ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Sulton Husayn Mirzo: Hokimiyat uchun kurash va Xurosonda davlat boshqaruvi

Султан Хусейн Мирза: Борьба за власть и государственное управление в Хорасане

Sultan Husayn Mirza: the struggle for power and state governance in Khorasan

Jo‘rayev Sherzod NorovichДжураев Шерзод НоровичJo‘rayev Sherzod Norovich

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqola Temuriylar sulolasining soʻnggi yirik vakillaridan biri boʻlgan Sulton Husayn Mirzoning (1438-1506) Xurosondagi siyosiy faoliyati va davlat boshqaruvi xususiyatlarini tahlil qilishga bagʻishlangan. Tadqiqotda Sulton Husayn Mirzoning hokimiyat tepasiga kelishi, uning ichki va tashqi siyosati, harbiy yurishlari, davlatni idora qilishdagi oʻziga xos yondashuvlari hamda uning hukmronligi davrida Xurosonning ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotida yuz bergan muhim oʻzgarishlar keng qamrovli oʻrganilgan. Maqolada Mirxond, Xondamir, Zahiriddin Muhammad Bobur kabi shaxslar yozib qoldirgan tarixiy manbalar hamda zamonaviy tadqiqotlar tahliliga asoslanib, Sulton Husayn Mirzoning yoshlik yillari, hokimiyat uchun kurashlari, Xuroson taxtini egallashi va hukmr onligining asosiy bosqichlari yoritilgan. Shuningdek, uning davlat boshqaruvidagi islohotlari, diniy siyosati, ilm-fan va madaniyatga homiyligi, xususan, Alisher Navoiy bilan munosabatlari hamda taxt vorisligi bilan bogʻliq muammolar koʻrib chiqilgan. Tadqiqot natijalari Sulton Husayn Mirzoning murakkab tarixiy sharoitda Xuroson davlatchiligini saqlab qolish va rivojlantirishdagi muhim rolini koʻrsatadi, uning shaxsiyati va faoliyatiga xolisona baho berishga xizmat qiladi.

Данная статья посвящена анализу политической деятельности и особенностей государственного управления одного из последних крупных представителей династии Темуридов, Султана Хусейна Мирзы (1438-1506) в Хорасане. В исследовании всесторонне изучены приход Султана Хусейна Мирзы к власти, его внутренняя и внешняя политика, военные походы, своеобразные подходы к управлению государством, а также важные изменения, произошедшие в социально-политической и культурной жизни Хорасана в период его правления. В статье, основываясь на анализе исторических источников авторов, таких как Мирхонд, Хондамир, Захириддин Мухаммад Бабур, а также современных исследований, освещены юношеские годы Султана Хусейна Мирзы, его борьба за власть, периоды скитаний, завоевание хорасанского престола и основные этапы его правления. Также рассмотрены его реформы в государственном управлении, религиозная политика, покровительство науке и культуре, в частности, его отношения с Алишером Навои, а также проблемы, связанные с престолонаследием. Результаты исследования показывают важную роль Султана Хусейна Мирзы в сохранении и развитии государственности Хорасана в сложных исторических условиях, служат для объективной оценки его личности и деятельности.

This article is dedicated to the analysis of the political activities and characteristics of state administration of Sultan Husayn Mirza (1438 -1506) in Khurasan, one of the last major representatives of the Temurid dynasty. The research comprehensively studies Sultan Husayn Mirza’s rise to power, his internal and external policies, military campaigns, unique approaches to governing the state, as well as significant changes that occurred in the socio-political and cultural life of Khurasan during his reign. Based on the analysis of historical sources such as written by Mirkhond, Khondamir, Zahiriddin Muhammad Babur, and modern studies, the article illuminates Sultan Husayn Mirza’s youth, his struggles for power, the periods of wandering life, his accession to the throne of Khurasan, and the main stages of his rule. Furthermore, his reforms in state administration, religious policy, patronage of science and culture, particularly his relations with Alisher Navoi, and issues related to succession to the throne are examined. The research results highlight Sultan Husayn Mirza’s significant role in preserving and developing Khurasan’s statehood under complex historical circumstances, and serve to provide an objective assessment of his personality and activities.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Sulton Husayn Mirzo Temuriylar Xuroson Xondamir Bobur Alisher Navoiy Mozori Sharif Султан Хусейн Мирза Темуриды Хорасан Хондамир Бабур Алишер Навои Мазари-Шариф Sultan Husayn Mirza Temurids Khurasan Khondamir Babur Alisher Navoi Mazar-i-Sharif

