temurid dynasty. The research comprehensively studies Sultan Husayn Mirza’s rise to power, his internal and external policies, military campaigns, unique approaches to governing the state, as well as significant changes that occurred in the socio-political and cultural life of Khurasan during his reign. Based on the analysis of historical sources such as written by Mirkhond, Khondamir, Zahiriddin Muhammad Babur, and modern studies, the article illuminates Sultan Husayn Mirza’s youth, his struggles for power, the periods of wandering life, his accession to the throne of Khurasan, and the main stages of his rule. Furthermore, his reforms in state administration, religious policy, patronage of science and culture, particularly his relations with Alisher Navoi, and issues related to succession to the throne are examined. The research results highlight Sultan Husayn Mirza’s significant role in preserving and developing Khurasan’s statehood under complex historical circumstances, and serve to provide an objective assessment of his personality and activities.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Sulton Husayn Mirzo Temuriylar Xuroson Xondamir Bobur Alisher Navoiy Mozori Sharif Султан Хусейн Мирза Темуриды Хорасан Хондамир Бабур Алишер Навои Мазари-Шариф Sultan Husayn Mirza Temurids Khurasan Khondamir Babur Alisher Navoi Mazar-i-Sharif
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.001.art11/
Jo‘rayev Sherzod Norovich. Sulton Husayn Mirzo: Hokimiyat uchun kurash va Xurosonda davlat boshqaruvi // Al-Buxoriy. — 2025. — 2-son (2). — B. 112-133. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.001.art11/
Джураев Шерзод Норович. Султан Хусейн Мирза: Борьба за власть и государственное управление в Хорасане // Ал-Бухорий. — 2025. — № 2 (2). — С. 112-133. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.001.art11/
Jo‘rayev Sherzod Norovich. Sultan Husayn Mirza: the struggle for power and state governance in Khorasan // Al-Bukhari. — 2025. — No. 2 (2). — pp. 112-133. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.001.art11/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Aka İ. (1995). Timurlular. – Ankara
- Davlatshoh Samarqandi. (1385/2006). Tadhkirat al-Shu’ara (F. Alaqa, Tahrir.). – Tehron
- Farahani Mofrad M. (1383/2004). Peyvand-i Siyasat va Farhang dar Asr-i Zaval-i Timuriyan va Zohur-i Safaviyan. – Tehron
- Fazlallah bin Rouzbehan. (1382/2003). Alam Aray-i Amini (M. A. Ashiq, Tahrir.). – Tehron
- Mirkhond M. (1380/2001). Ravdat al-Safa (J. Kianfar, Tahrir.). – Tehron
- Navoiy, A. (1341/1962). Asnad va Maktubat-i Tarikhi (Az Timur ta Shah Ismail). – Tehron
- Qazvini, Y. (1363/1984). Lab al-Tavarik. – Tehron
- Sam Mirzo Safavi. (1384 sh./2005). Tuhfat-i Sami (R. al-D. H. Farakh, Tahrir.). – Tehron
- Самарқандий, А. (2008). Матлаи саъдайн ва мажмаи баҳрайн. – Тошкент: Ўзбекистон
- Хондамир, Ғ. (2013). Ҳабиб ус-сияр фи ахбори афроди башар. – Тошкент: Ўзбекистон
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoSulton Husayn Mirzo: Hokimiyat uchun kurash va Xurosonda davlat boshqaruvihttps://zenodo.org/records/23061664
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 2-son, 2025 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 2, 2025 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 2, 2025
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2025.001.art11
- YilГодYear
- 2025
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 2-son (2), 2025№ 2 (2), 2025No. 2 (2), 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 112-133
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Sulton Husayn Mirzo, Temuriylar, Xuroson, Xondamir, Bobur, Alisher Navoiy, Mozori SharifСултан Хусейн Мирза, Темуриды, Хорасан, Хондамир, Бабур, Алишер Навои, Мазари-ШарифSultan Husayn Mirza, Temurids, Khurasan, Khondamir, Babur, Alisher Navoi, Mazar-i-Sharif
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-08-17
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-13
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23061664
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059315
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Internet Archive



