ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Bolalar adabiyotida folklor unsurlarining ifodasi

Выражение элементов фольклора в детской литературе

The expression of folklore elements in children’s literature

Namozova Gulbahor MuzaffarovnaНамозова Гулбахор МузаффаровнаNamozova Gulbahor Muzaffarovna

Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqolada bolalar adabiyotiga xalq og‘zaki ijodining, xususan, ertak, topishmoq, maqol, matal, afsona kabi folklor janrlarining ta’siri, ularning zamonaviy bolalar adabiyotidagi badiiy ifoda vositasi sifatida qo‘llanish xususiyatlari hamda tarbiyaviy, estetik va didaktik ahamiyati chuqur ilmiy-nazariy hamda amaliy asosda tahlil qilinadi. Bolalar dunyoqarashi va tafakkurining shakllanishida ushbu janrlarning tutgan o‘rni, ularning axloqiy-etik qadriyatlarni singdirishdagi imkoniyatlari, obrazlar orqali ijtimoiy hayotga oid tasavvurlarni boyitishdagi roli o‘rganiladi. Bolalar adabiyotida xalq og‘zaki ijodining bevosita va bilvosita ifoda shakllari, stilistik xususiyatlari, obrazlar tizimi va kompozitsion qurilishi ham tahlil etilib, ularning yosh o‘quvchilarda estetik didni shakllantirish, milliy qadriyatlarni anglash va ongli xulq-atvorni tarbiyalashdagi samaradorligi ochib beriladi. Mazkur yondashuv orqali bolalar adabiyotida folklor elementlarining mustahkam estetik, ma’naviy, didaktik asosga ega ekani ko‘rsatib beriladi.

В статье анализируется использование элементов устного народного творчества – сказок, загадок, пословиц, поговорок, легенд и дастанов в детской литературе Узбекистана как художественного средства, а также их эстетическое и воспитательное значение. Исследование опирается на труды отечественных и зарубежных литературоведов, современные педагогические подходы и практические наблюдения. Особое внимание уделяется роли сказочных и эпических образов в развитии воображения детей, пословиц и загадок – в формировании логического мышления, а также обрядовых песен – в приобщении к национальным ценностям. Полученные результаты служат основой для выработки методических рекомендаций по созданию детской литературы и её интеграции в образовательный процесс

This article examines the incorporation of Uzbek oral folklore – fairy tales, riddles, proverbs, sayings, legends and epics, into children’s literature as an artistic device and explores its aesthetic and educational value. Drawing on national and international literary scholarship, contemporary pedagogical frameworks, and empirical observations. The study identifies how fantastical imagery in tales and epics nurtures imagination, how proverbs and riddles sharpen logical thinking, and how ceremonial songs embed national values in young readers. The findings offer methodological recommendations for authors and educators seeking to integrate folklore‐based materials into modern educational contexts.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: bolalar adabiyoti folklor ertak topishmoq maqol xalq og‘zaki ijodi badiiy vosita tarbiyaviy ahamiyat детская литература фольклор сказка загадка пословицы и поговорки обрядовые песни художественное средство воспитательное значение children’s literature folklore fairy tale riddle proverb and saying ritual song artistic device educational value

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.011.art09/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Айтматов Чингиз. (1988) Болалик ва она тили ҳақидаги фикрлар. – Тошкент: Ёзувчи
  2. Фитрат А. (1927) Энг эски турк адабиёти намуналари. – Самарқанд
  3. Жаҳонгиров Ф. (1975) Ўзбек болалар фольклори. – Тошкент
  4. Жумабоев М. (2002) Ўзбек болалар адабиёти. – Tошкент: Ўқитувчи
  5. Жумабоев М. (2006) Болалар адабиёти ва фолклор. – Tошкент: Ўзбекистон ёзувчилар уюшмаси Адабиёт жамғармаси нашриёти
  6. Маҳмуд Қошғарий (1960) Девону луғотит турк. Уч томлик. I, II, III томлар. – Тошкент: Фан
  7. Masharipova Z. (2008) O‘zbek xalq og‘zaki ijodi. – Toshkent. 150 bet
  8. Mirzaaliyev I. (2020) Qadimgi turkiy maqollar semantikasi va stilistikasi. – Toshkent
  9. Мирзаев Т. ва б. (1990) Ўзбек халқ поэтик ижоди. – Tошкент: Ўқитувчи
  10. Ҳамид Олимжон. (1975) Болалик хотиралари. – Tошкент: Ўзбекистон
  11. Қодирий Ғулом Ғафур, Ҳамид Олимжон, Даврон Хуршид, Зоҳидов Ҳикмат, Воҳидов Э. (2000) Ўзбек болалар адабиёти тарихи ва фольклори. – Tошкент: Ғафур Ғулом номидаги нашриёт
  12. Суюмов A. (1962) Кичкинтойлар адабиёти. – Tошкент
  13. Ўзбек болалар антологияси. (2006) Шеърият. 1-қисм.– Tошкент; Шарқ
  14. Ўзбек болалар антологияси. (2006) Наср. 2-қисм.– Tошкент; Шарқ

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2025 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2025 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2025

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2025.011.art09
YilГодYear
2025
JurnalЖурналJournal
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
2181-4465
SonВыпускIssue
3-son (3), 2025№ 3 (3), 2025No. 3 (3), 2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
78-88
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
bolalar adabiyoti, folklor, ertak, topishmoq, maqol, xalq og‘zaki ijodi, badiiy vosita, tarbiyaviy ahamiyatдетская литература, фольклор, сказка, загадка, пословицы и поговорки, обрядовые песни, художественное средство, воспитательное значениеchildren’s literature, folklore, fairy tale, riddle, proverb and saying, ritual song, artistic device, educational value
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-08-29
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-18
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Raqamli iqtisodiyot sharoitida kichik biznes va tadbirkorlikni logistika tizimi orqali rivojlantirish Развитие малого бизнеса и предпринимательства посредством логистической системы в условиях цифровой экономики Developing small business and entrepreneurship through the logistics system in the digital economy Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · 142-149-b.Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · с. 142-149Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · pp. 142-149TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art14/ Maqola Статья Article Talabalarda akademik prokrastinatsiyani kamaytirishning psixologik determinantlari Психологические детерминанты снижения академической прокрастинации у студентов Psychological determinants of reducing academic procrastination among students Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · 108-117-b.Одилбеков Мансурбек Махмуджон угли · 2026 · с. 108-117Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · pp. 108-117TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art11/ Maqola Статья Article Davlat boshqaruvi terminlarining shakllanish manbalari Источники формирования терминов государственного управления Sources of the formation of public administration terms G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · 33-46-b.Ганиева Лобар Садулла кизи · 2026 · с. 33-46G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · pp. 33-46TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art04/ Maqola Статья Article Gapning til birligi, ifodaning esa nutq birligi sifatidagi lingyistik tahlili Лингвистический анализ предложения как единицы языка и высказывания как единицы речи A linguistic analysis of the sentence as a unit of language and the utterance as a unit of sreech Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 24-32-b.Усманова Шоира, Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 24-32Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 24-32TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art03/