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.001.art11/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Aka İ. (1995). Timurlular. – Ankara
  2. Davlatshoh Samarqandi. (1385/2006). Tadhkirat al-Shu’ara (F. Alaqa, Tahrir.). – Tehron
  3. Farahani Mofrad M. (1383/2004). Peyvand-i Siyasat va Farhang dar Asr-i Zaval-i Timuriyan va Zohur-i Safaviyan. – Tehron
  4. Fazlallah bin Rouzbehan. (1382/2003). Alam Aray-i Amini (M. A. Ashiq, Tahrir.). – Tehron
  5. Mirkhond M. (1380/2001). Ravdat al-Safa (J. Kianfar, Tahrir.). – Tehron
  6. Navoiy, A. (1341/1962). Asnad va Maktubat-i Tarikhi (Az Timur ta Shah Ismail). – Tehron
  7. Qazvini, Y. (1363/1984). Lab al-Tavarik. – Tehron
  8. Sam Mirzo Safavi. (1384 sh./2005). Tuhfat-i Sami (R. al-D. H. Farakh, Tahrir.). – Tehron
  9. Самарқандий, А. (2008). Матлаи саъдайн ва мажмаи баҳрайн. – Тошкент: Ўзбекистон
  10. Хондамир, Ғ. (2013). Ҳабиб ус-сияр фи ахбори афроди башар. – Тошкент: Ўзбекистон

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 2-son, 2025 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 2, 2025 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 2, 2025

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2025.001.art11
YilГодYear
2025
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
2-son (2), 2025№ 2 (2), 2025No. 2 (2), 2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
112-133
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Sulton Husayn Mirzo, Temuriylar, Xuroson, Xondamir, Bobur, Alisher Navoiy, Mozori SharifСултан Хусейн Мирза, Темуриды, Хорасан, Хондамир, Бабур, Алишер Навои, Мазари-ШарифSultan Husayn Mirza, Temurids, Khurasan, Khondamir, Babur, Alisher Navoi, Mazar-i-Sharif
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-08-17
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-13
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Davlat boshqaruvi terminlarining shakllanish manbalari Источники формирования терминов государственного управления Sources of the formation of public administration terms G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · 33-46-b.Ганиева Лобар Садулла кизи · 2026 · с. 33-46G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · pp. 33-46TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art04/ Maqola Статья Article Xotin-qizlar tadbirkorligining iqtisodiy barqarorligini baholash ko‘rsatkichlari tizimini takomillashtirish Совершенствование системы показателей оценки экономической устойчивости женского предпринимательства Improving the system of indicators for assessing the economic sustainability of women’s entrepreneurship Ibragimova Sevara Kabildjanovna · 2026 · 85-95-b.Ибрагимова Севара Кабилджановна · 2026 · с. 85-95Ibragimova Sevara Kabildjanovna · 2026 · pp. 85-95TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art09/ Maqola Статья Article Kichik biznes subyektlarining bandlikni ta’minlash salohiyatini baholashning nazariy-metodik asoslari Теоретико-методические основы оценки потенциала обеспечения занятости субъектов малого бизнеса Theoretical and methodological foundations for assessing the employment provision capacity of small business entities Turdiqulov Farrux Ravshanjon o‘g‘li · 2026 · 73-84-b.Turdiqulov Farrux Ravshanjon o‘g‘li · 2026 · с. 73-84Turdiqulov Farrux Ravshanjon o‘g‘li · 2026 · pp. 73-84TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art08/